به دنبال خشک‌سالی‌های پی‌درپی در افغانستان، به‌ویژه در حوزه غرب کشور، باشنده‌گان هرات می‌گویند که آب اکثریت چاه‌های دستی در این ولایت خشک شده‌اند. به باور آن‌ها، یکی از عوامل افزایش آواره‌گان داخلی و تشدید موج‌های مهاجرت، بحران خشک‌سالی و کویر شدن مناطق و روستاها در کشور است. باشنده‌گان بیشتر ولسوالی‌های هرات می‌گویند که سطح آب‌های زیرزمینی در مناطق‌شان ممکن است از ۱۰ تا ۳۰ متر در سال جاری کاهش یافته باشد.
شماری از باشنده‌گان هرات می‌گویند که چاه‌های دستی آن‌ها خشک شده و این موضوع نگرانی از بحران خشک‌سالی را افزایش داده است. به گفته آن‌ها، بسیاری از مردم از این چاه‌ها برای تامین آب آشامیدنی استفاده می‌کردند که اکنون با معضل بزرگ کمبود آب مواجه شده‌اند.
جمعه‌گل، باشنده ولسوالی پشتون‌زرغون هرات، می‌گوید که در دو سال اخیر، چاه‌های دستی که قبلاً برای تامین آب آشامیدنی استفاده می‌شدند، خشک شده‌اند. به گفته او، اکثریت چاه‌های دستی در این ولسوالی خشک شده و سطح آب‌های زیرزمینی پایین رفته است.
این باشنده هرات در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید: «این چاه آبی که به دست خود حفر کرده‌ایم، تقریباً ۱۵ تا ۱۶ سال است که ده‌ها خانواده از آن استفاده می‌کنیم، اما دو سال پیش آب آن کم شد و امسال کاملاً خشک شده است.» جمعه‌گل می‌افزاید: «این مشکل جدی برای ما مردم ایجاد می‌کند که متاسفانه نشانه‌ای از خشک‌سالی است. قبلاً چاه‌هایی که با دست حفر می‌کردیم، نهایتاً به عمق شش تا هشت یا ده متر به آب می‌رسیدند، اما حالا مجبوریم ۱۵ تا ۲۰ متر حفر کنیم و مقداری هم ته‌کنی کنیم تا به آب مورد نیاز برای نوشیدن دست یابیم. در پشتون‌زرغون، اکثریت مطلق چاه‌های دستی خشک شده و سطح آب هم تقریباً در این منطقه ۱۵ تا ۲۵ متر کاهش یافته است.»
شماری از باشنده‌گان ولسوالی زابل هرات نیز از خشک شدن آب چاه‌های دستی در این ولسوالی ابراز نگرانی کرده و خشک‌سالی را تهدید جدی برای زنده‌گی خود عنوان می‌کنند.
عصمت‌الله، باشنده ولسوالی زابل هرات، به روزنامه ۸صبح می‌گوید: «در ولسوالی ما، چاه‌های آبی که قبلاً حفر شده و آب مورد نیاز مردم را تامین می‌کردند، اکنون کاملاً خشک شده‌اند و مردم حالا به‌طور کامل از چاه‌های عمیق استفاده می‌کنند. در این سال‌ها، چاه‌های دستی کاملاً خشک شده و قبلاً نهایتاً در عمق ۱۰ تا ۱۵ متر چاه حفر می‌شد و مردم از آن استفاده می‌کردند، اما حالا باید ۳۰ تا ۴۰ متر حفر شود و همه مردم از چاه‌های عمیق که تا ۶۰ و ۸۰ متر حفر می‌شوند، استفاده می‌کنند و دیگر استفاده از چاه‌های دستی ممکن نیست.»
در همین حال، ساکنان ولسوالی فرسی هرات نیز از خشک شدن آب چاه‌های دستی ابراز نگرانی کرده و می‌گویند که دیگر این چاه‌ها نمی‌توانند آب مورد نیازشان را تامین کنند. به گفته آنان، سطح آب‌های زیرزمینی حداقل ۱۵ تا ۲۵ متر کاهش یافته و تنها از طریق چاه‌های عمیق آب مورد نیازشان تامین می‌شود.
شجاع‌الدین، یکی از ساکنان ولسوالی فرسی هرات، می‌گوید: «ولسوالی ما به منطقه پرآب معروف و مشهور بود، اما حالا احساس می‌کنیم که با خشک‌سالی نگران‌کننده‌ای روبه‌رو هستیم. آب که برای نوشیدن و حتا آبیاری زمین‌های زراعتی استفاده می‌کردیم، از چاه‌های دستی تامین می‌شد، اما حالا حتا آب کافی برای استفاده نیست و چاه‌های دستی کاملاً خشک شده‌اند.»
این ساکن ولسوالی فرسی می‌افزاید: «ما چاه را چهار متر حفر می‌کردیم و به آب می‌رسیدیم و نهایتاً چهار متر ته‌کنی می‌کردیم که حتا آب کافی برای زمین‌های زراعتی نیز داشت، اما حالا همان چاه‌ها کاملاً خشک شده‌اند. اگر چاه برای آب آشامیدنی باشد، باید ۲۰ تا ۲۵ متر حفر شود و اگر برای کشاورزی باشد، باید ۴۰، ۶۰ تا ۷۰ متر حفر کرد که نشان می‌دهد سطح آب در ولسوالی ما ۱۵ تا ۳۰ متر پایین رفته است.»
این در حالی است که ساکنان ولسوالی‌های شیندند، ادرسکن، گذره، انجیل، کرخ و شماری دیگر از باشنده‌گان ولسوالی‌های هرات نیز تایید می‌کنند که چاه‌های دستی آب در مناطق آنان خشک شده و سطح آب‌های زیرزمینی به‌گونه نگران‌کننده‌ای کاهش یافته است.
بحران خشک‌سالی در افغانستان یک چالش جدی است که طی سال‌های اخیر به‌شدت تشدید شده است. این بحران تحت تاثیر عوامل مختلف از جمله تغییرات اقلیمی، مدیریت نامناسب منابع آب و جنگ و ناپایداری‌های سیاسی قرار دارد. خشک‌سالی‌های پی‌درپی در افغانستان موجب کاهش بارش برف، خشک شدن منابع آب، کاهش تولیدات زراعتی، بروز ناامنی غذایی، مهاجرت و آواره‌گی شده است. این وضعیت نیازمند تلاش‌های روش‌مند و علمی است، در حالی که طالبان در بیش از سه سال گذشته نشان داده‌اند که از توان مدیریت منابع آبی و دانش لازم برای این کار برخوردار نیستند.
