خواست مردم از نهادهای حقوق بشری در کشور

یاداشت: دهم دسامبر (19قوس) مصادف بود به شصت و یک مین سال روز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر. افغانستان هم پس از توافقنامه بن و تشکیل اداره جدید، با ایجاد کمیسیون مستقل حقوق بشر خود را مکلف به حمایت از حقوق بشر دانست.
سه دهه جنگ و جنایت در افغانستان قربانیان زیادی را در کشور به جا گذاشته است، اما با گذشته هشت سال از روند جدید در کشور، هنوز هم نقض حقوق بشر ادامه دارد و کسانی هم که متهم به جنایت های ضد بشری بوده اند، محاکمه نشده اند.

در پیوند با این موضوع، همکاران ما خواست های شهروندان کشور از نهادهای تامین کننده حقوق بشر در کشور را در مصاحبه های جداگانه ای تهیه کرده اند که درصفحه “بازتاب” می خوانید.
کریم جاوید، بامیان
اکبر دانش، کارمند دفتر جامعه مدنی و حقوق بشر در بامیان: “با استفاده از فرصت پیش آمده، کمیسیون و سایر نهادهای حقوق بشری برای تامین عدالت کار کنند.
با توجه با تشکیلات نو، نهادهای حقوق بشری باید از موقف خود استفاده کرده و برای تطبیق برنامه های مثل عدالت انتقالی و سایر برنامه های که موجب به دادگاه کشاندن جنایات کاران جنگی می گردد، بالای حکومت افغانستان اعمال فشار کنند، تا این برنامه ها تحقق پیدا بکنند”.
هادی غفاری، خبرنگار و رییس انجمن ژورنالیستان بامیان: “نهادهای حقوق بشری، به خصوص کمیسیون مستقل حقوق بشر نقش بسیار بارز و موثر برای تامین عدالت اجتماعی دارند.
در پهلوی آن، نهادهای دیگری که برای تامین عدالت، علاوه بر کمیسیون مستقل حقوق بشر، فعالیت کرده می توانند، رسانه های آزاد در افغانستان است. نهاد های حامی حقوق بشری باید به منظور آگاهی دهی مردم از حقوق شان دفاتر خود را در سطح ولسوالی ها نیز گسترش بدهند تا فرهنگ حقوق بشری به صورت همسان در کشور نهادینه شود”.
سید ایوب حسینی، معلم لیسه دخترانه زارین ولسوالی یکاولنگ: “نهادهای حقوق بشری اگر فعالیت های شان را به صورت مستمر در ابعاد مختلف و در تمام مناطق دور دست گسترش دهند، هم مردم و هم نهادهای حقوق بشری از چگونگی نقض حقوق بشری و رسیدگی به آن مطلع خواهند شد. برخورداری زنان و کودکان در دورترین نقاط از حقوق شان، یکی از مهم ترین فعالیت های بشری است که باید برای تحقق حقوق همه تلاش شود تا عدالت به صورت طبیعی برای مردم تامین شده بتواند” .
سید نصرالله واعظی، رییس شورای علما در مرکز بامیان:” رسیدن ماه محرم فرصت خوب برای تبلیغ و اشاعه فرهنگ حقوق بشری، توسط علما و روحانیون  است. باید در این زمینه از علما همکاری خواسته شود. بدون شک موثریت خاصی خواهد داشت”.
کیومرث بیژن، بلخ
احمد ضیا فیروزپور، باشنده بلخ: “در کشور ما، اکثر دادگاه ها بدبختانه که بی طرف، منصف و علنی نیستند، که این در تناقض با ماده های اعلامیه حقوق بشر است. بنابراین من از نهاد های حقوق بشری می خواهم که نظارت شدید از دادگاه ها به خاطر برگزاری دادگاه های بی طرفانه، منصفانه و علنی داشته باشند”.
احمد زبیر ساعی، باشنده بلخ: “کدام نهاد حقوق بشری که صادقانه و واقع بینانه، بدون در نظر داشت منفعت و شهرت در افغانستان فعالیت داشته باشد، به معنای واقعی آن وجود ندارد. از جانب دیگر قدرت اجرایی قطعا نداشته و اجراآت شان از سوی حکومت عملی نمی شود. در کنار آن مواردی از نقض حقوق بشری را که انعکاس می دهند. بنابراین، حس بشر دوستی و خدمت به همنوعان در قبال قضایای نقض حقوق بشری، بسیار ساده و گذرا عمل نکنند، تا حد توان با جدیت و قاطعیت همچو قضایا را پیگیری نمایند” .
مهریه، دانشجوی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه بلخ: “موجودیت  سازمان های چون حقوق بشر در کشوری چون افغانستان که در حالت گذار از جنگ به صلح قرار داد، خیلی مهم و ضروری می باشد. مگر متاسفانه در افغانستان این سازمان ها به گونه ای که باید کارهای را انجام می دادند، تاکنون انجام نداده اند. توقع من از این نهاد ها این است که بتوانند به گونه نام این سازمان ها کارهای عمده و اساسی را انجام  دهند.  با کار های عملی و عام المنفعه در تلاش این باشند تا اعتماد این مردم را به دست آورند، مانند رسیدگی به مشکلات محبوسین، به دادگاه کشانیدن جنگ سالاران، اعلام لیست نام های کسانی که به قاچاق مواد مخدر متهم اند” .
قدرت الله جاوید، کابل
حاجی محمد علم، دکاندار: “از هشت سال به این سو زیاد شنیدیم که کمیسیون حقوق بشر می خواهد کسانی  را که در زمان کمونیست ها، مجاهدین و طالبان جنایت کرده اند، مردم را کشته اند، خانه های مردم را خراب کرده اند، محاکمه کند. اما تا حال معلوم نیست که چرا آن افراد محاکمه نشده اند؟ چرا کسانی که آدم کشته اند سزا نمی بینند؟ ما نمی دانیم چه وقت جنایت کاران و ناقضین حقوق بشر زندانی می شوند؟ نباید جنایت کاران بخشیده شوند”.
کریم الله، کسبه کار: ” مردم افغانستان در سه دهه جنگ تعداد زیادی از اقارب شان را از دست داده اند. من از جمله کسانی هستم که دو برادرم را در زمان اشغال شمالی توسط طالبان از دست داده ام. زن و فرزندان آن ها بی سرپناه هستند. طالبان خانه های ما را سوختاندند. من خورد بودم که به کابل مهاجر شدیم و حال با کودکان برادران خود یک جا زندگی می کنیم. ما از حکومت و کمیسیون حقوق بشر می خواهیم تا قاتلین برادرانم را مجازات کنند. ما خواهان عدالت هستیم. باید کسانی که ما را به این سرنوشت انداخته اند، به جزای اعمال  شان برسند”.
غوث الدین، دانشجو: “حکومت هیچ توجهی  به حقوق بشر ندارد. اگر دارد چرا جنایت کاران جنگی هنوز هم در دولت حضور دارند؟ باید کسانی که دست شان به خون مردم آغشته است، با موترهای لوکس و بادیگاردهای زیاد در شهر رفت و آمد می کنند و از خون مردم خانه خریده اند، به محاکمه کشیده شوند. با وجود چندین نهادی به نام حقوق بشر، هیچ کدام آن ها هم نتوانسته کاری کند. هم اکنون هم تعدادی از مردم از حقوق شان برخودار نیستند. کودکان قاچاق می شوند، به بچه ها و دخترها تجاوز صورت می گیرد، ولی عاملین آن یا گرفتار نمی شوند و یا هم اگر گرفتار می شوند دوباره آزاد می گردند. ما خواهان جزای شدید به این جنایت کاران هستیم”.
فردوس، تاجر: “مردم افغانستان هم از سوی طالبان کشته می شوند و هم از سوی سربازان خارجی. حقوق بشر کجا هست؟ چرا به آن رسیدگی نمی کند؟ چند روز پیش شما شاهد هستید که در لغمان چندین نفر از مردم ملکی از سوی خارجی ها بمباران شده اند، حتا یک خبرنگار هم کشته شد. باید عاملین آن شناسایی شوند. هر کسی که دست به جنایت می زند جزا داده شود. نباید با ناقضین حقوق بشر معامله شود. اگر داخلی باشد یا خارجی، باید یکسان با آن ها رفتار شود. نباید کسانی که در گذشته هم جنایت کرده اند، فراموش شوند.
فریدون آژند، هرات
سعیده راشد، معلم در هرات: “در طول این هشت، نه سال گذشته تعدادی زیادی از نهاد های حقوق بشری در کشور ساخته شده اند. در همین هرات چند نهاد حقوقی برای زنان ساخته شده اند که گویا از حقوق زنان دفاع می کنند، ولی به جز این که از کشورهای خارجی به این بهانه ها پول به دست بیاورند، کار دیگری انجام نداده اند. من خودم در چندین سمینار و کنفرانس در رابطه به حقوق زنان شرکت کرده ام، ولی به جز یک مشت حرف های که عملی کردن آن مشکل است، هیچ چیز دیگری یاد نگرفته ام . حقوق بشر و خصوصا حقوق زنان را نمی شود در قالب چند کنفرانس و سمینار و داد و فریاد کردن به دست آورد. باید زمینه های اجرایی حقوق زنان مهیا گردد” .
پاینده دکاندار در شهر نو هرات: ” در کشوری که حق فقط با چند تا زورمند است و ضعیف هرقدر هم مستحق باشد به حقوق خود نمی رسد، حقوق بشر چه جایی را خواهد گرفت. ما سال هاست که می شنویم که حقوق بشر می گوید باید جلو زورمندان گرفته شود، باید جنایت کار به سزای اعمال خود برسد، باید حق به حق دار برسد، ولی هیچ دردی هم دوا نشده است. همه این زورمندان و جنایت کاران در دولت تشریف دارند، کی می تواند از آنان حق خود را بگیرد؟”.
سید احمد، دانشجوی دانشگاه هرات: ” ما در طول این هشت سال شاهد حرکت تدریجی نهاد های حقوق بشری شده ایم که هرچند خیلی کند است، ولی در کشوری پر از جنایت کار همین هم خیلی است . سابق کسی جرات نداشت به این جنایت کاران بگوید بالای چشمت ابروست، ولی حالا هر روز از به محاکمه کشانیدن این جنایت کاران و عدالت انتقالی حرف زده می شود. اگر دولت هم با حقوق بشر همدست شود، همه جنایت کاران به جزای خود خواهند رسید. افسوس که دولت همکاری نمی کند” .