صدفنینگ سِرلی اۉلدیریلیشی؛ «جانسیز جسدی اویینینگ کۉچهسیده تاپیلدی»
بهنیا
کابلنینگ بیر حدودیده صدفنینگ تۉستدن اۉلیمی حقیدهگی خبر آغیر شاو-شوولرگه سبب بۉلگن. صدف مکتبدن محروم قیلینگن، تیکووچیلیککه ایشلشگه کېتهدیگن گۉزهل اۉسمیر قیز اېدی. اما بیر تانگ سحرده اونینگ جانسیز تنهسی اوییگه یقین بیر کۉچهنینگ آخریده تاپیلهدی. آدملر اونینگ جسدینی عایلهسیگه تاپشیریشهدی و اونینگ اۉلیمیدن ایکّی کون اۉتیب، مسجد کرنَییدن بو اۉسمیر قیزنینگ وفاتی اعلان قیلینهدی. محلی اهالی ایتیشیچه، بو قیز اوّلراق طالبان تامانیدن اۉغیرلب کېتیلگن اېدی. شونگه قرهمهی، اونینگ اۉلدیریلیشی هم باشقه اۉنلب جنایتلر کبی حکمران گروهدن قۉرقیش سببلی عایله اعضالری تامانیدن یشیریلیب، او طبیعی اۉلیم دېب کۉرسهتیلگن.
آغیر سکوت، تعزیه مراسمیدهگی عایله اعضالری نینگ توشکون حالتی و اولرنی جیملیککه مجبور قیلگن یورهکنی اېزووچی آغریق بو دهشتلی واقعهنینگ دلیلی دیر. اولر سکوت ایچیده و مجبورلیک آستیده صدف اۉغیرلنگندن کېین باشیدن کېچیرگن حالتلرنی قیغو بیلن توپراققه تاپشیریشگن. بو فاجعهلی حادثه عایله و محله اهلینی چوقور قۉرقوو و شوک حالتیگه سالگن.
آنهسی زۉرغه سۉزلهی آلهدیگن، یوزیده بېزاوتهلیک و قۉرقوو انیق سېزیلهدیگن حالتده، او قیزی بیلن بیرگه «کۉمیب یوباریلگنینی» ایتهدی. او ناراضیلیک بیلن قیزینینگ اۉلیمینی شوندهی تصویرلهیدی: «قیزیم حالسیزلنیب قالگن اېدی، قۉشنیلر اونی اوی اېشیگیگچه آلیب کېلیشگن. لېکن ایکّی کوندن کېین، کسل هم بۉلمسدن، تۉستدن باسیمی کۉتریلیب وفات اېتدی.»
صدف نینگ آنهسی و باشقه عایله اعضالری طالبان گروهی تامانیدن اولرگه باسیم اۉتکزیلگنی همده افغانستان نینگ عنعنوی جمعیتیده قیزنینگ اۉغیرلنیشی اویت و قبول قیلیب بۉلمهیدیگن حالت دېب قرهلگنی سببلی، اونینگ اۉلیمینینگ اصل حالتینی انکار قیلیب، اونی طبیعی اۉلیم دېب کۉرسهتیشگه مجبور بۉلیشگن.
اما صدفنینگ دۉستلری، محله اهالیسی و اونینگ جسدینی اوییگه آلیب کېلگنلر حکایهسی عایلهسی نینگ گپیدن فرق قیلهدی. اولرنینگ ایتیشیچه، صدفنینگ عایلهسی طالبان تامانیدن جیم توریشگه مجبور قیلینگن و قیزنینگ اۉلدیریلیشینی طبیعی اۉلیم قیلیب کۉرسهتیشگه مجبور بۉلگن. دۉستلریدن بیری شوندهی دېیدی: «مېن دینی مدرسهگه بارهمن. استاذیم مېندن دۉستینگنی نیمه اوچون طالبان اۉلدیریب، جسدینی کۉچهگه تشلبدی، دېب سۉرهدی. مېن قۉرقوودن بیلمهیمن دېدیم. کېین استاذ صدفنینگ اۉلیمینی برچه قیزلرگه توشونتیردی و احتیاط بۉلیشنی ایتدی.»
محله اهالیسی هم صدف جسدینی تاپگنلریده او الّهقچان اۉلگنینی، اونده حالسیزلیک علامتلری هم کۉرینمهگنینی ایتیشهدی. اولر قیزنینگ اۉلیمی حقیدهگی خبرنی آنهسیگه یومشهتیب یېتکزیش اوچون «حالسیزلنیب قالگن» دېب ایتگنلرینی بیلدیرهدیلر. محله اهالیسیدن بیری شوندهی دېیدی: «دفن مراسمیده اونینگ عایلهسی ییغلشیدن کۉره کۉپراق قۉرقیب تورگن اېدی و همه آلدیده اونینگ باسیمی کۉتریلیب وفات اېتگنینی ایتیشردی. اما هېچ کیم بونگه ایشانمسدی. جسدنی کۉرگنلر اېسه اونی طالبان کۉچهگه تشلب کېتگنینی ایتیشگن.» اهالینینگ ایتیشیچه، صدفنینگ جسدی ایکّی کون اویده سقلنگن.
صدف نینگ تۉستدن اۉلیمی و اونینگ جسدینینگ تاپیلیشی محلهده کتّه قۉرقوو تۉلقینینی کېلتیریب چیقرگن. اهالی اېندی هېچ بیر عایله قیزینی یالغیز کۉچهگه چیقرمسلیگینی ایتهدی.
محلهدهگی بیر عیال شوندهی دېیدی: «کېچه-کوندوز قۉرقوو و خواطرده یشهیمیز. خوف بۉغیزیمیزگه کېلیب قالگن. قۉشنیمیزنینگ قیزی اۉلگندن کېین بو یېرده اېندی هېچ قندهی عیال یاکه قیز کۉرینمهیدی. او بېگناه قیز نیمه گناه قیلگن اېدی؟ او هر دایم حجابده اېدی، برچه چېکلاولرگه رعایه قیلیب چیقردی، لېکن حجاب و همه نرسه فقط بهانه.»
صدفنینگ جانسیز جسدی تاپیلیشی کابل و افغانستاننینگ تورلی ولایتلریده عیاللرنینگ اۉلدیریلیشی آرتیب بارهیاتگنی حقیدهگی حساباتلر وقتیده یوز بېرماقده. بو عیاللر تورلی سببلر بیلن جملهدن اۉغیرلش، طالبان تامانیدن قتل اېتیش و عایلهوی زۉرآورلیکلر عاقبتیده حیاتدن کۉز یومگن.
اېسلتمه: اوشبو حکایهده «صدف» اسمی خوفسیزلیک سببلی مستعار صفتیده ایشلهتیلگن و حدود نامی هم کۉرسهتیلمهگن.





