ماه اکتوبر هر سال به‌عنوان ماه آگاهی‌دهی درباره سرطان پستان شناخته می‌شود.کشورهای مختلف با آموزش و تشویق به تشخیص زودهنگام، برای کاهش مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری تلاش می‌کنند. هم‌زمان با این ماه، شماری از زنان در افغانستان می‌گویند که درباره سرطان پستان، نشانه‌های آن و راه‌های تشخیص زودهنگام معلومات کافی ندارند. آنان می‌افزایند که تابوهای فرهنگی و شرم از صحبت درباره بدن زنان، آگاهی‌دهی در این زمینه را دشوار ساخته است.
شماری از زنان در ولایت‌های کابل، تخار، غزنی، دایکندی و بلخ می‌گویند که میزان آگاهی آنان درباره سرطان پستان متفاوت است. برخی از این زنان با نشانه‌های احتمالی بیماری آشنایی ندارند و نمی‌دانند در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی در پستان، به کدام مرکز صحی مراجعه کنند. در مقابل، شماری دیگر از طریق مطالعه، انترنت یا دریافت معلومات از پزشکان، با نشانه‌ها و روش‌های تشخیص این بیماری آشنا شده‌اند.
این زنان تاکید می‌کنند که دسترسی به معلومات صحی باید برای همه دختران و زنان فراهم باشد. آنان خواهان برگزاری کارزارهای آگاهی‌دهی از طریق رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و برنامه‌های آموزشی هستند تا زنان درباره نشانه‌های سرطان پستان، اهمیت تشخیص زودهنگام و چگونگی مراجعه به مراکز صحی معلومات معتبر به دست آورند.
نسترن، باشنده تخار، می‌گوید که درباره سرطان پستان، نشانه‌های این بیماری و راه‌های تشخیص زودهنگام آن معلومات کافی ندارد. او می‌افزاید که در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی در پستان خود، به پزشک مراجعه خواهد کرد؛ اما نمی‌داند برای بررسی این تغییرات به کدام مرکز صحی یا متخصص مراجعه کند.
این باشنده تخار می‌گوید: «به نظر من، زنان در محل زنده‌گی‌ام آگاهی کافی درباره سرطان پستان ندارند، زیرا در این زمینه آگاهی‌دهی زیادی صورت نگرفته است. باید کمپاین‌های آگاهی‌دهی راه‌اندازی شود تا زنان درباره این بیماری و راه‌های تشخیص زودهنگام آن معلومات بیشتری به دست آورند.»
عادله، یکی از زنان باشنده غزنی، می‌گوید که تابوهای فرهنگی و محدودیت‌های اجتماعی، گفت‌وگو درباره سلامت بدن زنان و بیماری‌هایی مانند سرطان پستان را دشوار ساخته است. به گفته او، در بسیاری از خانواده‌ها، صحبت درباره پستان و بیماری‌های مربوط به آن با شرم همراه است و دختران نیز معلومات کافی درباره بدن خود دریافت نمی‌کنند.
عادله می‌گوید: «در افغانستان تحت کنترل طالبان، برنامه‌های موثر آگاهی‌دهی درباره نیازهای صحی زنان کافی نیست. مساله تنها نبود کمپاین و پوستر نیست؛ زنان باید بتوانند درباره بدن خود صحبت کنند، نشانه‌های بیماری را جدی بگیرند و بدون ترس و تحقیر به پزشک مراجعه کنند. در بسیاری از خانواده‌ها، حتی گفتن کلمه پستان شرم‌آور دانسته می‌شود و دختران آگاهی روشنی درباره بدن خود ندارند.»
عمره صدیقی، یکی از زنان باشنده دایکندی، می‌گوید که در یک سال گذشته درباره سرطان پستان معلوماتی دریافت نکرده است. او نبود پزشکان زن، نگرانی از تشخیص بیماری و کمبود برنامه‌های آگاهی‌دهی را از چالش‌هایی می‌داند که می‌تواند دسترسی زنان به خدمات صحی را دشوار سازد.
عمره می‌گوید: «سرطان پستان بیماری است که زنان باید درباره آن آگاهی داشته باشند. بیماری نه عیب است و نه مایه شرم؛ اما بسیاری از زنان، به‌ویژه زنانی که سواد کافی ندارند، درباره نشانه‌ها و راه‌های تشخیص آن معلومات لازم را ندارند. باید از طریق شبکه‌های اجتماعی و دیگر راه‌های آگاهی‌دهی، معلومات صحی در اختیار زنان قرار داده شود تا آنان بدن خود را بهتر بشناسند و در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی، به‌موقع به پزشک مراجعه کنند.»
سمیرا، یکی از دختران کابل، می‌گوید که بسیاری از زنان درباره نشانه‌های سرطان پستان و راه‌های تشخیص زودهنگام آن معلومات کافی ندارند. او خواهان برگزاری کارزارهای آگاهی‌دهی از طریق رسانه‌ها، مکتب‌ها، مسجدها و شبکه‌های اجتماعی است.
سمیرا می‌گوید: «بسیاری از زنان درباره سرطان پستان آگاهی کافی ندارند. آنان باید درباره نشانه‌های این بیماری و اهمیت تشخیص زودهنگام معلومات به دست آورند. آگاهی‌دهی از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند در افزایش معلومات زنان نقش مهمی داشته باشد.»
در مقابل، سلیمه، یکی از زنان بلخ، می‌گوید که درباره نشانه‌های سرطان پستان و اهمیت تشخیص زودهنگام آن آگاهی دارد. او می‌افزاید که معلومات خود را از منابع صحی معتبر، کتاب‌های طبی، انترنت و برنامه‌های آگاهی‌دهی صحی به دست آورده است.
سلیمه می‌گوید: «سرطان پستان ممکن است با ایجاد توده در پستان یا زیر بغل، تغییر در اندازه و شکل پستان یا تغییرات غیرعادی پوست و نوک پستان همراه باشد. در صورت مشاهده چنین نشانه‌هایی، باید به پزشک مراجعه کرد. تشخیص این بیماری با معاینه پزشک و آزمایش‌هایی مانند ماموگرافی، سونوگرافی و در صورت نیاز، نمونه‌برداری انجام می‌شود.» با این حال، از دید این زن، بروز این نشانه‌ها به‌تنهایی به معنای ابتلا به سرطان پستان نیست و برای تشخیص علت آن‌ها، بررسی پزشکی ضروری است.
ماه اکتوبر در بسیاری از کشورهای جهان به‌عنوان ماه آگاهی‌دهی درباره سرطان پستان شناخته می‌شود و روبان صورتی نماد این پویش جهانی است. در این ماه، برنامه‌هایی برای افزایش آگاهی درباره نشانه‌های بیماری، تشخیص زودهنگام و حمایت از بیماران برگزار می‌شود.
براساس معلومات سازمان جهانی بهداشت، سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در میان زنان در جهان است. این سازمان در سال ۲۰۲۱ ابتکار جهانی سرطان پستان را راه‌اندازی کرد و کاهش سالانه ۲.۵ درصدی مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری تا سال ۲۰۴۰ را هدف قرار داد؛ هدفی که در صورت تحقق، می‌تواند از مرگ حدود ۲.۵ میلیون زن جلوگیری کند.
سازمان ملل متحد نیز اعلام کرده است که در سراسر جهان، در هر دقیقه چهار زن به سرطان پستان مبتلا می‌شوند و یک زن بر اثر این بیماری جان می‌دهد.
با وجود تلاش‌های جهانی برای افزایش آگاهی درباره سرطان پستان، شناخت نشانه‌های این بیماری، دسترسی به معلومات معتبر و مراجعه به‌موقع به مراکز صحی، از موضوعاتی است که در گفت‌وگو با زنان در افغانستان نیز برجسته شده است.
