تخار بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سی؛ طلبه‌لر تونگی ترغیباتلر و طالبان باسیمیدن تۉیگنلر
نیما
تخار بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سیده یشه‌یدیگن بیر گروه طلبه‌لر طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر محتسبلری‌نینگ تونگی ترغیبات دستورلرینی اۉتکزیشیدن تۉیگنلیکلرینی اَیتماقده. اولر بو دستورلر کۉپلب طلبه‌لرنی درس و تعلیمدن کۉنگلی ساویشیگه سبب بۉلگنینی تأکیدله‌ماقده. بو طلبه‌لر طالبان هر کېچه اوزاق دوام اېته‌دیگن دستورلر اۉتکزیشینی و بو حالت اولر‌نینگ اوخلشی همده روحی آسایشته‌لیگی اوچون امکانیتنی تارتیب آلگنینی، شونینگدېک، کونده‌لیک درسلریگه هم سلبی تأثیر کۉرسه‌تگنینی اَیتماقده. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، طلبه‌لر درسگه اعتبار قره‌تیش و اېرتنگی درسلرگه تیّارلنیش اۉرنیگه، کېچه‌سی طالبان‌نینگ ترغیبات دستورلرینی تینگلشگه مجبور. اولر طالبان‌نینگ ترغیبات دستورلری طلبه‌لر‌نینگ اۉقیشی و اوخلشیگه تۉسقینلیک قیلمسلیگی کېره‌کلیگینی تأکیدله‌ماقده. اولر طالبان طلبه‌لردن غرب درسلری حقیده اۉیله‌مسلیکنی و بو گروه رژیمی نیمه دېسه، شونی بجریشنی سۉره‌گنینی تأکیدله‌ماقده.
تخار بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سیده یشه‌یدیگن بیر گروه طلبه‌لر طالبان‌نینگ ترغیبات دستورلری دوام اېته‌یاتگنیدن خواطر بیلدیریب، اولر‌نینگ اویقوسی و آسایشته‌لیگی طالبان محتسبلری تامانیدن تارتیب آلینگنینی اَیتماقده. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، بو شخصلر طلبه‌لرنی تکراری و قالبگه توشگن گپلرینی تینگلش اوچون زۉرلیک و مجبورلش بیلن مسجدگه آلیب بارمه‌یدیگن بیرار کېچه یۉق. اولر طالبان طلبه‌لردن بو گروه رژیمیگه اطاعت قیلیشنی، سقال قۉییشنی، باشیگه قلپاق کییشنی و طالبان اَیتگنیدېک، باش و یوزلرینی «سیرت»گه ماسلشتیریشنی همده غرب درسلریگه اعتبار بېرمسلیکنی سۉره‌یاتگنینی تأکیدله‌ماقده.
تخار بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سی طلبه‌لری بو یاتاقخانه‌ده طالبان‌نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر مسوولی بۉلگن مولوی مفکر اسملی شخص لوازمیدن چېتله‌تیلیشی کېره‌کلیگینی اَیتماقده؛ چونکه اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، او دایمی روشده طلبه‌لرنی بېزاوته قیلیب، اولرگه آزار بېرماقده.
طلبه‌لردن بیری شونده‌ی دېیدی: «خداگه قَسم، کېچه‌سی ساعت ۱۰ دن کېلیب، تونگی ساعت ۱۲ گچه بیزنی شونچه‌لیک چرچه‌تیشدی که حالیمیزنی سۉره‌منگ. اولر: «سیزلر درس و تعلیم حقیده کۉپ اۉیله‌منگ، سیرتینگیزنی توزه‌تینگ. فکرینگیزنی جمهوریت دوریدن چیقریب تشلنگ. امارت نیمه دېسه، اونگه قولاق سالینگ. غرب درسلرینی اۉقیمنگ»، دېییشه‌دی.»
بو طلبه طالبان ترغیبات دستورلریگه سمرتفون آلیب باریشگه هم رخصت بېرمسلیگینی تأکیدله‌یدی؛ چونکه اولر بو دستورلردن آواز یاکه تصویر یازیب آلینیشی ممکنلیگیدن قۉرقه‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، اگر طالبان طلبه‌‌نینگ سمرتفونینی بو دستورلرگه آلیب کېلگنینی سېزیب قالسه، اونینگ تېلفونی آلیب قۉییله‌دی و اۉزی هم جزالنه‌دی.
تخار بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سیده‌گی ینه بیر طلبه طالبان‌نینگ طلبه‌لرگه نسبتاً حقارتلی و تحقیرلاوچی خطی-حرکتلریدن قتّیق خواطر بیلدیریب، بو گروه بیلیم یورتلرنی اۉزلری تعلیم آلگن مدرسه‌لرگه ایلنتیرگنینی و اکادمیک محیطنی عموماً قدرله‌مسلیگینی اَیتماقده. اونینگ سۉزلریگه کۉره، طالبان بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سینی هم حربی بزه دېب اۉیله‌یدی.
بو طلبه قۉشیمچه قیله‌دی: «کېچه‌سی ساعت ۱۰ طلبه‌لر دَم آلیش وقتی. اېرته‌لب درسگه باریشه‌دی، اَیریملری‌نینگ اوی وظیفه‌لری بار یاکه درسگه تیّارگرلیک کۉریشه‌دی و آلدینگی درسلرینی تکرارلشه‌دی؛ اما طلبه‌لرنی خواهلسه-خواهله‌مسه، زۉرلیک بیلن مسجدگه آلیب باریب، ترغیبات قیلیشه‌دی.»
بو طلبه‌‌نینگ سۉزلریگه کۉره، طالبان نه‌فقط بیلیم یورتی یاتاقخانه‌لرینی طلبه‌لر اوچون دهشتگه ایلنتیرگن، بلکه چېکلاولر جاری اېتیش و حقارتلی خطی-حرکتلر آرقه‌لی اولر‌نینگ تعلیم آلیشگه بۉلگن اشتیاقی و قیزیقیشینی هم یۉق قیلگن. او کمدن-کم طلبه اوّلگیدېک قیزیقیش بیلن اۉقییاتگنینی و کۉپچیلیک اۉز آته-آنه‌سی‌نینگ کۉنگلینی خورسند قیلیش همده دیپلوم آلیش اوچون مجبورلیکدن تعلیمنی دوام اېتتیره‌یاتگنینی اَیته‌دی؛ حال‌بوکه، بیلیم یورتی اۉرگنیش، تدقیقات و علمی ایزلنیش جایی بۉلیشی کېره‌ک.
بو طلبه‌لر بوندن آلدین هم طعام‌نینگ صفتسیزلیگی، طالبان‌نینگ کوچلی باسیمی، یاتاقخانه‌‌نینگ ساغلیق حالتی و طالبان تامانیدن جاری اېتیلگن چېکلاولردن قتّیق خواطر بیلدیرگن همده بو حالت‌نینگ دوام اېتیشی اولر‌نینگ کۉپچیلیگینی تعلیمنی دوام اېتتیریشدن کۉنگلی ساویشیگه سبب بۉلگنینی اَیتگن اېدی.
اَیتیلیشیچه، تخار بیلیم یورتی یاتاقخانه‌سیده بیر مینگ ایکّی یوزدن آرتیق طلبه یشهیدی.
بو حالت طالبان بوندن آلدین طلبه‌لرنی ۱۴ مادّه‌دن عبارت مجبوری مجبوریت نامه‌نی امضالشگه مجبورله‌گنی، اونینگ بندلریگه بۉیسونمه‌گن تقدیرده اېسه اولر بیلیم یورتیدن محروم بۉلیش، حبسگه آلینیشی یاکه بو گروه حکملریگه بۉیسونمه‌گنی اوچون قماققه توشیش خوفیگه دوچ کېلگنی بیر پیتده یوز بېرماقده.
بو مجبوریتنامه‌لر سنّی بۉلمه‌گن طلبه‌لرنی مذهبینی اۉزگرتیریشگه، قطعی چېکلاولرگه رعایه قیلیشگه، مجبوری کیینیش و خُلق-اطوارگه عمل قیلیشگه، سَیر قیلیشنی تقیقلشگه، موسیقه تینگلشنی تقیقلشگه و طالبان قانونلریگه تۉلیق بۉیسونیشگه مجبور قیلگن همده اولر‌نینگ تعلیمی و شخصی اېرکینلیکلرینی یۉق قیلگن.
اونینگ آلتینچی مادّه‌سیده افغانستاندهگی دینی خیلمه-خیللیک اعتباردن چېتده قالدیریلگن. طالبان بو مادّه‌ده برچه طلبه‌لر سنّی مذهبیگه اېرگشیشی، اونی قبول قیلیشی و بو باره‌ده هېچ قنده‌ی سوال بېرمسلیگی کېره‌کلیگینی تأکیدله‌گن. سنّی بۉلمه‌گن طلبه‌لر اوشبو مجبوریتنامه اولرنی مذهبینی اۉزگرتیریشگه مجبور قیلگنینی اَیتماقده.
طالبان‌نینگ عالی تعلیم وزیرلیگی بوندن آلدین خصوصی بیلیم یورتلردن اوچ ته تعلیم یۉنه‌لیشینی آلیب تشله‌گن. اوشبو وزیرلیک‌نینگ بویروغیگه کۉره، خصوصی بیلیم یورتلرده حقوق، سیاسی بیلیملر و خلق‌ارا مناسبتلر فاکولته‌لری‌نینگ فعالیتی تۉخته‌تیلگن.
