بامداد روز گذشته، اسراییل طی یک عملیات نظامی، شماری از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران و دانشمندان هسته‌ای ایران را هدف قرار داد. این حمله که از سوی اسراییل «پاسخی پیش‌گیرانه به تهدیدهای فزاینده تهران» خوانده شده، تنش‌های امنیتی در خاورمیانه را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. مقام‌های ایرانی در واکنش به این حمله، آن را «نقض آشکار حاکمیت ملی» توصیف کرده و از «پاسخی کوبنده در زمان مناسب» خبر داده‌اند. این اقدام نظامی با واکنش‌های گسترده منطقه‌ای و جهانی مواجه شده است. شماری از شهروندان و سیاست‌مداران افغانستان نیز با انتشار پیام‌هایی، این حمله را محکوم کرده‌اند.
خبرگزاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی گزارش داده‌اند که در ساعات اولیه صبح روز جمعه، چندین انفجار در اطراف پایگاه‌های نظامی در تهران و برخی مناطق مرکزی ایران رخ داده است. به گزارش رسانه‌های داخلی ایران، این حملات با استفاده از پهپادهای شناسایی و تهاجمی انجام شده و به زیرساخت‌های نظامی خساراتی وارد کرده است، اما تا کنون آماری دقیق از تلفات احتمالی منتشر نشده است.
واکنش ایران
ساعاتی پس از انتشار خبر حمله، وزارت دفاع ایران اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی موفق شده‌اند بخشی از پهپادها را پیش از رسیدن به اهداف‌شان رهگیری و منهدم کنند. سخنگوی حکومت ایران نیز با صدور بیانیه‌ای، این اقدام را «جنگ‌طلبانه و مغایر با قوانین بین‌المللی» خواند و تاکید کرده که ایران حق دفاع از خود را محفوظ می‌دارد.
همچنان در واکنش به حملات موشکی و هوایی روز جمعه اسراییل، جمهوری اسلامی «صدها» موشک به‌سوی شهرهای مختلف اسراییل شلیک کرده است. سپاه پاسداران اعلام کرده که این، سومین موج از حملات موشکی ایران به اسراییل به‌شمار می‌رود.
تصاویر منتشرشده توسط خبرگزاری‌ها نشان می‌دهد که در حالی‌که بخش زیادی از این موشک‌ها توسط سامانه دفاع هوایی «گنبد آهنین» رهگیری شده‌اند، شماری از آن‌ها موفق به عبور از این سامانه شده و انفجارهایی در تل‌آویو به‌وقوع پیوسته است.
تلفات و خسارات حملات ناشی از حملات اسراییل در ایران
مجید فرشی، مدیرکل مدیریت بحران ولایت آذربایجان شرقی، اعلام کرده است که در پی حملات هوایی اسراییل به شهر تبریز، تا کنون ۱۸ تن کشته و ۳۵ تن دیگر زخمی شده‌اند. او گفته که ۱۱ نقطه در آذربایجان شرقی ۱۵ بار مورد حمله قرار گرفته است. براساس اظهارات فرشی، اسراییل در حملات هوایی خود ۱۱ نقطه در آذربایجان شرقی را هدف قرار داده که شامل هفت نقطه در اطراف تبریز، دو نقطه در بستان‌آباد، یک نقطه در مراغه، پایگاه دوم شکاری و بخشی از باند میدان‌هوایی مدنی تبریز است.
خبرگزاری فارس گزارش داده است که در پی حملات اسراییل به ایران، تاکنون ۷۸ تن کشته و ۳۲۹ تن دیگر زخمی شده‌اند.
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع خود گزارش داده است که در پی حملات اسراییل، حدود ۲۰ تن از فرماندهان ارشد جمهوری اسلامی کشته شده‌اند. این افراد شامل فرمانده کل سپاه پاسداران، فرمانده نیروی هوافضا، رییس ستاد کل ارتش و چندین مقام ارشد دیگر می‌شوند.
همچنین، خبرگزاری تسنیم گزارش داده است که در جریان حملات اسراییل، شش دانشمند هسته‌ای ایران کشته شده‌اند. عبدالحمید مینوچهر، احمدرضا ذوالفقاری، سیدامیر حسین فقهی، مطلبی‌زاده، محمدمهدی تهرانچی و فریدون عباسی از جمله دانشمندان هسته‌ای ایران بودند که در حملات صبح جمعه در تهران کشته شده‌اند.
همزمان، رسانه‌های اسراییلی گزارش داده‌اند که در صورت ادامه شلیک موشک‌ها از سوی ایران، زیرساخت‌های نفت و گاز این کشور هدف حمله قرار خواهد گرفت. یکی از مقامات امنیتی اسراییل نیز تهدید کرده است که در صورت حمله به مناطق مسکونی اسراییل، رهبران جمهوری اسلامی هدف حمله مستقیم قرار خواهند گرفت.
نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل
ناوقت روز گذشته، نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد برگزار شد و نماینده‌گان ایران و اسراییل یک‌دیگر را به‌شدت متهم کردند. هر دو طرف در این نشست، یک‌دیگر را به عبور از «خط قرمزها» متهم ساختند. همزمان، رافایل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، حمله به تاسیسات هسته‌ای در نطنز، فردو و اصفهان را به اعضای این نشست گزارش داد.
گروسی در این نشست گفته است: «در حال حاضر، مقامات ایرانی ما را از حمله به دو مرکز دیگر مطلع کرده‌اند؛ یکی تاسیسات غنی‌سازی سوخت فردو و دیگری مجموعه‌ای از مراکز در اصفهان، شامل کارخانه تولید صفحه سوخت، کارخانه ساخت سوخت، مرکز تبدیل اورانیوم و کارخانه تولید پودر اورانیوم غنی‌شده.»
این مقام سازمان ملل افزوده است: «در تأسیسات نطنز، بخش روی‌زمینی مرکز آزمایشی غنی‌سازی سوخت،که ایران در آن اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد (اورانیوم-۲۳۵) تولید می‌کرد، به‌طور کامل نابود شده است. همچنین زیرساخت‌های برق این مجموعه، از جمله پست برق، ساختمان اصلی تأمین نیرو، سامانه‌های برق اضطراری و ژنراتورهای پشتیبان، به‌کلی از بین رفته‌اند.»
واکنش‌های بین‌المللی
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار «خویشتن‌داری حداکثری» از سوی هر دو طرف شده و هشدار داده است که «درگیری مستقیم میان ایران و اسراییل می‌تواند به جنگی ویرانگر در سراسر خاورمیانه منجر شود.»
وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرده که در حال بررسی گزارش‌ها از حمله اخیر است و از تمامی طرف‌ها خواسته از هرگونه اقدام تحریک‌آمیز خودداری کنند. اتحادیه اروپا نیز با صدور بیانیه‌ای نسبت به تشدید بحران امنیتی در منطقه ابراز نگرانی کرده است.
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، حمله اسراییل به ایران را «نگران‌کننده» توصیف کرده و از تمامی طرف‌ها خواسته است که «عقب‌نشینی کرده و تنش‌ها را کاهش دهند». دیوید لمی، وزیر خارجه بریتانیا نیز با تاکید بر اهمیت ثبات خاورمیانه برای امنیت جهانی هشدار داده است که ادامه تشدید تنش‌ها می‌تواند تهدیدی جدی برای صلح و ثبات منطقه باشد.
وزارت خارجه عربستان سعودی، حمله اسراییل به ایران را که منجر به کشته‌شدن فرماندهان ارشد جمهوری اسلامی شد، به‌شدت محکوم کرده است. در بیانیه این وزارت آمده است: «عربستان، تجاوز آشکار اسراییل به کشور برادر، جمهوری اسلامی ایران را قویاً محکوم و تقبیح می‌کند.» به گفته مقام‌های سعودی، این حمله نقض آشکار حاکمیت و امنیت ایران است و تخطی فاحش از قوانین و موازین بین‌المللی به‌شمار می‌رود. عربستان همچنین از جامعه جهانی و شورای امنیت سازمان ملل خواسته است که «فوراً» برای توقف اقدامات اسرائیل وارد عمل شوند.
واکنش سیاست‌مدارن و شهروندان افغانستان
شماری از مقام‌های ارشد حکومت پیشین افغانستان، از جمله حامد کرزی، رییس جمهور پیشین، عبدالله عبدالله، رییس پیشین شورای عالی مصالحه، رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی سابق، جبهه مقاومت ملی افغانستان و شماری از چهره‌های سیاسی و شهروندان کشور، حملات اسراییل را محکوم کرده و با مردم ایران ابراز همدلی کرده‌اند.
رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی حکومت پیشین افغانستان، حمله اسراییل به ایران را «تجاوز جنایت‌کارانه» خوانده و آن را موجب انزجار دانسته است. او گفته که ایران، همسایه، هم‌فرهنگ و دوست مردم افغانستان است و میلیون‌ها مهاجر افغانستان را پناه داده است.
همچنان شماری از شهروندان افغانستان، ضمن ابراز همدلی با مردم ایران، از نفوذ اطلاعاتی اسراییل و حملات هدفمند آن بر مناطق و افراد کلیدی یاد کرده‌اند. این شهروندان در شبکه‌های اجتماعی، دستگاه‌های اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران را به «ناتوانی»، «سهل‌انگاری» و «دروغ‌گویی» متهم کرده و گفته‌اند که مقام‌های ایرانی، با وجود شعارهای تند و تهدیدآمیز، در عمل نتوانسته‌اند از حملات جلوگیری کنند یا پاسخی موثر بدهند.
برخی دیگر از شهروندان افغانستان نیز با یادآوری برخوردهای تحقیرآمیز، بازداشت و شکنجه پناه‌جویان افغانستان توسط پولیس ایران، با لحنی طعنه‌آمیز واکنش نشان داده‌اند. آنان گفته‌اند که در صورت فرار ایرانی‌ها از زیر آتش جنگ، «دروازه‌های افغانستان به روی‌شان باز است» و مردم افغانستان با «جبین گشاده» از آن‌ها پذیرایی خواهند کرد.
شماری از شهروندان افغانستان با ابراز نگرانی از تبعات جنگ اخیر میان ایران و اسراییل، هشدار داده‌اند که این بحران می‌تواند وضعیت پناه‌جویان افغانستان در ایران را وخیم‌تر کند. آنان گفته‌اند که در کنار افزایش موج مهاجرستیزی، اخراج‌های اجباری و از دست‌رفتن فرصت‌های شغلی، احتمال استفاده از مهاجران در جنگ‌های نیابتی ایران نیز افزایش می‌یابد. همچنین، بازگشت اجباری این پناه‌جویان می‌تواند جان هزاران نفری را که از بیم انتقام‌جویی طالبان به ایران پناه برده‌اند، در معرض خطر جدی قرار دهد.
پیش از این، رسانه‌های اسراییلی جزییاتی از عملیات سازمان اطلاعاتی اسراییل (موساد) در داخل خاک ایران منتشر کرده‌اند. براساس این گزارش‌ها، ماموران موساد طی ماه‌های گذشته به داخل ایران نفوذ کرده و پایگاه‌هایی را در مناطق باز و نزدیک به سامانه‌های پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایجاد کرده بودند. این پایگاه‌ها مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده دقیق و پهپادهای انتحاری بوده‌اند که در شب حمله، به‌طور همزمان از داخل ایران فعال شده و سامانه‌های دفاعی را هدف قرار داده‌اند.
