شماری از فرهنگیان و باشندهگان ولایت غزنی با راهاندازی کارزاری در صفحات اجتماعی، خواهان توقف ساختوساز یک بازار بزرگ سبزیفروشی در ساحه آبدات باستانی نزدیک به منارههای تاریخی این ولایت شدهاند.
باشندهگان غزنی طالبان را به کمتوجهی به حفظ داشتههای فرهنگی و تاریخی این ولایت متهم کرده و میگویند که وزارت دفاع این گروه بخشی از زمینهای مناطق باستانی را بهعنوان ملکیت خود شناخته و دستکم ۳۰۰ جریب زمین را در این ساحه به هدف ساخت بازار سبزیفروشی به یکی از افراد نزدیک به خود قرارداد داده است. به گفته آنان، کار ساختوساز و حفاری در این منطقه آغاز شده است.
در همین حال، برخی از فرهنگیان غزنی که در خارج از کشور به سر میبرند، کارزاری برای جلوگیری از ساختوساز در ساحه آبدات تاریخی راهاندازی کردهاند. آنان از طالبان، بهویژه وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه، میخواهند که با هویت تاریخی این ولایت برخورد ایدیولوژیک نکرده و هرچه زودتر از ساختوساز در این منطقه جلوگیری کند.
یحیا عرفان، رییس اطلاعات و فرهنگ حکومت پیشین در ولایت غزنی، با انتقاد از ساختوساز و تصرف در ساحات باستانی غزنی، در صفحه فیسبوک خود نوشته است: «غزنی شهر باستانیای است که چندین تمدن را در دامن خود جای داده است و حداقل آثار دو تمدن بزرگ باستانی – تاریخی، یعنی کوشانیها و غزنویان، در این شهر تا کنون باقی و برجسته میباشد. این شهر یکی از چهار مهمترین مراکز تمدنی در جهان اسلام به حساب میآید و بهعنوان عروس البلاد، شهر اولیاءالله و ملک سنایی شناخته شده است.»
آقای عرفان با یادآوری غزنی بهعنوان پایتخت فرهنگ و تمدن اسلام در سال ۲۰۱۳ میلادی، افزوده است: «پس از روی کار آمدن طالبان، غصب، تخریب و تصرف ساحات باستانی در این میدان تمدنی به شکل بیپیشینه تشدید پیدا کرده و تا کنون بیش از صدها جریب زمین صرفاً در دشت شابهار (ساحه منارهها) توسط افراد و ادارات دولتی [طالبان] غصب و تصرف شده است. این ساحه که مساحت آن حدود ۷۰۰ جریب زمین است، یکی از نقاط مهم تمدن غزنویان به شمار میآید و در کنار آن تپه سردار، یادگار عصر کوشانیها قرار دارد.»
رییس پیشین اطلاعات و فرهنگ غزنی نوشته است که قرار بود این ساحه از سوی حکومت قبلی بهعنوان پارک حفاظتشده باستانی احاطه و حفظ گردد، اما بهدلیل مشکلات، کار آن نیمهتمام ماند. او افزوده است: «برنامه این بود که این ساحه بهعنوان «پارک حفاظتشده باستانی» حفظ شود و به طول ۶۰۰۰ متر دیوار احاطه در اطراف آن کشیده شود. پروژه دیوار احاطه این ساحه با هزینه بیش از ۳ میلیون افغانی آغاز شده بود و حدود ۴۰ درصد پیشرفت داشت. متاسفانه به دلیل سنگاندازیهای برخی ادارات دولتی و مافیای زمین، این پروژه تکمیل نشد و ساحه بدون حصار باقی ماند.»
نصیراحمد ترهکی، یکی دیگر از فرهنگیان این ولایت که در حال حاضر در خارج از کشور به سر میبرد، از کار ساختوساز بازار سبزیفروشی در ساحه تاریخی دشت شاهبهار این ولایت توسط طالبان انتقاد کرده است. او گفته است که طالبان با ایجاد فضای ترس و وحشت، صدای مردم را خفه کرده و حق انتقاد و ابراز نظر را از آنها سلب کردهاند و در حال نابودی داشتههای تاریخی-فرهنگی و تمدنی در کشور هستند. او از باشندهگان این ولایت خواسته است که در این راستا تعلل نکنند و با حرکتهای مردمی، جلو ساختوساز در این ساحه را بگیرند.
آقای ترهکی، با پخش یک نوار تصویری در صفحات اجتماعی، نگرانی خود را از تاراج داشتههای تاریخی و فرهنگی این ولایت چنین بیان کرده است: «پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت، در کنار از دست رفتن تمامی امیدهای مردم، اکنون تاریخ ما نیز دستخوش تاراج و چور قرار گرفته است. ساخت این بازار در ساحه تاریخی این ولایت، در واقع خنجر است که در قلب تمدن غزنویان وارد میشود.»
این باشنده غزنی در بخشی از صحبتهای خود انتخاب بازار سبزیفروشی در این ساحه باستانی را تلاش عمدی برای از بین بردن نشانههای یک تمدن بزرگ توصیف کرده و افزوده است: «انتخاب این ساحه، تلاشی عمدی است و طراحان آن جز دشمنی با فرهنگ مردم و تمدن این ولایت، فکر دیگری در سر ندارند. همچنین حفاریها و چور و چپاول آثار تاریخی که احتمالاً از زیر خاک بیرون آورده میشود، بخشی دیگر از برنامههای طراحان ساخت بازار سبزی و میوه در این ساحه است.»
با این حال، منابع معتبر در غزنی به روزنامه ۸صبح تایید میکنند که طالبان از چندی پیش کار ساختوساز یک بازار بزرگ سبزیفروشی را در داخل ساحه حفاظتشده و پشت دیوار احاطوی در سمت شرق ساحه باستانی و نزدیک به شاهراه کابل-قندهار آغاز کردهاند.
از سوی دیگر، منابع در این ولایت تایید کردهاند که ادعای مالکیت وزارت دفاع از قبل در این ساحه وجود داشت، اما در زمان حکومت پیشین، با استناد به قانون حفاظت از آثار تاریخی، این ادعا مردود دانسته شد و بر حفاظت این منطقه تاکید گردید.
رژیم طالبان، بهویژه مسوولان وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه، تا کنون در مورد ساختوسازها در ساحات باستانی غزنی ابراز نظر نکردهاند. این در حالی است که نهتنها ساحه تاریخی منارههای غزنی تحت تاثیر تاراج و تخریب قرار گرفته است، بلکه از زمان تسلط طالبان بر کشور، بالاحصار تاریخی این ولایت نیز بهطور کامل تخریب شده و جز یک مشت خاک، چیزی دیگر از آن باقی نمانده است.
