افغانستان یکی از آسیب‌پذیرترین کشورهای جهان در برابر تغییرات اقلیمی است. در سه سال گذشته طالبان کوچک‌ترین گامی برای مقابله با تغییرات آب‌وهوایی بر‌نداشته‌اند. سیلاب‌های ویرانگر، رانش زمین، توفان‌های خاکی و خشک‌سالی‌های پیهم، سبب آواره‌گی داخلی شده و شمار زیادی از شهروندان مناطق‌شان را به دلیل نبود آب و حاصلات زراعتی ترک کرده‌اند. در تازه‌ترین مورد، سازمان حمایت از کودکان گزارش داده که رویدادهای ناشی از تغییرات اقلیمی حداقل ۳۸ هزار تن را در شش ماه اول سال جاری میلادی که نیم آن را کودکان تشکیل می‌دهند، وادار به ترک خانه‌های‌شان کرده‌اند. در گزارش این نهاد به نقل از سازمان ملل متحد آمده که از هر ۷ تن، ۱ تن در کشور با جابه‌جایی طولانی‌مدت مواجه بوده که این رقم در جنوب آسیا بلندترین رقم است و در سطح جهان افغانستان در جایگاه دوم قرار دارد. براساس گزارش، زنان و دختران نسبت به مردان در برابر تغییرات اقلیمی بیشتر آسیب‌پذیرند.
افغانستان در حالی به تنهایی با تغییرات اقلیمی دست‌وپنجه نرم می‌کند که پس از تسلط طالبان در انزوا قرار گرفته و کشور در حالی از کمک‌های مالی خارجی برای اقدامات ضروری مانند سازگاری با تغییرات اقلیمی محروم شده که طالبان تغییرات آب‌وهوایی را «کار خدا یا توطیه خارجی» دانسته‌اند.
براساس گزارش‌ها، بار سنگین بحران آب بر دوش زنان و کودکان است که آنان را در معرض خطرات جدی از جمله خشونت و استثمار قرار می‌دهد. طبق گزارش‌ها، در بیشتر مناطق خشک، زنان و کودکان مجبور ساخته می‌شوند تا فاصله‌های زیادی را برای تامین آب بپیمایند که مورد خشونت و بدرفتاری قرار می‌گیرند. این اقدام منجر به آسیب جسمی و روانی زنان و کودکان می‌شود، احساس امنیت کودکان را مختل می‌کند و مانع شد و داشتن زنده‌گی سالم می‌شود.
به‌تازه‌گی سازمان حمایت از کودکان (Save the Children)، گزارش داده که تغییرات آب‌وهوایی شدید مردم را در شش ماه اول سال ۲۰۲۴، بیش از تمام سال ۲۰۲۳، مجبور به ترک خانه‌های‌شان کرده است. این نهاد افزوده که رویدادهای شدید ناشی از تغییرات اقلیمی حداقل ۳۸ هزار تن را در شش ماه اول سال جاری میلادی در افغانستان که حدود نیمی از آنان را کودکان تشکیل می‌دهند، وادار به ترک خانه‌های‌شان کرده است.
براساس این گزارش، تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که جابه‌جایی‌ها در نیمه اول سال جاری به دلیل خشک‌سالی، دمای شدید، سیل، رانش زمین و توفان نسبت به سال گذشته میلادی بیشتر بوده که نیمی از آسیب‌دیده‌گان را کودکان تشکیل می‌دهند. به گفته این سازمان، افغانستان همچنان در پایان سال جاری بیش‌ترین تعداد کودکان بی‌خانمان را در اثر بلایای طبیعی و تغییر اقلیمی در جهان خواهد داشت.
سازمان نجات کودکان به نقل از سازمان ملل نوشته که در سال ۲۰۲۲، از هر ۷ کودک در افغانستان یک نفر با جابه‌جایی طولانی‌مدت مواجه شده است. این سازمان گفته که این رقم در جنوب آسیا بالاترین رقم است و افغانستان از این لحاظ در سطح جهان در جایگاه دوم قرار دارد.
ارشد مالک، رییس سازمان نجات کودکان در افغانستان گفته است: «بحران‌های اقلیمی به بحران انسانی در افغانستان دامن می‌زند، مردم را مجبور می‌کند خانه‌های‌شان را ترک کنند، منابع آب تخریب می‌شود و از رفتن کودکان به مکتب جلوگیری صورت می‌گیرد.» او افزوده که در مقایسه با افراد بالاتر از ۶۰ سال، نوزادان در افغانستان ۵.۳ برابر بیشتر با خشک‌سالی در طول زنده‌گی خود مواجه می‌شوند و این بحران زنده‌گی کودکان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
در گزارش این سازمان حامی کودکان آمده که افغانستان ششمین کشور آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی است، اما کم‌ترین توان سازگاری و مقابله با تاثیرات بحران را دارد. در گزارش به نقل از سازمان ملل گفته شده که بیش از یک نفر از هر سه نفر در افغانستان با سطوح بحران گرسنه‌گی روبه‌روست که بیشتر ناشی از شوک‌های آب‌وهوایی و قیمت بالای مواد غذایی است.
سازمان نجات کودکان به نقل از سازمان ملل نوشته که ۲۵ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان با شرایط خشک‌سالی شدید یا فاجعه‌بار مواجه هستند که بیش از نیمی از جمعیت کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
براساس این گزارش، مطالعات مکرر نشان می‌دهد که دختران و زنان در مقایسه با مردان به‌طور نا‌متناسبی تحت تاثیر بلایای طبیعی و تغییرات آب‌وهوایی قرار دارند. این نهاد به نقل از یک گزارش برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد که در سال ۲۰۱۹ نشر شده، گفته که در سطح جهان حداقل ۶۰ درصد از مرگ‌ومیرهای ناشی از رویدادهای شدید آب‌وهوایی در ۲۰ سال گذشته، زن یا دختر بوده‌اند.
سازمان نجات کودکان افزوده که پس از تسلط طالبان، در سه سال گذشته افغانستان شاهد کاهش شدید کمک‌ها بوده و از این رو نمی‌توان انتظار داشت که سازمان‌های بشردوستانه به تنهایی این شکاف را برطرف کنند. این سازمان برای رفع نیازهای تغییرات اقلیمی و برنامه‌ریزی طولانی‌مدت در برابر حوادث طبیعی خواستار کمک‌های بیشتر جامعه جهانی شده است.
همچنان یک نهاد تحت نام «ACAPS» که در مورد تغییرات اقلیمی در جهان تحقیق می‌کند، در گزارشی نوشته که «خطرات کلیدی که افغان‌ها بین‌سال‌های ۲۰۲۴ تا ۳۰۳۰ با آن موجه می‌شوند»، با تغییرات اقلیمی ترکیب شده است. به گفته این نهاد، سطح آب‌های زیرزمینی ناشی از بارش ناکافی افزایش یافته و نیز تقاضای آب، دسترسی میلیون‌ها تن را به آب برای زراعت به‌شدت کاهش می‌دهد.
در گزارش این نهاد گفته شده که کاهش بارنده‌گی و برداشت ناپایدار آب برای کشاورزی و مصارف خانه‌گی با ذخیره سالانه آب، منجر به کاهش سطح آب زیرزمینی در سراسر افغانستان شده و تخمین زده می‌شود که در بیشتر نقاط کشور سطح آب کاهش یافته است. این نهاد افزوده که برنامه‌ریزی نامناسب شهری همراه با کمبود آب و موج گرما، کاهش ایمنی و سلامت روانی و جسمی جمعیت در شهرهای پرجمعیت، شهرها را به‌طور فزاینده در معرض کمبود آب قرار داده است. به گفته این نهاد، امواج گرما و توفان‌های گرد و غبار، همراه با آلوده‌گی هوا و آب، سلامت و رفاه جمعیت شهری را در افغانستان تهدید می‌کند و نیز تنش با کشورهای همسایه بر سر آب، انزوای منطقه‌ای افغانستان را افزایش می‌دهد.
در گزارش این سازمان آمده که تخریب سیل‌ها، کوچ‌های دسته‌جمعی از روستاها به مناطق شهری و استفاده بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی توسط انرژی آفتابی، سبب کاهش بیشتر آب در کشور شده است. به گفته این سازمان، شدت سیل و رانش زمین ظرفیت‌های واکنش نهادهای افغانستان را تحت شعاع قرار داده و تاثیرات مخرب بر مناطق شمالی، شمال‌شرقی و جنوبی گذاشته است.
