• 8AM.MEDIA
  • پښتو ویب‌پاڼه
  • English Website
  • اۉزبېکچه ویب‌سایت
۱۶ میزان ۱۴۰۵ - ۸ اکتوبر ۲۰۲۶
۸صبح
Donate
  • صفحه نخست
  • اخبار
    • افغانستان
    • جهان
  • گزارش‌ها
    • گزارش‌های روز
    • گزارش‌های تحقیقی
  • مصاحبه‌ها
  • تحلیل و یادداشت
    • زنگ اول
    • تحلیل‌ها
    • دیدگاه و یادداشت
    • ترجمه
  • جامعه
    • شهروند خبرنگاری
    • دموکراسی و حقوق بشر
    • حقوق زنان
    • محیط زیست
    • صحت و سلامتی
  • اقتصاد و توسعه
  • زنان
    • سخن زن
    • نامه‌ای برای فردا
    • ریزموج‌ها
  • فرهنگ و هنر
    • ادبیات
    • سینما
    • موسیقی
    • داستان
  • ورزش
  • ویژه‌ها
    • صفحه ویژه پنج‌ساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه جام‌ جهانی ۲۰۲۶
    • صفحه ویژه چهارساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه مهاجرت
    • صفحه ویژه به‌سوی برابری
    • ویژه‌نامه سه‌ساله‌گی فروپاشی جمهوریت
    • صفحه ویژه ۸ مارچ
    • دوسالگی سقوط و حاکمیت دوباره طالبان
    • صفحه گزارش ویژه ملا هبت‌الله
    • صفحه‌ی ویژه ایستادگی برای آموزش
    • صفحه ویژه نصاب آموزشی در دوران حاکمیت طالبان
    • صفحه ویژه نوروز
    • صفحه ویژه تحولات اوکراین
  • ارتباط با ما
    • درباره ما
    • جوایز سالانه روزنامه ۸صبح
    • ارسال مقاله
    • تماس با ما
    • درخواست تبلیغات
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج
  • صفحه نخست
  • اخبار
    • افغانستان
    • جهان
  • گزارش‌ها
    • گزارش‌های روز
    • گزارش‌های تحقیقی
  • مصاحبه‌ها
  • تحلیل و یادداشت
    • زنگ اول
    • تحلیل‌ها
    • دیدگاه و یادداشت
    • ترجمه
  • جامعه
    • شهروند خبرنگاری
    • دموکراسی و حقوق بشر
    • حقوق زنان
    • محیط زیست
    • صحت و سلامتی
  • اقتصاد و توسعه
  • زنان
    • سخن زن
    • نامه‌ای برای فردا
    • ریزموج‌ها
  • فرهنگ و هنر
    • ادبیات
    • سینما
    • موسیقی
    • داستان
  • ورزش
  • ویژه‌ها
    • صفحه ویژه پنج‌ساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه جام‌ جهانی ۲۰۲۶
    • صفحه ویژه چهارساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه مهاجرت
    • صفحه ویژه به‌سوی برابری
    • ویژه‌نامه سه‌ساله‌گی فروپاشی جمهوریت
    • صفحه ویژه ۸ مارچ
    • دوسالگی سقوط و حاکمیت دوباره طالبان
    • صفحه گزارش ویژه ملا هبت‌الله
    • صفحه‌ی ویژه ایستادگی برای آموزش
    • صفحه ویژه نصاب آموزشی در دوران حاکمیت طالبان
    • صفحه ویژه نوروز
    • صفحه ویژه تحولات اوکراین
  • ارتباط با ما
    • درباره ما
    • جوایز سالانه روزنامه ۸صبح
    • ارسال مقاله
    • تماس با ما
    • درخواست تبلیغات
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج
۸صبح
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج

ستیز با فارسی؛ طالبان بر آتش عصبیت می‌دمند

۸صبح، پروان

۸صبح، پروان ۸صبح، پروان
۲۰ میزان/مهر ۱۴۰۱ - ۱۲ اکتوبر ۲۰۲۲ [t_time:1665536159]

در ادامه حذف واژه‌های فارسی از لوحه‌های دانشگاه‌ها، ادار‌ه‌های دولتی و اماکن عمومی از سوی طالبان، شماری از استادان دانشگاه‌ها و دانش‌جویان از پیامد منفی این اقدام طالبان هشدار می‌دهند. آنان می‌گویند که هرچند حذف زبان فارسی از کشور امکان‌پذیر نیست، اما این اقدام طالبان سبب شعله‌ور شدن تعصب‌های زبانی و پرتنش ساختن مناسبات فرهنگی و اجتماعی مردم افغانستان می‌شود. شماری از استادان دانشگاه‌ها، حذف واژه‌های فارسی از تابلوها در کشور را فارسی‌ستیزی طالبان و دامن زدن این گروه به تعصبات قومی توصیف می‌کنند. این استادان از طالبان می‌خواهند که به جای حذف زبان‌ فارسی، به دنبال تقویت و رقابت ‌سالم بین زبان‌ها باشند تا این امر سبب هم‌دیگرپذیری میان اقشار جامعه شود.

یعقوب یسنا، استاد پیشین دانشگاه البیرونی، در صحبت با روزنامه 8صبح، از اقدام طالبان ‌مبنی بر حذف زبان فارسی از لوحه‌های دانشگاه‌ها و شماری از اداره‌های دیگر دولتی از سوی طالبان هشدار می‌دهد. او می‌گوید که طالبان از زمان تصرف افغانستان تا این دم، دست به فارسی‌ستیزی زده‌ و تعصبات‌ قومی را در بخش‌های مختلف کشور دامن زده‌اند. این استاد دانشگاه می‌افزاید: «فارسی‌ستیزی بنا بر عصبیت و تعصب قومی طالبان است. اقدام طالبان از نادانی این گروه برمی‌خیزد. طالبان باید می‌دانستند که وجود زبان‌ها در کشور فرصت و غنیمت برای کشور است. همچنان زبان فارسی زبان میانجی و زبان وحدت بین مردم افغانستان است.»

یعقوب یسنا علاوه می‌کند که هرچند حذف زبان فارسی از کشور امکان‌پذیر نیست، اما این اقدام طالبان سبب شعله‌ور شدن تعصب‌های زبانی و پرتنش ساختن مناسبات فرهنگی و اجتماعی مردم افغانستان می‌شود. یسنا خاطرنشان می‌سازد: «این اقدام طالبان بسیار خطرناک است و مناسبات فرهنگی، اجتماعی و همچنان زبانی جامعه افغانستان را آسیب می‌زند. اگر‌چه هم‌اکنون هم این مناسبات خیلی آسیب‌پذیر است، اما این آسیب‌پذیری می‌توانست ترمیم شود؛ اما این برخورد طالبان سبب می‌شود که اقوام و فرهنگ‌های کشور مرزهایش جدا شود.»

در همین حال، برخی دیگر استادان دانشگاه می‌گویند که طالبان و برخی افراد دیگر، باید به جای حذف زبان‌ فارسی، به دنبال تقویت و رقابت ‌سالم میان زبان‌ها باشند تا این امر سبب تعامل‌پذیری میان اقشار جامعه شود. فرید‌احمد منیب، یکی از استادان دانشگاه البیرونی، در صحبت با روزنامه 8صبح، می‌گوید: «طالبان و تمامی افرادی که تلاش برای حذف زبان فارسی دارند ـ هرچند اصلاً این امکان‌پذیر هم نیست ـ این ‌است که به جای این اقدام به دنبال ایجاد یا روش‌ها و سیاست‌هایی باشند که چگونه زبان‌شان را تقویت کنند.» آقای منیب پیشنهاد می‌کند: «برای این کار باید در وزارت اطلاعات و فرهنگ یک فرهنگستان ایجاد شود و این بخش بتواند برای تقویت و رقابت سالم بین همه زبان‌ها کار کند. بهترین گزینه برای تعامل فرهنگی و زبان هم همین است.»

در کنار استادان دانشگاه‌ها، شماری از دانش‌جویان از طالبان می‌خواهند که به جای فارسی‌ستیزی، امنیت و عدالت را برای مردم تأمین کنند. فریدون (نام ‌مستعار)، دانش‌جوی دانشکده زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پروان، می‌گوید: «طالبان زبان اکثریت مطلق مردم کشور و زبان مادری امام ابوحنیفه را قبول ندارند، ولی زبان انگلیسی را قبول دارند.»

میرزا‌محمد، دانش‌جوی دیگری در پروان است. او می‌گوید، طالبان باید مسایل مهم کشور را اولویت‌بندی کنند. به گفته او، طالبان باید نظام خود را مطابق به معیارهای جهانی ارتقا دهند تا جهان از آنان به جای یک گروه مسلح، به‌عنوان یک رژیم نظام‌مند نام ببرد. میرزا‌محمد می‌افزاید: «طالبان به جای مسایل بسیار مهم ملی، به مسایل غیرضروری دست می‌زنند که سبب تنش‌ میان شهروندان می‌شود.»

تنش‌های زبانی در کشور همواره داغ بوده است، اما با تسلط طالبان نه‌تنها این مسایل فروکش نکرده، بلکه در حال شعله‌ور شدن و اوج‌گیری است. در قانون اساسی نظام جمهوریت، زبان‌های فارسی و پشتو به‌عنوان دو زبان رسمی کشور ذکر شده است و به گوینده‌گان سایر زبان‌ها نیز اجازه داده شده برای رشد و توسعه زبان خود تلاش کنند و در این زمینه بنویسند و انجمن شکل دهند.

اما با تسلط دوباره طالبان بر کشور، قانون اساسی قبلی ملغا اعلام شد و این گروه بخش‌هایی از قانون اساسی دوره ظاهرشاه را نافذ اعلام کرد، تا این‌که ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه‌، قوانین ساخت بشر را غیرقابل تطبیق دانست. به گفته او «فقط و فقط حکم‌ الله قابل تطبیق است.»

اکنون و در غیاب هیچ‌گونه قانونی، گروه طالبان همه‌روزه تابلوهای اداره‌های مهم دولتی را در ولایت‌هایی که بیشتر باشنده‌گان آن فارسی‌زبان هستند، پایین می‌کشند و واژه‌های فارسی را از آن حذف می‌کنند. در تازه‌ترین مورد، طالبان واژه‌های فارسی را از تابلوهای دانشگاه‌های پروان و بلخ، شفاخانه مرکزی هرات و شماری دیگر از اداره‌های دولتی حذف کرده‌اند.

وزارت تحصیلات عالی زیر اداره طالبان چندی پیش در توجیه این اقدام طالبان اعلام کرد که واژه فارسی «دانشگاه» در قانون این وزارت ذکر نشده و از همین‌ رو، استفاده آن قانونی نیست. سخنگوی این وزارت گفته است که در قانون تحصیلات عالی افغانستان واژه «پوهنتون» ذکر شده و قانونی است.

به باور آگاهان، حذف زبان فارسی از تابلوها و نادیده گرفتن هویت زبانی شهروندان کشور، بخشی از تلاش‌های «سرکوب‌گرانه» طالبان است. این گروه در یک سال گذشته در عرصه‌های مختلفی تلاش کرده فرهنگ و زبان یک قوم و مذهب خاص را حاکم بسازد و سایر فرهنگ‌ها، زبان‌ها و مذاهب را حذف کند و یا به حاشیه براند.

ShareتوئیتارسالارسالShare

مطالب مرتبط

وزیر زراعت طالبان برای شرکت در نشست جهانی به تاشکند رفت
اخبار

وزیر زراعت طالبان برای شرکت در نشست جهانی به تاشکند رفت

۱۵ میزان/مهر ۱۴۰۵ - ۷ اکتوبر ۲۰۲۶ [t_time:1791374326]
منابع: طالبان تاجران در قندهار را از عکس‌برداری از موجودات زنده منع کردند
اخبار

منابع: طالبان تاجران در قندهار را از عکس‌برداری از موجودات زنده منع کردند

۱۵ میزان/مهر ۱۴۰۵ - ۷ اکتوبر ۲۰۲۶ [t_time:1791372471]
متقی در حاشیه نشست فارمت مسکو با نماینده ویژه چین دیدار کرد
اخبار

متقی در حاشیه نشست فارمت مسکو با نماینده ویژه چین دیدار کرد

۱۵ میزان/مهر ۱۴۰۵ - ۷ اکتوبر ۲۰۲۶ [t_time:1791367428]

تازه‌ترین مطالب

در حال بارگذاری تازه‌ترین مطالب...

پربازدیدترین مطالب

  • روایتی از یک کشتار جمعی؛ دستم را گرفته بود، اما دیگر سری بر تن نداشت

    روایتی از یک کشتار جمعی؛ دستم را گرفته بود، اما دیگر سری بر تن نداشت

    Share
    Share توئیت
  • (۷) یسرا؛ دختری که سه سال است در انتظار بازگشت پدرش است

    Share
    Share توئیت
  • پرونده خونین شکریه تبسم؛ طالبان پس از ۱۱ سال بر این زخم نمک پاشیدند

    Share
    Share توئیت
  • حکیمه؛ زنی که زیر بار رنج خمیده است

    Share
    Share توئیت
  • افسانه قبایل گمشده

    Share
    Share توئیت

پادکست

8am Media | پادکست ۸صبح
8am Media | پادکست ۸صبح

پادکست‌‌های ۸صبح که با حضور کارشناسان، تحلیل‌گران و فعالین سیاسی و مدنی برگزار می‌گردد، مسایل عمده و اساسی جامعه افغانستان و نیز مسایل جهانی مرتبط به افغانستان به بحث گرفته می‌شود. ۸صبح، چهار پادکست تولید می‌کند که شامل دو پادکست به زبان فارسی زیر نام پادکست هفتگی، سخن زن، یک پادکست به زبان پشتو زیر عنوان ژوري خبري و یک پادکست دیگر به نام «Insights» به زبان انگلیسی است.

The 8am Media podcasts, featuring experts, analysts, and political and civil activists, discuss major and fundamental issues of Afghan society as well as global issues related to Afghanistan. 8am Media produces four podcasts, including two in Persian: the weekly podcast ”Sokhan e Zan,” one in Pashto titled ”Zhowari Khbaray,” and another in English called ”Insights.”

سخن زن/60: از خاکسترهای کابل تا تیغه جراحی: روایت مقاومت و رویای ناتمام مریم
سخن زن/60: از خاکسترهای کابل تا تیغه جراحی: روایت مقاومت و رویای ناتمام مریم
سخن زن/60: از خاکسترهای کابل تا تیغه جراحی: روایت مقاومت و رویای ناتمام مریم
۲۹ سنبله ۱۴۰۵ - ۲۰ سپتمبر ۲۰۲۶
سخن زن/59: وقتی رویاها از مرزها عبور می‌کنند؛ روایتی از ملالی، آسیه و فرنگیز
۹ سنبله ۱۴۰۵ - ۳۱ آگست ۲۰۲۶
ریزموج‌ها/10: گفت‌وگو با عایشه نوری
۲۸ اسد ۱۴۰۵ - ۱۹ آگست ۲۰۲۶
سخن زن/58: مخرج مشترک زنده‌گی مادران و دختران؛ حسرت درس خواندن
۹ اسد ۱۴۰۵ - ۳۱ جولای ۲۰۲۶
سخن زن/57: سوگ رویاهایی که به کانکور نرسیدند
۱ اسد ۱۴۰۵ - ۲۳ جولای ۲۰۲۶
Search Results placeholder
۸صبح

پرخواننده‌ترین روزنامه‌ افغانستان
صاحب امتیاز: سنجر سهیل
ایمیل: [email protected]
رییس اجرایی: پرویز کاوه
ایمیل: [email protected]
دبیر تحلیل‌ها: ب. آمون‌پور
پذیرش مقالات و اعلان: [email protected]

بیشتر بخوانید

یونیسف ۳۰ هزار جوره لباس صحی به شفاخانه حوزه‌ای ننگرهار کمک کرد

سه تن در حملات حوثی‌ها به دو فرودگاه عربستان کشته شدند

لاوروف: روسیه درباره مذاکرات اوکراین در آلاسکا «وجدان آسوده‌ای» دارد

جبهه آزادی از کشته شدن ۱۱ جنگ‌جوی طالبان در نورستان خبر داد

دو دانشمند فرانسوی و جاپانی برنده جایزه نوبل کیمیا ۲۰۲۶ شدند

تحلیل‌ها

فارمت مسکو؛ این‌بار میدان نزاع طالبان و پاکستان

فشار طالبان بر شیعیان و نخستین واکنش ایران

پاکستان و جنگ یمن؛ حفظ موازنه بین ریاض و تهران

هند و افغانستان؛ دیپلماسی آرام در سایه تنش پاکستان و طالبان

توافق مکه در برابر طالبان، هند و اسراییل؛ آیا صف‌بندی تازه‌ای در حال شکل‌گیری است؟

© کپی‌رایت ۲۰۲۶؛ کلیه حقوق برای روزنامه ۸صبح محفوظ است.

۸صبح
استفاده از کوکی‌ها

برای ارائه بهترین تجربه، ما از فناوری‌هایی مانند کوکی‌ها برای ذخیره و/یا دسترسی به اطلاعات دستگاه استفاده می‌کنیم. رضایت شما برای استفاده از این فناوری‌ها به ما اجازه می‌دهد داده‌هایی مانند رفتار مرور در سایت یا شناسه‌های منحصربه‌فرد را پردازش کنیم. عدم رضایت یا پس گرفتن رضایت ممکن است بر برخی ویژگی‌ها و عملکردها تأثیر منفی بگذارد.

عملکردی Always active
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی به اطلاعات، صرفاً برای هدف قانونیِ فعال‌سازی استفاده از یک سرویس مشخص که به‌طور صریح توسط مشترک یا کاربر درخواست شده است، ضروری می‌باشد.
تنظیمات
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی به اطلاعات برای هدف قانونیِ ذخیره ترجیحاتی که توسط مشترک یا کاربر درخواست نشده‌اند، ضروری می‌باشد.
آمار
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی که صرفاً برای اهداف آماری استفاده می‌شود. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
بازاریابی
ذخیره‌سازی یا دسترسی فنی برای ایجاد پروفایل‌های کاربری جهت ارسال تبلیغات یا ردیابی کاربر در یک وب‌سایت یا در چندین وب‌سایت مورد نیاز است.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
مشاهده تنظیمات
  • {title}
  • {title}
  • {title}
بدون نتیجه
نمایش همه نتایج
برگشت به 8am.media
پښتو ویب‌پاڼه
English Website
اۉزبېکچه ویب‌سایت
  • صفحه نخست
  • اخبار
    • افغانستان
    • جهان
  • گزارش‌ها
    • گزارش‌های روز
    • گزارش‌های تحقیقی
  • مصاحبه‌ها
  • تحلیل و یادداشت
    • زنگ اول
    • تحلیل‌ها
    • دیدگاه و یادداشت
    • ترجمه
  • جامعه
    • شهروند خبرنگاری
    • دموکراسی و حقوق بشر
    • حقوق زنان
    • محیط زیست
    • صحت و سلامتی
  • اقتصاد و توسعه
  • زنان
    • سخن زن
    • نامه‌ای برای فردا
    • ریزموج‌ها
  • فرهنگ و هنر
    • ادبیات
    • سینما
    • موسیقی
    • داستان
  • ورزش
  • ویژه‌ها
    • صفحه ویژه پنج‌ساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه جام‌ جهانی ۲۰۲۶
    • صفحه ویژه چهارساله‌گی سقوط جمهوریت
    • صفحه ویژه مهاجرت
    • صفحه ویژه به‌سوی برابری
    • ویژه‌نامه سه‌ساله‌گی فروپاشی جمهوریت
    • صفحه ویژه ۸ مارچ
    • دوسالگی سقوط و حاکمیت دوباره طالبان
    • صفحه گزارش ویژه ملا هبت‌الله
    • صفحه‌ی ویژه ایستادگی برای آموزش
    • صفحه ویژه نصاب آموزشی در دوران حاکمیت طالبان
    • صفحه ویژه نوروز
    • صفحه ویژه تحولات اوکراین
  • ارتباط با ما
    • درباره ما
    • جوایز سالانه روزنامه ۸صبح
    • ارسال مقاله
    • تماس با ما
    • درخواست تبلیغات

© کپی‌رایت ۲۰۲۶؛ کلیه حقوق برای روزنامه ۸صبح محفوظ است.