کنردهگی هلاکتلی زلزله؛ جسدلر توپراقلر آستیده چیریماقده و وقتینچهلیک باشپنه هنوز یوق
کنر ولایتیده یکشنبه کیچه یوز بیرگن هلاکتلی زلزله قربانلریدن بعضیلری هلیگچه توپراقلر آستیده قالماقده و زلزله طفیلی بعضی جبر دیدهلر یشهیاتگن حدودلرده قوتقرو ایشلری یوللرنینگ بوزیلگنلیگی و توسیلیب قالگنلیگی سببلی هنوز باشلنمهگن. محلی منبعلر گه کوره، چادرلر و وقتینچهلیک باشپنه یېتیشمسلیگی اېنگ اساسی معمالردن بیری دیر. گواهلر شونینگدیک، موتر یولی بولمهگن و تاش توشیشی سببلی یولی توسیلگن اوزاق و چیککه وادی (دره)لرده قربانلر هنوز توپراقلر آستیده ایکنلیگینی ایتماقده، قالگنلر اېسه جبر دیده و جراحت آلگنلر گه خذمت کورسهتیشدن محروم قالماقده.
شو بیلن بیرگه، گواهلر کېینگی کونلرده هم زلزله دوام ایتهیاتگنینی بیلدیرگن. بیر گواه اېسه زلزله باشلنیشیدن آلدین پارتلشگه اوخشش آواز ایشیتیلگنینی، سونگره ییر سیلکینیشی یوز بیرگنینی ایتگن. طالبلرنینگ معلوماتیگه کوره، کنردهگی هلاکتلی زلزله عاقبتیده ۱۰۰۰ دن آرتیق کیشی هلاک بولگن و ۳۰۰۰ دن آرتیق کیشی جراحت آلگن. شو بیلن بیرگه، بیر قنچه دولتلر و خلقارا تشکیلاتلر همدردلیک بیلدیرگن حالده، زلزله جبر کورگنلری اوچون یاردم یوباریشنی وعده قیلگن، شونینگدیک، افغانستان بعضی یشاوچیلری هم زلزله حدودلری اهالیسی اوچون یاردم ییغیش کمپاینلرینی باشلهگن.
کنرده هلاکتلی زلزله یوز بیرگنیدن اوچ کون اوتگن بولسه هم، بعضی قربانلر هنوز زلزله جبر کورگنلری یشهیاتگن حدودلرده توپراقلر آستیده قالگن. منبعلر گه کوره، تاشلرنینگ توشیشی نتیجهسیده یوللر بوزیلگنلیگی و اوتیش قیینلیگی سببلی قوتقرو جماعهلری و یاردم تشکیلاتلری حدودده کیریشده قیینچلیکلر گه دوچ کیلماقده. اوشبو حدود اهالیسی ۸صبح کوندهلیگی بیلن صحبتده تیز یاردم یېتکزیش، قوتقرو تیملری و سیار گروهلرنی واقعه جاییگه یوباریشنی طلب قیلگن.
امید (مستعار)، زلزله جبر دیدهلری یشهیاتگن حدودلرنی یقیندن باریب کورگن ۸صبح کوندهلیگی بیلن صحبتده شوندهی دیېدی: «تورت-بیش ساعت دوامیده ییتتی-سکیز مرته زلزله صادر بولدی. اول پارتلشگه اوخشش آواز ایشیتیلدی، کېین ییر سیلکینردی.»
امید زلزله جبردیدهلری یشهیاتگن حدوددهگی اۉز کوزگو تجربهسینی شوندهی تصویرلهیدی. «هنوز بعضی اوزاق و چیکه وادیلرده موترلر اوتیشی امکانسیز. جسدلر توپراقلر آستیده قالگن و اولر گه یاردم یېتکزیلمهگن. اهالی اېنگ اولا وقتینچهلیک باشپنه گه محتاج، چونکه همه آچیق هواده یشهماقده. حاضرگچه یېتکزیلگن یگانه نرسه، هر کونی قوتقرو جماعهلری و خیریه تشکیلاتلری تامانیدن ترقتیلهیاتگن آز مقداردهگی ایسیق نان. شونینگدیک ایککی سیار کلینیک بار و دارو بیرهدی.»
زلزله حدودینی یقیندن باریب کورگن اوشبو کیشینینگ تأکیدلشیچه: «اهالی جوده محتاج، جسدلر علاجی باریچه تیزراق دیوارلر آستیدن چیقریلیشی کېرهک. کیچه کوچلی یامغیر یاغدی و وضعیتنی ېنهده قیینلشتیردی. کیچه یولده بولگنیمده ېنه بیر زلزله یوز بیردی و ینگی قربانلر بولیشی ممکن، بیراق حاضرگچه بهتفصیل معلومات بیریلمهگن.»
کنر زلزلهسیده جبرلنگنلردن بیری حمیدالله ۸صبح کوندهلیگی بیلن صحبتده ایتیشیچه: «جریانگه بولگنیزدیک، کنرده یوز بیرگن زلزله کتته فاجعه کیلتیردی و بو ییر اهالیسی فلاکت بیلن کورهشماقده. کوپلب قربان و یرهلنگنلر بار و چیککه حدودلرده یشاوچی کوپلب آدملر هنوز توپراق آستیده قالگن. کنرنینگ تاغلی حدودلری قوتقرو جریانینی قیینلشتیرگن.»
کنر زلزلهسیده جبر دیدهلردن باشقه بیری محمدگلنینگ ایتیشیچه: «کیچه ساعت ۱۲ده اویده ایدیک بو حادثه یوز بیردی. عایلهمنینگ ایککی اعضاسی هلاک بولدی، ېنه ییتی یقین قرینداشیمیز هم وفات ایتدی. فقط اۉز قیشلاغیمیزدن تخمینن ۲۰-۳۰ یرهلنگن کیشی بار. سیلکینیشلر هنوز دوام ایتماقده؛ بو یېنگیل سیلکینیشلر اېمس بلکه جوده کوچلی و خواطرلی.»
کنر ولایتی نورگل تومنی ودیر دره مزار قیشلاغیدن بولمیش سیدعالم شوندهی دیېدی: «کیچه ساعت ۱۲:۰۰ اطرافی ایدی زلزله صادر بولدی و سیزلر قیشلاغیمیز احوالینی کوریب توریب سیز. آتم، جیینلریم و عایلهمنینگ ېنه ایککی اعضاسی حیاتدن کوز یومدی. هر بیر اویده ۵-۱۰ کیشی هلاک بولگن، بعضی اویده اېسه هېچ کیم آمان قالمهگن. بو خدانینگ ارادهسی ایدی. حاضر هم هر لحظه کیچیک زلزله بولیب تورهدی، بو هم خدانینگ بیز گه نصیب قیلگن قسمتی.»
شو بیلن بیرگه، طالبلر سۉزلاوچیسی ذبیحالله مجاهد، اوتگن کون کنردهگی هلاکتلی زلزلهده بیر مینگ ۴۱۱ کیشی هلاک بولیب و اوچ مینگ ۱۲۴ کیشی یرهلنگنینی بیلدیردی. اونینگ ایتیشیچه، بیش مینگ ۴۱۲ یشش اوی بوزیلگن. مجاهد برچه ضرر کورگن حدودلرده قوتقرو ایشلری هنوز دوام ایتماقده دیب ادعا قیلگن. او شونینگدیک، تیک اوچرلر قونالمهگن حدودلرده بو گروه جنگریلری هوا آرقهلی محل گه یوباریلگن جراحتلرنی توپراق آستیدن چیقریب، خوفسیز جایلرگه انتقال بیریش اوچون.
شو بیلن بیرگه، خاص کنر تومنیده طالبلر محلی عملدارلری جبر دیدهلر گه وقتینچه کمپلر تشکیل ایتیلگن و تیزکار یاردم کورسهتیش ایشلری هنوز دوام ایتماقدهلیگینی ادعا قیلگنلر. اولرنینگ ایتیشیچه، حادثه جاییگه یقین ایکیته مرکز ایشگه توشیریلگن بولیب، اولر یرهلنگنلرنی انتقال بیریش، هلاک بولگنلرنی دفن ایتیش و قالگنلرنی قوتقریش عملیاتینی باشقریش مسوولیتینی بیواسطه زمهسیگه آلگنلر.
قربانلر قالگنلری و یاردم تشکیلاتلری کنر زلزله حدودلریگه یاردم یېتکزیشده جدی قیینچیلیکلر گه دوچ کیلهایتگنیدن خواطر بیلدیرهیاتگن بیر پیتده، بو حدودلرده کیچیک زلزلهلر هنوز دوام ایتماقده. اوتگن کون امریکا قۉشمه ایالتلری زلزلهنی انیقلش مرکزی، زلزله ۵.۲ ریشترده ننگرهار مرکزی جلالآباد شهرینینگ ۳۴ کیلومتر شمالیده یوز بیرگنینی ایتدی؛ بو زلزله کنرنینگ بعضی ضرر کورگن حدودلرینی هم قیمیردتگن.
کنرده هلاکتلی زلزلهدن سۉنگ، بیرقطار دولت و منطقه مملکتلری همدردلیک بیلدیریب انسان پرورلیک یاردمینی یېتکزیشگه تیارلیگینی معلوم قیلگنلر. بیرلشگن عرب امیرلیگی، ایران، پاکستان، چین، بریتانیا، کانادا، سویس، ناروی، تاجیکستان، قطر، هند و باشقه بیرقنچه خلقارا تشکیلاتلر حمایتلرینی بیلدیرگن و یاردملرینی ضرر کورگن حدودلر گه یوباریشنی ایتگن.
بوندن تشقری، بیرقطار مدنی نهادلر و مملکتنینگ بیرقطار ولایت یشاوچیلری همده چیت ایلدهگیلر، جبر دیدهلر گه یاردم ییغیش کمپاینلرنی باشلهگن. بعضی یېتکرمهلر، مدنی و اجتماعی فعاللر هم واقعه جاییگه باریب، جبر دیدهلر گه ایسیق آوقت ترقهتگن. شونینگدیک بیر نیچته تدبیرکارلر هم زلزله حدودلری اهالیسی اوچون یاردم بیریشگه تیارلیگینی بیلدیرگن.





