یک نهاد به نام «Wikifarmer» گزارشی با عنوان «صدای کشاورز ۲۰۲۶» منتشر کرده است که تصویری نگرانکننده از وضعیت معیشت کشاورزان در افغانستان و بسیاری از کشورهای جهان ارایه میکند. این گزارش به زبان انگلیسی با عنوان «Voice of the Farmer ۲۰۲۶» منتشر شده و نسخهای از آن نیز با روزنامه ۸صبح به اشتراک گذاشته شده است.
ایرنا ولِز، تهیهکننده این گزارش در ویکیفارمر، به روزنامه ۸صبح میگوید که ۶۸ درصد از کشاورزان افغانستان گفتهاند درآمدشان نسبت به یک سال گذشته کاهش یافته است و بیش از نیمی از آنان کاهش شدید درآمد را تجربه کردهاند.
این گزارش بر پایه نظرسنجی از ۱۰ هزار و ۲۳۴ کشاورز در ۱۵۸ کشور و شش قاره تهیه شده است. دادههای این پژوهش بین ماههای نوامبر ۲۰۲۵ تا مارچ ۲۰۲۶ گردآوری شده و به گفته تهیهکنندهگان، بزرگترین نظرسنجی بینالمللی از کشاورزان تا کنون به شمار میرود. افغانستان با ۲۵۷ شرکتکننده، یکی از بزرگترین نمونههای این پژوهش را تشکیل میدهد.
براساس یافتههای مربوط به افغانستان، ۵۲ درصد از کشاورزان گفتهاند درآمدشان نسبت به سال گذشته «بهمراتب کاهش یافته است». همچنین ۴۰ درصد از پاسخدهندهگان از سطح بالای استرس خبر دادهاند و ۳۷ درصد گفتهاند که بهدلیل شرایط نامساعد آبوهوایی یا آفات، با خسارت شدید محصولات زراعتی مواجه شدهاند. نزدیک به نیمی از شرکتکنندهگان در افغانستان نیز کمتر از ۳۰ سال سن دارند.
یافتههای جهانی این نظرسنجی نیز نشان میدهد که بحران معیشتی تنها به افغانستان محدود نمیشود. حدود نیمی از کشاورزان شرکتکننده گفتهاند که در برابر کار خود دستمزد منصفانه دریافت نمیکنند و یکچهارم آنان اعلام کردهاند که درآمدشان نسبت به سال گذشته بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.
همچنین ۴۷.۶ درصد از پاسخدهندهگان، امنیت مالی خود را در پایینترین سطح ارزیابی کردهاند؛ موضوعی که نشاندهنده فشارهای اقتصادی و نارضایتی از قیمت محصولات کشاورزی است.
تغییرات اقلیمی و آفات از دیگر چالشهای عمده کشاورزان عنوان شده است. براساس این گزارش، ۸۳ درصد از کشاورزان در کشورهای مورد بررسی گفتهاند که در نتیجه شرایط نامساعد آبوهوایی یا شیوع آفات، بخشی از تولیدات خود را از دست دادهاند.
در کنار مشکلات اقتصادی، نارضایتی از حمایتهای دولتی نیز گسترده است. یافتههای این گزارش نشان میدهد که ۶۳.۴ درصد از کشاورزان، میزان حمایت دولتهای خود را در پایینترین سطح ممکن ارزیابی کردهاند. تهیهکنندهگان گزارش میگویند این الگو در کشورهای مختلف، صرفنظر از سطح توسعه یا نوع نظام حکومتی، بهگونهای مشابه مشاهده شده است.
براساس این گزارش، بیشتر شرکتکنندهگان را کشاورزان تمام وقت و خردهمالکان تشکیل میدهند و عمده فعالیت آنان در بخشهای زراعت، باغداری، تولید سبزیجات، دامداری، مرغداری و لبنیات متمرکز است. بیشترین پاسخها نیز از کشورهای پاکستان، فرانسه، الجزایر، اوگاندا، مکزیک، هند، کلمبیا، ایتالیا، لهستان و ایرلند ثبت شده است.
تیم تهیهکننده «صدای کشاورز ۲۰۲۶» اعلام کرده است که این نخستین دوره این نظرسنجی جهانی است و قرار است بهصورت سالانه تکرار شود تا روند تغییرات در وضعیت کشاورزان و چالشهای آنان در کشورهای مختلف بهطور مستمر رصد شود.
تیم تهیهکننده «صدای کشاورز ۲۰۲۶» اعلام کرده است که این نخستین دوره این نظرسنجی جهانی است و قرار است بهصورت سالانه تکرار شود تا روند تغییرات در وضعیت کشاورزان و چالشهای آنان در کشورهای مختلف بهطور مستمر رصد شود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که ۵۱.۱ درصد از کشاورزان گفتهاند قیمتهایی که در برابر محصولات خود دریافت میکنند، عادلانه نیست. ۳۳.۲ درصد آن را عادلانه دانستهاند و ۱۵.۷ درصد نیز در این مورد اطمینان نداشتهاند.
همچنین ۷ نفر از هر ۱۰ کشاورز در امریکای لاتین (۷۱.۷ درصد) و اروپا (۶۸.۷ درصد) – دو منطقهای که مشکل پایینبودن قیمتها در آنها بیشتر برجسته است- گفتهاند قیمتهای دریافتیشان را ناعادلانه میدانند.
تفاوت میان امریکای لاتین (۷۱.۷ درصد) و افریقا (۳۴.۸ درصد) به ۳۶.۹ واحد درصد میرسد؛ این گستردهترین تفاوت منطقهای در میان شاخصهای اصلی این گزارش عنوان شده است.
این گزارش همچنین نشان میدهد کشاورزانی که قیمتها را ناعادلانه میدانند، پس از در نظر گرفتن عوامل دیگر، ۲.۵ برابر بیشتر احتمال دارد که گزارش دهند درآمدشان نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. این عامل، قویترین پیشبینیکننده منفرد در تحلیل رگرسیون این پژوهش بوده است.
