اسنادی که در اختیار روزنامه 8صبح قرار گرفته نشان می‌دهد که کمپنی فیشنر آلمان بر انتقال لین برق از مسیر بامیان تاکید دارد، ولی شرکت برشنا با این پروژه مخالفت کرده است. ماسترپلان ۲۰ ساله انرژی برق افغانستان که توسط کمپنی فیشنر آلمان و به مساعدت مالی بانک انکشاف آسیایی تهیه شده نشان می‌دهد که سالنگ مسیر مطمین برای لین انتقال ۵۰۰ کیلوولت برق ترکمنستان نیست. 
این ماسترپلان در اختیار روزنامه 8صبح قرار گرفته و در آن آمده است که انتقال برق از مسیر سالنگ خطرهای زیادی دارد. هرچند براساس محاسبات اولیه در ماسترپلان برق افغانستان، مسیر بامیان هزینه بیشتری نیاز دارد ولی این مسیر مطمین‌تر از مسیر سالنگ است.
زیان‌های مالی ده‌ها کارخانه به‌دلیل قطع برق در زمستان سال پار، تاریکی‌خانه‌ها، افزایش آلودگی محیط‌زیست به‌دلیل استفاده از جنراتورها و زیان‌هایی که باشندگان پایتخت به‌دلیل قطع برق در هفته‌های اخیر کشیدند، ایجاب می‌کند تا حکومت افغانستان در مورد انتقال مطمین لین برق از شمال به جنوب فکر کند.
خطرهای سالنگ
نخستین دلیلی که کمپنی فیشنر در مورد غیرمصون بودن سالنگ برای انتقال لین برق ارایه کرده این است که دره سالنگ تنگ است و جای کافی برای سه لین برق ندارد (پایه‌های برق کاسا یک‌هزار هر کدام حداقل ۵۰ متر و لین برق توتاپ (سابق) حداقل ۱۰۰ مترمربع مساحت لازم دارد). به همین دلیل لازم است که قسمتی از لین برق از زیر زمین گذشته و پایه‌های برق فعلی باید جابه‌جا شوند.
دومین دلیل فیشنر این است که اگر هر سه لین برق از سالنگ عبور کند، خطر قطع برق و از دست دادن برق زیاد می‌شود. کافی است که یک پایه برق بیافتد تا برق قسمت جنوب هندوکش برای مدت طولانی قطع گردد. خطر برف‌کوچ و زلزله و یخ‌زدگی در سالنگ بسیار بالا است. این در حالی است که پایتخت افغانستان در زمستان سال پار از سه هفته گذشته در تاریکی به سر می‌برد. به این دلیل که سه پایه برق در سالنگ در نتیجه برف‌کوچ‌ها شکسته و برق قطع شده است. شرکت برشنا از ترمیم این پایه‌ها عاجز است.
براساس ماسترپلان کمپنی فیشنر آلمان کارهای ساختمانی مربوط به خط انتقال زیاد است. قسمتی از لین (در دره سالنگ) باید از زیر زمین عبور کند که خود به خود باعث افزایش هزینه وطولانی شدن زمان می‌شود. کمپنی فیشنر به این نتیجه رسیده که انتقال سه لین برق از سالنگ، از نظر تخنیکی بسیار سخت و حتا غیرممکن است.
مطالعات این کمپنی نشان می‌دهد که عوامل دیگری نیز انتقال لین برق از مسیر سالنگ را دشوار می‌سازد. قرار است که دو بند آب در دره سالنگ و غوربند برای انتقال و استفاده از کابل جدید، ساخته شود که سبب اختلال بیشتر در شبکه و مسیر انتقال برق از دره سالنگ خواهد شد.
از سوی دیگر براساس ارزیابی فیشنر، به لحاظ قابلیت اطمینان شبکه برق (gridreliability) و هم‌چنین مسایل امنیتی، عبور دادن هر سه لین برق فشار قوی شمال به جنوب افغانستان که از شریان‌های اصلی تامین‌کننده‌ی انرژی افغانستان و منطقه محسوب می‌شوند، از یک مسیر درست نیست.
چرا مسیر بامیان؟
کمپنی فیشنر در ماسترپلان ۲۰ ساله انرژی افغانستان گفته است مسیر بامیان به‌دلایل مختلف می‌تواند مسیر مطمین و کم‌خطر برای انتقال انرژی باشد. سندهایی که در اختیار 8صبح قرار گرفته نشان می‌دهد که این موضوع به حدی برای کمپنی فیشنر مهم است که علاوه بر اختصاص یک بخش جداگانه در متن، موضوع انتقال برق از طریق بامیان را در مقدمه ماسترپلان نیز ذکر کرده است. این کمپنی که از معتبرترین کمپنی‌های مطالعات شبکه‌های برق در جهان می‌باشد، در ماسترپلان برق افغانستان تاکیدهای فراوان برعدم انتخاب مسیر سالنگ برای پروژه لین انتقال ۵۰۰ کیلوولت برق داشته است و مسیر جایگزین بامیان را بهترین بدیل برای سالنگ معرفی کرده و پس از اخذ موافقت وزارت انرژی و آب و شرکت برشنا، ماسترپلان ۲۰ساله‌ی برق کشور را براساس عبور این پروژه از مسیر بامیان تهیه کرده است.
نخستین دلیلی که کمپنی فیشنر بر آن تاکید کرده، این است که با انتقال لین برق از طریق بامیان « مشکلات انتقال برق از دره سالنگ را نخواهیم داشت.» دومین دلیل این کمپنی آلمانی استفاده از معادن زغال‌سنگ در دره صوف و اشپشته است. فیشنر در این ماسترپلان گفته است در صورتی که لین برق از بامیان عبور کند، افغانستان می‌تواند دستگاه‌های تولید برق از معادن زغال‌سنگ اشپشته و دره‌صوف را فعال کند. زیرا این دو معدن، جزیی از پکیج معدن‌های آهن حاجیگگ و مس عینک می‌باشد بنابراین انتقال برق از بامیان سبب تسریع در بهره‌برداری از این دو معدن می‌گردد.
کمپنی فیشنر در این ماسترپلان یادآور شده «اگر بخواهیم بعدا یک لین جداگانه به این دو معدن زغال‌سنگ و معدن آهن حاجیگگ و مس عینک ببریم، هزینه‌اش بسیار زیاد شده و افغانستان باید از هزینه ملی خود یا شرکت‌های سرمایه‌گذار در دو معدن آهن و مس سرمایه‌گذاری نماید که سبب می‌شود، دولت این معدن‌ها را با قیمت پایین‌تری به شرکت‌های خارجی واگذار کند.»
فیشنر استدلال کرده است که منابع اصلی تولید انرژی در افغانستان برق آبی (Hydropower) است، چون این نوع تولید برق در فصل زمستان کاهش می‌یابد، افغانستان در زمستان با کمبود برق مواجه می‌شود و راه‌حل این مشکل ورود هرچه عاجل‌تر برق تولیدی از منابع حرارتی ( گاز و زغال‌سنگ) به شبکه برق افغانستان است.
کمپنی فیشنر آلمان هم‌چنین گفته است استخراج مس و آهن از معادن مس عینک و آهن حاجیگک به برق ضرورت دارد و انتقال لین برق از طریق بامیان، استخراج این معادن را سرعت می‌بخشد. فیشنر به این باور است که خطر قطع برق برای کابل و ولایات از مسیر بامیان کاهش می‌یابد.
مزایای دیگری که فیشنر از آن یاد کرده، مطابق اهداف تعیین شده در پلان استراتژیک انکشاف دولت افغانستان (ANDS) و ماسترپلان برق افغانستان (APSMP)، بخش‌های بیشتری از افغانستان به شبکه سراسری برق وصل می‌گردد.
تحلیل اقتصادی
با توجه به این‌که براساس پیشنهاد شرکت فیشنر، «سب استیشن» انتهایی این لین در کابل از چمتله به ارغندی انتقال یافته است (به پیشنهاد ماسترپلان تهیه شده توسط این شرکت) مسیر انتقال از بامیان نسبت به دره سالنگ، ۸۸ کیلومتر طولانی‌تر می‌گردد.
هزینه انتقال برق از مسیر بامیان با در نظر داشت تغییرات به‌وجود آمده در محل انتهایی لین «ارغندی به جای چمتله»، با هزینه انتقال برق از مسیر سالنگ تفاوت بسیار ناچیزی داشته و حتا با در نظر داشت دیگر تغییرات به‌وجود آمده در پلان‌های اولیه این پروژه و هم‌چنین اضافه هزینه‌هایی که در صورت انتخاب مسیر سالنگ به‌وجود خواهد آمد، هزینه کلی اجرای پروژه از مسیر بامیان کم‌تر از هزینه‌های اجرای پروژه از مسیر سالنگ خواهد شد. هم‌چنین با انتخاب مسیر پل خمری- بامیان- ارغندی برای لین ۵۰۰ کیلوولت برق ترکمنستان، فاصله لین‌های کابل- قندهار و کابل- لوگر (مس عینک) هر کدام ۳۰ کیلومتر کم‌تر می‌شود.
هزینه انتقال لین برق ۵۰۰ کیلوولت ترکمنستان را بانک انکشاف آسیایی به‌صورت گرنت (کمک بلاعوض) می‌پردازد. در حالی‌که شرکت برشنا گفته است دولت افغانستان هزینه کافی برای انتقال برق از طریق بامیان را ندارد.
سرعت در استخراج دو معدن بزرگ
مشکل تامین انرژی برق در معادن آهن حاجیگگ و مس عینک لوگر از عوامل اساسی تاخیر در این پروژه‌ها عنوان شده است و در صورتی‌که لین برق از طریق بامیان عبور کند، افغانستان می‌تواند با استفاده از معادن زغال‌سنگ آشپشته و دره‌صوف، برق مورد نیاز دو معدن بزرگ مس عینک و آهن حاجیگک را فراهم کند.
در حال حاضر امتیاز تولید برق از معادن زغال‌سنگ دره‌صوف و بامیان به‌عنوان ضمیمه‌های قراردادهای استخراج معادن آهن حاجیگگ و مس عینک لوگر که از بزرگ‌ترین معادن کشور می‌باشند، به شرکت‌های برنده‌ی این قراردادها واگذار شده است. اما به‌دلیل نبودن زیرساخت‌های موجود در معادن زغال‌سنگ، این شرکت‌ها خواهان اصلاح قراردادها شده‌اند. برای اجرایی شدن این پروژه‌های ملی، نیاز است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن، لین انتقال برق در این مسیر ساخته شود. براساس مطالعات انجام شده توسط شرکت فیشنر آلمان، عبور خط انتقال ۵۰۰ کیلو ولت ترکمنستان از مسیر بامیان بهترین فرصت برای رفع این نیازمندی می‌باشد.
از طرف دیگر با عبور این شاهراه انرژی از مسیر بامیان، براساس مطالعات شرکت‌های سی‌ان‌سی و فیشنر، خود به خود زمینه تولید برق از منابع داخلی و هم‌چنین فروش آن برای شرکت‌های بزرگ و کوچک بخش خصوصی فراهم می‌گردد.
مخالفت برشنا
براساس اسنادی که در اختیار روزنامه 8صبح قرار گرفته شرکت برشنا با انتقال لین برق از طریق بامیان مخالف است. مسوولان این شرکت در مخالفت با تمام مطالعات و پلان‌های قبلی موجوده که توسط شرکت فیشنر و بانک انکشاف آسیایی تهیه شده بود و مورد تایید وزارت انرژی و آب هم قرار گرفته است، بر عبور لین برق ۵۰۰ کیلوولت ترکمنستان از مسیر سالنگ تاکید دارند. این در حالی است که با وجود لین برق فعلی ۲۲۰ کیلوولت ازبکستان در مسیر سالنگ، طی چند سال گذشته کشور ما همواره از ناحیه شرایط سخت جوی و اقلیمی در منطقه سالنگ آسیب‌های اقتصادی زیادی را متحمل شده است. شرکت برشنا استدلال کرده است که انتقال لین برق از طریق بامیان هزینه بیشتری نیاز دارد و بانک انکشاف آسیایی نمی‌تواند آن را پرداخت کند، در حالی که در اسناد منتشره از سوی بانک انکشاف آسیایی با در نظر داشت اضافه هزینه ممکن، مسیر بامیان بر مسیر سالنگ ترجیح داده شده است.
چالش حفظ و مراقبت لین برق دلیل دیگر مخالفت برشنا است. در حالی‌که کمپنی تخنیکی فیشنر آلمان مطالعات علمی در مورد انتقال لین برق انجام داده و گفته است که مسیر بامیان مطمین‌تر از مسیر سالنگ است ولی برشنا تاکید کرده که نمی‌تواند لین برق را در مسیر بامیان حفظ و مراقبت کند.
