پنجشیر‌نینگ کوجان حدودیده مجبوری کۉچیریش؛ خلق اوی-جایی و یېرلریدن محروم بۉلدی
ایلیا
پنجشیر ولایتی پریان اولسواللیگی سمهر دره‌سیده‌گی کوجان قیشلاغی اهالیسی‌نینگ بیر قِسمی اَیتیشیچه، طالبان اوشبو قیشلاقده یشاوچی برچه عایله‌لرنی مجبوری روشده اویلریدن کۉچیرگن. اولر‌نینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، بو چاره نامعلوم شخصلر‌نینگ پریان اولسواللیگی حاکملیگی بناسیگه راکت هجومی اویوشتیرگنیدن سۉنگ، قرشیلیک جبهه‌سیگه علاقه‌دار شخصلرنی قیدیریش مقصدیده عملگه آشیریلگن. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، طالبان مجبوری کۉچیریشدن آلدین محلی اېرککلرنی حبسگه آلیب، کلتکله‌گن و سۉراق قیلگن.
بو اهالی وکیللری ۸صبح گزېته‌سیگه اَیتیشلریچه، طالبان دره‌نی بۉشه‌تگندن بویان عایله‌لرگه اویلریگه قَیتیشگه رخصت بېرمه‌گن. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، طالبان اهالی قَیتیشی‌نینگ آلدینی آلیشدن تشقری، اېکینچیلیک یېرلرینی سوغاریش و چاروا ماللرینی اوشبو دره‌‌نینگ ییلاولریگه آلیب چیقیشگه هم تۉسقینلیک قیلماقده. اولر آگاهلنتیریشیچه، بو چېکلاولر عاقبتیده بوغدای و ارپه اېکینلری همده اېکینچیلیک محصولاتلری‌نینگ کتّه قِسمی نابود بۉلیش عرفه‌سیده توریبدی. اهالی اَیتیشیچه، بو اېکین میدانلری و ییلاولر محلی عایله‌لر تیریکچیلیگی‌نینگ مهم قِسمینی تأمینله‌یدی و بو حالت‌نینگ دوام اېتیشی اۉنلب عایله‌لرنی جدّی اقتصادی و تیریکچیلیک معمالریگه دچار قیله‌دی.
پنجشیر ولایتی سمهر دره‌سیده‌گی کوجان قیشلاغی اهالیسیدن بیری شیرعلم (مستعار)، ایتیشیچه، نامعلوم شخصلر‌نینگ پریان اولسواللیگی حاکملیگی بناسیگه راکت هجومی اویوشتیرگنیدن سۉنگ، طالبان قیشلاق اهالیسینی مجبوری روشده اویلریدن کۉچیرگن. او قۉشیمچه قیلیشیچه، طالبان کوچلری محلی اېرککلرنی حبسگه آله‌یاتگنده اولرنی کلتکله‌گن و قرشیلیک جبهه‌سیگه علاقه‌دار شخصلر‌نینگ جایلشگن منزلینی کۉرسه‌تیشگه مجبور قیلیش اوچون سۉراق قیلگن. شیرعلم‌نینگ اَیتیشیچه، طالبان قیشلاقنی بۉشه‌تگچ، اهالی‌نینگ اویلریگه قَیتیشیگه رخصت بېرمه‌گن و اولر‌نینگ ییلاولر همده اېکینچیلیک یېرلریگه کیریشینی هم چېکله‌گن. اونینگ نظریده، بو چېکلاولر‌نینگ دوام اېتیشی خلق‌نینگ اېکینچیلیک محصولاتلری‌نینگ کتّه قِسمینی نابود بۉلیش خوفی آستیده قالدیرگن، حال‌بوکه بو یېرلر محلی عایله‌لر اوچون مهم درآمد و آزیق-آوقت منبعی حسابلنه‌دی.
شیرعلم ایته‌دی: «سمه‌هر دره‌سی پریان اولسواللیگی‌نینگ کوجان قیشلاغیگه قره‌شلی بۉلیب، بو حدودده‌گی یېرلر‌نینگ اکثریتی اېکینچیلیک یېرلری حسابلنه‌دی. آدملر بو یېرلرده بوغدای و ارپه اېککن، اما طالبان نه‌فقط آدملر‌نینگ بو دره‌ده بۉلیشیگه رخصت بېرمه‌یپتی، بلکه اېکینچیلیک یېرلرینی سوغاریش و اېکینلرگه قره‌شگه هم تۉسقینلیک قیلماقده.»
سمهر دره‌سیده‌گی کوجان قیشلاغی‌نینگ ینه بیر اهالیسی سالم (مستعار)، ایتیشیچه، طالبان حاصلنی ییغیب آلیش و سقلش موسمیده اوشبو حدود اهالیسینی مجبوری روشده کۉچیرگن همده اولر‌نینگ اویلرینی تینتوو قیلگن. او قۉشیمچه قیلیشیچه، طالبان محلی اېرککلرنی حبسگه آلیب، کلتکله‌گچ، اولرنی سۉراق قیلگن. سالم‌نینگ اَیتیشیچه، اویلرنی تینتوو قیلیش و اهالینی سۉراق قیلیش قریب ایکّی کون دوام اېتگن.
بو پنجشیر یشاوچیسی دېیدی: «ساعت اېرته‌لب آلتی اېدی و چاروا اېندی‌گینه ییلاوگه کېته‌یاتگن اېدی، شونده برچه اېرککلر اویلردن چیقیشی کېره‌کلیگی حقیده بویروق بېریلدی. تشقریگه چیققنیمیزده تخمیناً ۱۰ کیشی اېدیک. بیزدن هېچ نرسه سۉره‌مسدن قۉللریمیزنی باغلشدی و «یورینگلر»، دېییشدی. دریادن اۉتگنیمیزدن کېین قرشیلیک کوچلری‌نینگ قرارگاهی و یاتاق جایینی کۉرسه‌تیشیمیز کېره‌کلیگینی اَیتیشدی. بو یېرده قرشیلیکدن هېچ کیم یۉقلیگینی و بیز اولر‌نینگ جایلشگن منزلیدن خبریمیز یۉقلیگینی قنچه اَیتمه‌یلیک، قبول قیلیشمه‌دی و گپیریشگه هم امکان بېریشمه‌دی. مشت، تېپکی و میلتیق قۉنداغی بیلن بیزنی اوریشردی.»
سالم قۉشیمچه قیله‌دی: «قۉللریمیز باغلنگن، اوستیمیزده تونگی کییم بۉلگن حالده همه جاینی تینتوو قیلیشدی، اما هېچ کیمنی تاپه آلیشمه‌دی. کېین بیزنی پستده‌گی قیشلاققه آلیب باریشدی. طالبان قیشلاق مسجدینی سۉراق و سقلش جاییگه ایلنتیرگن اېدی. بیزنی او یېرده بیر نېچه ساعت اوشلب توریشدی و سۉراق قیلیشدی. ایشانچ حاصل قیلگنلریدن کېین بیزنی قۉییب یوباریشدی، اما برچه ییلاوده یشاوچیلر چاروالری بیلن بیرگه قیشلاققه کۉچیشی کېره‌کلیگی و بوندن بویان هېچ کیم‌نینگ دره‌گه باریشیگه رخصت بېریلمسلیگینی بویوریشدی. شوندن کېین اویلرنی تینتوو قیلیشنی باشلشدی و حتا عیاللر‌نینگ کییملری سالینگن جامه‌دانلرنی هم تېکشیریب، کییملرنی تشقریگه ساچیب یوباریشدی.»
بو سمهر دره‌سی اهالیسی ینه قۉشیمچه قیلیشیچه، طالبان حاضرگچه اهالی‌نینگ اویلریگه قَیتیشیگه رخصت بېرمه‌گن. اونینگ اَیتیشیچه، محله آقسقاللری‌نینگ طالبان بیلن مذاکره آلیب باریب، آدملر‌نینگ قَیتیشی، اېکینچیلیک یېرلرینی سوغاریش و چاروا ماللرینی ییلاولرگه آلیب چیقیشگه رخصت آلیش بۉییچه اورینیشلری هم نتیجه بېرمه‌گن.
بو ییگیت دېیدی: «بو سۉراقلر بیر نېچه کون دوام اېتدی و آدملر بو وضعیتدن حالدن تاییشدی. قیشلاق آقسقاللری اوچ نفر قیشلاق وکیلی بیلن طالبان مرکزی لواسی قوماندانی حضوریگه باریب، چاروالرنی ییلاوگه آلیب چیقیش، اېکینچیلیک یېرلرینی سوغاریش و مجبوری کۉچیریلگن آدملر‌نینگ قَیتیشیگه رخصت سۉره‌شدی. اما طالبان لواسی قوماندانی نه‌فقط اولر بیلن اوچره‌شمه‌دی، بلکه بوتون کوجان قیشلاغی اهالیسینی کافر دېب اته‌ب: «مېن کوجان قیشلاغیده عموماً مسلمان کۉرمه‌یه‌پمن»، دېدی.»
سالم تأکیدلشیچه، ایلگری حدودده فقط تونگی حرکتلنیشگه چېکلاو موجود اېدی، اما حاضر اهالی کوندوز کونی هم قتّیق نظارت آستیده بۉلیب، بیر جایگه بیر نېچه کیشی‌نینگ تۉپلنیشیگه رخصت بېریلمه‌یپتی.
سمهر دره‌سیده‌گی کوجان قیشلاغی‌نینگ ینه بیر اهالیسی جمشید (مستعار)، ایته‌دی سۉنگگی کونلرده پنجشیرده طالبان پُستلری و قرارگاه‌لریگه قرشی پارتیزان هجوملری کۉپه‌یگن. او قۉشیمچه قیلیشیچه، طالبان بو هجوملرنی عملگه آشیرگن شخصلرنی انیقله‌ی آلمه‌گچ، محلی اهالینی باسیم آستیگه آلیب، اولرنی تعقیب و بېزاوته قیلماقده. اونینگ اَیتیشیچه، طالبان حربی اشتراکینی کوچه‌یتیریش بیلن بیر قطارده، قیشلاقلردن اۉز پُستلریگچه یۉللر قوریشنی هم باشله‌گن، تاکه آغیر قوراللرنی تشیش و اولردن فایده‌لنیش امکانینی یره‌تسین.
بو پنجشیرلیک اهالی شونده‌ی دېیدی: «سۉنگگی کونلرده قرشیلیک جبهه‌سی اعضالری‌نینگ طالبان قرارگاه‌لری و پُستلریگه هجوملری کۉپه‌یدی. پنجشیر اهالیسی یاز موسمیده ییلاو حدودلریگه چیقه‌دی، اما طالبان خوفسیزلیک خواطرلری سببلی اولرنی ینه قیشلاقلرگه قَیترگن. پنجشیرده وضعیت جوده کوچلی خوفسیزلیک نظارتی آستیگه آلینگن. طالبان قیشلاقلردن اۉز قرارگاه‌لری و پُستلریگچه یۉللر قورماقده، شونده آغیر قوراللرنی تشی آله‌دی. اولر عملده اۉزلرینی اوروشگه تیّارله‌ماقده.»
اونینگ فکریچه، بو وضعیت‌نینگ دوام اېتیشی محلی اهالی، اینیقسه ییلاو حدودلریده دهقانچیلیک و چارواچیلیک بیلن شغللنه‌یاتگن عایله‌لر اوچون تشویشلی دیر، چونکه جاری اېتیلگن چېکلاولر اولر‌نینگ کونده‌لیک فعالیتی و تیریکچیلیگینی قیینلشتیرگن.
کوجان قیشلاغی پنجشیر ولایتی پریان اولسواللیگی سمهر دره‌سیده جایلشگن. بو حدود اهالیسی هر ییلی یاز موسمیده اېکینچیلیک یېرلریگه قره‌ش، حاصلنی ییغیب آلیش و چاروا ماللرینی باقیش اوچون اوشبو دره‌گه باره‌دی. بو حدود محلی عایله‌لر‌نینگ بیر قِسمی اوچون درآمد و آزیق-آوقت تأمیناتی‌نینگ مهم منبعلریدن بیری حسابلنه‌دی.
شو بیلن بیرگه، پنجشیر‌نینگ اَیریم اهالیسی اَیتیشیچه، اوشبو ولایتده طالبان پسته‌لریگه قرشی هجوملر کۉپه‌یگنیدن سۉنگ، گروه کوچلری‌نینگ موجودلیگی و اَیریم حدودلرده‌گی خوفسیزلیک چاره‌لری هم کوچه‌یتیریلگن. اولر قۉشیمچه قیلیشیچه، خوفسیزلیک چاره‌لری‌نینگ کوچه‌یتیریلیشی آدملر‌نینگ قتناویگه قۉییلگن چېکلاولرنی هم ینه‌ده آشیرگن.
بوندن آلدین منبعلر ۸صبح گزېته‌سیگه بدخشان ولایتی‌نینگ اَیریم تومنلریده طالبان جنگچیلری بیرینچی درجه‌لی جنگاور شَی حالتگه کېلتیریلگنینی اَیتگن اېدی. اوشبو منبعلر شکی، مایمی، نسی و شهر بزرگ اولسواللیکلریده‌گی محلی طالبان کوچلرینی عامه‌وی قورالسیزلنتیریش احتمالی موجودلیگینی هم قۉشیمچه قیلگن اېدی.
