شماری از خبرنگاران از تداوم بازداشت، تهدید و زندانی شدن خبرنگاران در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند و میگویند طالبان، این کشور را به یکی از بدترین نقاط جهان برای فعالیتهای رسانهای تبدیل کردهاند. آنان با اشاره به وضع ممنوعیتها و محدودیتهای شدید علیه رسانهها، ادامه بازداشت خبرنگاران و اعمال فشار بر نهادهای رسانهای را نشانههایی از بسته شدن کامل فضای رسانهای در کشور میدانند. این خبرنگاران همچنین هشدار میدهند که اگر رسانههای تبعیدی مورد حمایت قرار نگیرند، صدای افغانستان در جهان خاموش خواهد شد.
تعدادی از خبرنگارانی که در داخل افغانستان بهصورت پنهانی یا رسمی فعالیت میکنند، نسبت به افزایش بازداشتها و اعمال محدودیتهای فزاینده از سوی طالبان ابراز نگرانی کردهاند. آنان میگویند که این گروه در تلاش برای گسترش سانسور و سرکوب هرچه شدیدتر آزادی بیان و فعالیتهای رسانهای است. به گفته این خبرنگاران، طالبان با وجود آنکه رسانههای داخلی را وادار به پیروی از سیاستهای سرکوبگرانه خود کردهاند، همچنان با دیده تردید به آنها مینگرند و فضای بیاعتمادی و تهدید مداوم بر فعالیت رسانهای حاکم است.
صابره (مستعار)، خبرنگار، با ابراز نگرانی میگوید که بازداشتهای اخیر طالبان بار دیگر نشان داد آزادی بیان و فعالیتهای رسانهای در افغانستان با تهدیدهای جدی مواجه است و خبرنگاران بیش از پیش در معرض فشار و خطر قرار دارند. به گفته او، این وضعیت همصدایی با حقیقت و بازتاب واقعیتهای جامعه را دشوار کرده و باعث میشود صدای مردم بیشتر از پیش خاموش شود. او تاکید میکند که این بازداشتها نهتنها آزادی رسانهها را تهدید میکند، بلکه فضای ترس و خودسانسوری را در میان خبرنگاران و فعالان حقوق بشر بهشدت گسترش داده است.
صابره خاطرنشان میکند: «ما به صدای حقیقت نیاز داریم تا بازتابدهنده صدای مردم باشیم، اما چنین اقدامات، مسیر اطلاعرسانی آزاد را مسدود کرده و آینده رسانهها را در کشور نامعلوم میسازد.» او ابراز نگرانی میکند که اگر وضعیت کنونی ادامه یابد، رسانهها و خبرنگاران بهدلیل سانسور شدید و ترس از بازداشت و شکنجه، ناچار به سکوت مطلق شوند.
مروه (مستعار)، خبرنگار دیگری که شرایط کاری در عرصه خبر و رسانه در افغانستان را بحرانی توصیف میکند، میگوید دشواری دسترسی به اطلاعات، ناامنی هنگام انجام وظیفه، و فشار روانی مداوم، فضایی را بهوجود آورده که هر روز آن برای یک خبرنگار، آزمونی تازه است. او میافزاید: «هر بار که برای کار رسانهای قدم برمیدارم، سایه تهدید بازداشت و محدودیتها را احساس میکنم. ترس از بازداشت بارها مرا به فکر ترک این مسیر شغلی انداخته؛ نه فقط برای حفظ امنیت خودم، بلکه برای آرامش و آسودهگی خانوادهام. با این حال، حس مسوولیت و تعهدم به رساندن صدای مردم، هنوز مرا در این راه نگه داشته است.»
این خبرنگار جوان میگوید که بزرگترین دغدغه این روزهایش، تامین امنیت شخصی و پاسداری از آزادی بیان است. مروه همچنین تاکید میکند که هرچند آینده حرفهای و چالشهای اقتصادی ذهنش را بهشدت درگیر کردهاند، اما مساله امنیت، همچون دیواری بلند در برابرش ایستاده و تمام تصمیمها و حرکتهایش را تحتتاثیر قرار داده است.
الهام (مستعار)، خبرنگاری که افزایش محدودیتها و بازداشت خبرنگاران را مانعی جدی برای بازتاب حقیقت و آزادی بیان میداند، میافزاید: «بازداشت، تهدید خبرنگاران و محدودیتهای فزاینده طالبان، نشانههای آشکار نقض حقوق بشر و جنایت هستند که طی چهار سال گذشته، لایهای سنگین از سانسور را بر رسانهها تحمیل کردهاند.» او تصریح میکند که خبرنگاران، بهویژه زنان، اکنون در سختترین شرایط ممکن قرار دارند و نبود فرصتهای شغلی، همراه با ترس دایمی از بازداشت، زندهگی شخصی و حرفهای آنها را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که طالبان بهتازهگی مدیرمسوول و دو گزارشگر رادیو محلی نسیم در دایکندی را بازداشت کردهاند. این گروه با ضبط تجهیزات این رادیو، نشرات آن را در ولایتهای دایکندی و بامیان متوقف کردهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان، بازداشت کارکنان رادیو نسیم و توقف فعالیت این رسانه را اقدامی آشکار در راستای سرکوب و محدودسازی هرچه بیشتر رسانهها از سوی طالبان دانسته است. این مرکز از طالبان خواسته است که به تهدید و اعمال محدودیت علیه رسانهها پایان دهند و اجازه دهند خبرنگاران بدون ترس از بازداشت و سانسور، از حقوق بنیادی خود در بازتاب رویدادها و رساندن صدای مردم بهگونهای درست و آزادانه استفاده کنند.
مرکز خبرنگاران افغانستان در گزارش سالانه خود نیز با اشاره به افزایش محدودیتها علیه خبرنگاران اعلام کرده است که دستکم ۱۷۲ مورد نقض حقوق رسانهای در سال گذشته ثبت شده است. این موارد شامل ۱۲۲ مورد تهدید و حداقل ۵۰ مورد بازداشت خبرنگاران و کارمندان رسانهای میباشد.
همچنین سازمان گزارشگران بدون مرز با نشر اعلامیهای، بازداشت خودسرانه خبرنگاران و کارمندان رسانهای را محکوم کرده و خواستار آزادی فوری آنان و توقف فشارها بر رسانهها از سوی طالبان شده است.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، محدودیتهای گستردهای را بر رسانهها اعمال کردهاند. این گروه با وضع قوانین سختگیرانه، تلاش میکند کنترل کامل رسانهها را در دست گرفته و از بازتاب واقعی صدای مردم جلوگیری کرده و آزادی بیان را سرکوب کند.






