دوحه ییغیلیشی گه مناسبت‌لر دوامی؛ بو ییغیلیش یوتوق‌لری نیمه؟
افغانستان ایشلری بوییچه مملکتلر مخصوص وکیللری نینگ ایکّینچی ییغیلیشی اۉتگن هفته بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ باش کاتبی آنتونیو گوترش میزبان‌لیگی و طالبان نینگ حضورسیزلیگی بیلن دوحه ده یولگه قوییلدی، ایریم مناسبت‌لر گه سبب بولگن. طالبان نینگ سیاسی مخالف‌لریدن بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، افغانستاندهگی احوال اۉزگریشی اوچون ییغیلیش کۉتگن نتیجه‌لرینی بیرمه‌گن. بیراق بیر قطار مملکتلر جمله دن امریکا دوحه ییغیلیشینی اونیملی بهالب اوشبو ییغیلیش ده افغانستان خلقی نینگ اقتصادی و اساسی نیازلری، انسان حقلری رعایت ایتیلیشی و افغان‌لر جمله دن طالبان بیلن همکارلیک‌لر دوام ایتیش مسئله‌سی بحث گه آلینگنینی ایتگنلر. سیاسی ایش بیلرمان‌لردن بیرقطاری دوحه ییغیلیشیده افغانستان مدنی جماعه‌چیلیک فعاللری نینگ حضوری و مذکور ییغیلیشده اشتراک قیلیش اوچون طالبان شرط‌لر قبول قیلینمسلیگینی «اېنگ بویوک یوتوق» عنوان قیلگنلر. اولر گه کوره، دوحه ییغیلیشی طالبان نینگ ییغیلیش‌لرده اشتراک قیلمسلیگی اولر نینگ انزوا گه قرار تاپیشی اوچون «جدی آگاه‌لنتیریش» اېدی. شو بیلن بیرگه طالبان، دوحه ییغیلیشیده اشتراک قیلیش اوچون «ملی منفعت» نظر گه آلینگنینی ایتگنلر، اولر گه کوره، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی «ناعادلانه» قرار قیلگن.
افغانستان اوچون دوحه ایکّی کون‌لیک ییغیلشی ۱۸ و ۱۹ فبروری کون‌لری ۲۵ دن آرتیق مملکت و منطقه‌ای تشکیلات‌لر وکیللری نینگ حضوری و طالبان نینگ حضورسیزلیگی بیلن بیلن قطر پایتختی دوحه ده یولگه قوییلدی. بو ییغیلیشده افغانستان مدنی جماعه‌چیلیک فعاللری و عیال حقوقی فعاللری نماینده‌لیگیدن تورت کیشی اشتراک قیلگن اېدیلر.
طالبان اوشبو ییغیلیشده افغانستان نماینده‌لیگیدن هیچ کیم و آقیم اشتراک قیلمسلیگینی سۉره‌گندی، بیراق بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی اولر نینگ اېستگینی قبول قیلمه‌دی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی باش کاتبی دوحه ییغیلیشی یکونیدن سۉنگ طالبان نینگ اشتراک قیلمسلیگی اوشبو ییغیلیش ده زیان یېتکیزمه‌گنینی بیلدیردی. اونینگ کوپه‌یتیریشیچه، بو گروه طالبان رژیمینی تن آلیش کبی شرط‌لرنی بیان قیلگندیلر.
شو بیلن بیرگه، طالبان باش وزیرلیگی نینگ سیاسی اۉرین باسری مولوی عبدالکبیر ینگی مناسبتیده، دوحه ییغیلیشیده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی تامانیدن مذکور گروه گه دقت قیلینمه‌گنیدن تنقید قیلگن. اونگه کوره، بو گروه نینگ اېسته‌گی «ملی منفعت» اساسیده بولیب و بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی «ناعادلانه» قرار قیلگن.
باشقه تاماندن، طالبان تشقی ایشلر وزیرلیگی سرپرستی امیرخان متقی اۉتگن هفته پنج‌شنبه کونی افغانستانده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی (یوناما) اۉرین باسرلیک هیات دفتر باشلیغی رزا اوتنبایوا بیلن اوچره‌شووده، بو وزیرلیک دوحه ده افغانستان ایشلری بوییچه مملکتلر مخصوص وکیللری نینگ ییغیلیشینی کۉزه‌تیب و خاص نتیجه بیرمه‌گنینی ایتگن. طالبان تشقی ایشلر وزیرلیگی بیانیه‌سیده اوتنبایوا دن نقل قیلینیب کیلیشیچه، دوحه ییغیلیشیده مملکتلر وکیللری اوشبو گروه بیلن همکارلیک قیلیش دوامی اۉستیگه تاکید ایتگنلر.
متقی اوشبو اوچره‌شووده، کیله‌سی ییغیلیش‌لر یخشی نتیجه بیریشی اوچون بو گروه بیلن برچه موضوع‌لر شریک قیلینیشینی مهم دیگن.
بونگه قوشیمچه، طالبان ایچکی ایشلر وزیری سراج‌الدین حقانی، دوحه ییغیلیشیده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی و باشقه مملکتلر وکیللری ریجه و شرط‌لری بیلن بو گروه نینگ حاضر«باشیگه عقل کېلمه‌گنینی» کورستدیلر.»
برچه‌سی بیلن، امریکا تشقی ایشلر وزیرلیگی دوحه ده مملکتلر مخصوص وکیللری نینگ ییغیلیشیده طالبان نینگ اشتراک قیلمسلیگی اوچون سوالی گه جواب، افغانستان نینگ سیاسی کیله‌جگیده یالغیز طالبان نینگ سهمی یوق‌لیگینی بیلدیردی.
امریکا تشقی ایشلر وزیرلیگی سوزلاوچیسی متیومیلر، واشنگتن افغانستان بوتون فقرالری جمله دن خاتین قیزلر دن مملکتلری نینگ کیله‌جگی ده حصه‌لری بولیش اوچون قۉللب-قوتلشیدن ایشانچ بیرگن. میلر نینگ ایتیشیچه، دوحه ده مملکتلر مخصوص وکیللری نینگ ییغیلیشیده طالبان نینگ اشتراک قیلمسلیگیدن شاشیلمه‌گن، چونکه بو گروه نینگ غایه‌لری فرقلی دیر. اونینگ ایتیشیچه، امریکا نینگ غایه‌سی اوچ نرسه که دوحه ییغیلیشیده اېزله‌گن. میلر نینگ سوزلری گه کوره، افغانستانده ترورچی گروه‌لر نینگ فعالیتی گه چېک قوییش، همه‌شمول حکومت شکللنیشی و انسان حقلری رعایت ایتیلیشی جمله دن خاتین قیزلر نینگ حقوقی گه حرمت قیلیش امریکا نینگ غایه‌لریدن دیر.
عین‌حالده، امریکا نینگ افغانستان ایشلری بوییچه مخصوص وکیلی دوحه ییغیلیشینی ایجابی بهالب ایتیشیچه، بو ییغیلیشده افغانستان خلقی نینگ اقتصادی و اساسی نیازلری، انسان حقلری گه حرمت قیلیش و افغان‌لر جمله دن طالبان بیلن همکارلیک دوام ایتیش مسئله‌لری بحث گه آلینگن.
وست ایکس صحیفه‌سیده یازیشیچه: «افغانستانده جمعی منفعت اوچون کوچلی اجماع شکللنیشی کېره‌ک. هېچ بیر مملکت افغانستانده تروریزم نینگ ظهور قیلیش طرفداری اېمس. برچه خاتین قیزلر نینگ اورته مکتب، بیلیم یورت و ایش گه قیتیشنی اېسته‌یدی.»
امریکالیک اوشبو دیپلمات نینگ کوپه‌یتیریشیچه، افغانستان اقتصادی خصوصیده دوحه ده مملکتلر وکیللری نینگ ییغیلیشیده اوشبو مملکت خلقی گه آچیق تعهد بیریلدی و اوتگن ییل ده یاردم کورسه‌تیلیش تلاش‌لر هم تېکشیریلگن.
اونگه کوره، امریکا دوحه ییغیلیشی دوام تاپیشینی خوش قرشی‌‌لب و افغانستان نی خلق‌ارا تېزیم ده بوتونلی کېریتیش اوچون بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی یېتکچیلیگیده یول خریطه‌سی تیارلنیشینی اېسته‌یدی.
بیراق طالبان نینگ مخالف سیاسی آقیم‌لری و عیال حقوقی مدافع نهادلری افغانستان بوییچه دوحه سۉنگی ییغیلیشی گه قرشی قوشمه طرزده صادر قیلگن مناسبت‌لریده، افغانستان بحرانی حلی اوچون طالبان نینگ رولی باره‌سیده بیر تامانلمه قرار آلیش قیینچیلیکّه سبب بولیشی ممکن.
اولر ارا، ینگی‌لیکده ملی مقاومت جبهه‌سی افغانستان احوالی اۉگزیشی اوچون طالبان مخالف سیاسی کوچلری نینگ غیابی ده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی و مملکتلر نینگ «بیرتامانلمه اقدامی» دن خواطر بیلدیرگن. بو جبهه بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیدن بو آقیم گه خواطرلری، تکلیف‌لری و یېچیم یول ریجه‌لرینی شریک قیلیش اوچون فرصت بیریشنی سۉره‌گن.
ملی مقاومت جبهه‌سی بیانیه‌سیده تاکیدلشیچه: «افغانستان نینگ ینچیلگن کوپ سانده خلقی گه اعتبار بیرمسلیک، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ریجه‌سینی موفقیت‌سیزلیکّه محکوم قیلیشی ممکن.»
بیانیه ده، افغانستان ملی مقاومت جبهه رهبری احمد مسعود دن نقل قیلیب کیلیشیچه: «برچه آوازلر ایشیتیلیشی درکار، نه فقط تهدید و زوره‌وانلیک قیله‌دیگن طالبان نینگ آوازی.»
عین‌حالده، سیاسی ایش بیلرمان‌لردن بیرقطاری دوحه ییغیلیشیده افغانستان مدنی جماعه‌چیلیک فعاللری نینگ حضوری و طالبان نینگ اشتراک قیلمسلیگینی اوشبو ییغیلیش نینگ «اېنگ بویوک» یوتوقی عنوان قیلگنلر.
سیاسی ایش بیلرمان ویس ناصری ۸صبح کونده‌لیگی بیلن اۉتگزگن صحبتیده ایتیشیچه: «بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی باش کاتبی طالبان نینگ اېسته‌گینی قبول قیلمه‌ی و اۉرین‌لریده مدنی جماعه‌چیلیک فعاللرینی اوستون قرار بیردی بو اۉزی افغانستان خلقی اوچون غلبه سنله‌دی. دنیا همجمعیت و بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی اولر اوچون افغانستان خلقی مهم دیر و طالبان اېمس‌لیگینی اثباتله‌دیلر.»
ناصری جنابلری نینگ کوپه‌یتیریشیچه: «طالبان دنیا بیلن یوزمه یوز بولیشی و طلب‌لریدن قورقه‌دیلر، سیاسی ساحهسیده بو گروه نینگ مغلوب بولیشینی کورسته‌دی و خوفسیزلیک کینگشی نینگ کیېنگی قرارلری گه اقدام قیلیش بو ییغیلیش نینگ موفقیتیدن بیری اېدی.
حقوق ایشلری بوییچه ایش بیلرمان‌لردن بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، دوحه ییغیلیشی طالبان نینگ ییغیلیش‌لرده اشتراک قیلمسلیگی اولر نینگ انزوا گه قرار تاپیشی اوچون «جدی آگاه‌لنتیریش» اېدی.
البیرونی بیلیم یورتی حقوق و سیاسی علوم فاکولته‌سی نینگ بیلیم‌لر کدری سابق اعضالریدن آرش شهیرپور نینگ ۸صبح کونده‌لیگی گه ایتیشیچه: «بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی افغانستان قضیه‌سیده دخیل بولدی و بیرینچی مرته طالبان نینگ اېسته‌گیگه رد جواب قیتردی. بو یعنی طالبان نینگ سیاسی مخالف‌لری تامانیدن طالبان فکری اۉزگرمه‌گن‌لیک ادعاسینی تصدیقلش دیر.»
اونینگ کوپه‌یتیریشیچه: «دوحه ییغیلیشی و اوشبو ییغیلیش گه اشتراک قیلیش اوچون طالبان نینگ اېسته‌گی رد بولیشی طالبان اوچون سیاسی بویوک ضربه دیر، چونکه طالبان نی قۉللب-قوتلاوچی مملکتلر گه اولر نینگ حقیقی سیاست سیماسینی کورستدی.»
طالبان حاکمیتیدن ایکّی ییل اۉتگچ، بو گروه حاضرگچه افغانستانده خاتین قیزلر و انسان حقلرینی رعایت قیلیش اوچون خلق‌ارا خواطرلر گه اعتبار بیرمه‌گن.
برچه اېلتلر حضوری بیلن همه‌شمول حکومت شکللنیشی، طالبان نینگ تن آلیش اوچون دنیا همجمعیت نینگ باشقه طلب‌لریدن بیری دیر. بیراق طالبان اولر نینگ رژیمی همه‌شمول و برچه اېلتلر گه حصه بیریلگنینی ادعا قیلگنلر.
