دگروال حیات‌الله فوزی بیلن صحبت؛ ایشانه من که، بیرکون ېنه مستقل و خلققه یقین ملی اردو تشکیل تاپه‌دی
اورهان بیک
اېسلتمه: دگروال حیات‌الله رحمان فوزی افغانستان ملی اردو سابق عسکری و ملی مدافعه وزیرلیگی‌نینگ باش مفتیش اورین باسری، حربی کوچلرنی اوقیش و تربیه‌لش بوییچه عملیاتی قوماندانلیکده اوزاق تجربه گه ایگه. او خلق‌ارا حقوق ساحه‌سیده تحصیل آلگن و افغانسان اسلامی جمهوریتی اردوسی‌نینگ پست-بلندلیکلرینی یقیندن کوزه‌تگن. او سۉنگی ییللرده، قولشدن آلدین ملی مدافعه وزیرلیگی باش مفتیشی اورین باسری لوازمیده فعالیت یوریتگن. اوشبو صحبتده او تیزیم‌نینگ قولش سبب‌لری، دنیا همجمعیت رولی، حربیلر گه تأثیر قیلگن شخصی و جمعی عامللر همده افغانستان‌نینگ کېله‌جگی حقیده فکر بیلدیره‌دی، اونینگ حکایه‌سی تیزیم و صادق عسکرلر گه دوچ کېله‌یاتگن معمالرنی انیق تصویرله‌یدی.
۸صبح، کابل: تورت ییل سقوط‌دن اوته‌یپتی و میلادی ۲۰۲۱-ییل، ۱۵-آگست گه نظر سالگه‌نینگیزده سیز اوچون اېنگ اساسی خاطره یا که حس تویغو نیمه؟
فوزی: ۲۰۲۱-ییل، ۱۵-آگست یا که قویاش ۱۴۰۰-ییل، ۲۴-اسد حقیده اویله‌گنیمده، بیرینچی حسیم شوک، ایشانچ‌سیزلیک و ینگی تشکیل تاپگن افغانستان تیزیمی‌نینگ یوقالیشی ایدی. مین هېچ قچان دییرلی ایککی ییل سعی-حرکت قیلینگن بونده‌ی تیزیم قولشینی تصور قیله آلمس ایدیم. اېنگ مهم خاطره‌م، عایله‌م و دوست‌لریم‌نینگ چقور قورقووی، فدایی عسکرلر و جانینی فدا قیلگن بریدمللر، اینیقسه کېله‌جکلری قرانغو و نا انیق بولیب قیلگن خاتین-قیزلر . اوشه کون مین اوچون امیدنینگ توگه‌شی و قرانغو دورنینگ باشلنیشی رمضی ایدی.
۸صبح، کابل: مملکت‌نینگ حربی حالتینی یقیندن کوزه‌تگن کیشی صفتیده، سیزنینگچه افغانستان‌نینگ قولشینی آلدیندن تخمین قیلیش ممکن ایدیمی یا که یوق؟
فوزی: مملکت حربی توزیلمه‌سیده یقیندن قتنشگن شخص صفتیده ایتیشیم ممکن که، ضعیف‌لیک و موافق‌لیک یوق‌لیگیگه عاید بیلگیلر موجود ایدی، بیراق ایرته قولشگه ایشانمس ایدیم، بیزده اوسکونه‌لر بار ایدی، ملَکه‌لی تیارلنگن کوچلر موجود ایدی، اما سیاسی رهبرلیک درجه‌سیده‌گی جدی مشکللر، اداری فساد و تشقی یاردمگه حددن تشقری قره‌ملیک قولشگه سبب بولدی، بو ایسه آلدیندن تخمین قیلینه‌دیگن ایدی. اېنگ حیرتلنرلیسی ایسه قولش‌نینگ کوچلی و تیز بولیشی ایدی.
۸صبح، کابل: سیزنینگچه، افغانستان‌نینگ حربی یا که سیاسی رهبرلیگیده‌گی اېنگ کتته خطا نیمه ایدی که بو قولشگه سبب بولدی.
فوزی: افغانستان سیاسی و حربی رهبرلیگیده‌گی اېنگ کتته خطا رهبرلر بیلن خلق اورته‌سیده بیرلیک، بیردملیک و حقیقی ایشانچ‌نینگ یوق‌لیگی ایدی.
مملکت سیاسی رهبرلیگی بیرلیک اورنیگه شخصی رقابت‌لر و مالی و اداری فساد گه چلغیگن ایدی و حربی رهبرلیک ایسه تشقی یاردمگه قتتیق قره‌م ایدی، کمیده بیر نیچه آی‌لیک اوروشنی تأمینلب و قوراللنتیره آلمسدی. قرارلر کوپراق سیاسی ایدی، تخنیک ایمس. فدایی کوچلر بولیشیگه قره‌مه‌ی، اردو ریجه‌سیزلیک و ثمره‌سیز رهبرلیک قربانی بولدی. خلق ایشانچی یوقالگن ایدی و عینن شو ایشانچ‌سیزلیک قولشگه امکانیت یره‌تدی.
۸صبح، کابل: خلق‌ارا همجمعیت خصوصاً امریکا قۉشمه ایالتلری‌نینگ بو قولشده‌گی رولینی قنده‌ی بهاله‌سیز؟
فوزی: خلق‌ارا همجمعیت، خصوصاً امریکا قۉشمه ایالتلر جمهوریت تیزیمینی تشکیل ایتیش و دوام ایتتیریشده رولی مهم ایدی، بیراق ریجه‌سیز چیقیش و توغریدن-توغری امریکانینگ طالبلر بیلن مذاکره قیلیشی کتته ضربه بولدی و جمهوریت قوله‌دی، امریکا مملکت‌نی حقیقی خوفسیزلیک و سیاسی کفالت‌سیز ترک ایتگنده مدافعه و خوفسیزلیک کوچلری‌نینگ روحیتی و مورالی ییمریلدی، طالبلر ایسه تیزکار حرکت قیلیش امکانیگه ایگه بولدی. خلق‌ارا همجمعیت ایسه مسوولیتلی یکون اورنیگه، افغانستان‌نی اېنگ قلتیس لحظه‌ده تشلب کیتدی، بو قرار استراتیژیک‌دن کوره کوپراق سیاسی ایدی و بونده‌ی واقعه یوز بیریشگه هېچ قچان ایشانمسدیک.
۸صبح، کابل: قولشدن سۉنگ شخصی حیاتینگیز و خوفسیزلیگینگیز قنده‌ی تأثیرلندی؟
فوزی: قولشدن کېین حیاتیم توبدن اوزگرگن ایدی حیاتیم خوف آستیده ایدی، چونکه مین طالبلر قماقخانه‌سیگه قالیش تجربه‌م بار و جمهوریت‌ده خذمت قیلگنیم و طالبلر بیلن جنگ قیلگنیم اوچون اوی، ایش و همه نرسه‌نی ترک ایتیشگه مجبور بولدیم. عایله‌م روحی باسیم آستیده ایدی و کېله‌جگیمیز نامعلوم بولیب قالدی و قولش فقط حکومت‌نینگ توگه‌شی ایمس، بلکه امید، تینچلیک و آرزولرنینگ پرچه‌لنیشی ایدی.
حاضرچه مین فقط بیر مهاجرمن و وطنیمدن اوزاقده بولیش جوده قیین، مشقتلی و آغریقلی دیر.
۸صبح، کابل: هلی هم اردو یا که خوفسیزلیک اداره‌لری همکسب‌لرینگیز بیلن علاقه‌ده سیزمی و اولرنینگ روحی حالتی قنده‌ی؟
فوزی: هه، مین هلی هم بیر نیچه سابق همکسب‌لریم بیلن علاقه‌ده من.
اکثریتی یا افغانستانده یاشرین یشه‌یدی یا که مهاجر بولگنلر. روحی نقطه‌ی-نظردن قیین احوالده قالگنلر. کوپینچه‌لری هلی هم اوروش کابوسی، تانیشدن قورقیب و تیریکچیلیک قیینچیلیک‌لری بیلن یشه‌ماقده. اولر مملکت خوفسیزلیگی اوروشگنلر، بیراق اېندی اوزلری مدافعه‌سیز و تقدیرسیز قالگن.
۸صبح، کابل: سابق حربیلر، شهید بولگن خوفسیزلیک کوچلرنینگ عایله‌لری و افغانستان خلقی گه نیمه پیامینگیز بار؟
فوزی: فقط سابق حربی کوچلر، شهید بولگن مدافعه و خوفسیزلیک کوچلرنینگ عایله‌لری و افغانستان خلقی گه ایته‌من که سیزلرنینگ فداکارلیک، جسورلیک و توختش‌لرینگیز هېچ قچان اونیتیلمه‌یدی. شهید تاریخ قلبی دیر و سیزلر یورت‌دن دفاع قیلیش اوچون اېنگ قیین شرایط‌ده توخته‌دینگیز و تاریخ جسورلیک‌لرینگیزنی ایسدن چیقرمه‌یدی. برچه قیینچیلیکلر بیلن ېنه هم امیدوار بولیب، بیرلیک و بیردملیک و حقانیت آوازیمیزنی تیریک اسره‌یدیک. کېله‌جک هلیگچه پیش‌بینلیک بولگنی یوق و بیز اونی توزه‌تیش گه مسئول میز سیز یالغیز ایمس‌سیزلر بلکه هېچ قچان قیتیب کیلمه‌یدیگن عزیزلریمنی قولدن بیرگن من.
۸صبح، کابل: افغانستان‌نینگ کېله‌جگیگه امیدینگیز بار می، ملی و مستقل اردو قیته شکللنیشنی اویله‌یسیزمی؟
فوزی: فخر بیلن ایته آله‌من که عزیز وطنی‌میز باشدن کیچیرگن برچه آغریق و بوزغونچیلیک بیلن، هلیگچه افغانستان‌نینگ کېله‌جگیگه امیدیم بار ملتی‌میز و مقاومت تاریخی قیته توزه‌له‌دی گرچند یول قیین بولسه‌ده بیراق ېنه هم مستقل و مردمی ملی اردو قیته شکللنه‌دی. ینگی نسل اونینگ اساسچیسی بولیشی ممکن.
۸صبح، کابل: افغانستانده حربی و سیاسی صحنه گه قیتیش اوچون امکانیت یره‌تیلسه، قیتیش گه تیارمی‌سیز؟
فوزی: افغانستان خلقی گه خذمت قیلیش اوچون حقیقی تینچلیک و اجتماعی عدالت شرایطی یره‌تیلسه شوق و ذوق بیلن قیتیش گه تیار من. چونکه ایشانه‌من هر بیر افغان مملکت کېله‌جگینی توزه‌تیشگه مسوولیتلی دیر. بیراق بو قیتیش تینیق‌لیک، مشروع و خلق حقوقی قۉللب-قوتلنسه، اوتمیش تکرار بولمسه.
افغانستان‌نینگ یارقین کېله‌جک امیدی بیلن، سلام سینگه ای عزیز یورتیم و قدرلی دیاریم!
