هند بامداد روز چهارشنبه، ۷ می، اعلام کرد که عملیات نظامیای موسوم به «سیندور» را علیه پاکستان آغاز کرده و «پاسخی دقیق و متناسب» به اقدامات اسلامآباد داده است. مقامات هندی تاکید کردهاند که در این حمله، تنها «اردوگاههای تروریستی شناختهشده» هدف قرار گرفته و هیچ حملهای به اهداف غیرنظامی، اقتصادی یا نظامی پاکستان صورت نگرفته است. در مقابل، پاکستان اعلام کرده که پنج فروند جنگنده هندی شرکتکننده در این عملیات را هدف قرار داده است. به گفته ارتش پاکستان، در این حمله ۲۶ غیرنظامی کشته و ۴۶ تن دیگر زخمی شدهاند. این اقدام نظامی واکنشهای گستردهای در سطح منطقه و جامعه بینالمللی بهدنبال داشته و بسیاری از کشورها از هند و پاکستان خواستهاند تا خویشتنداری پیشه کرده و از طریق گفتوگو به تنشها پایان دهند.
وزارت دفاع هند بامداد امروز اعلام کرد که به پناهگاههای تروریستی در منطقه کشمیر آزاد و داخل خاک پاکستان حمله نظامی انجام داده است. به گفته این وزارت، این حملات در مناطقی صورت گرفته که از آنجا «حملات تروریستی علیه هند برنامهریزی و هدایت میشدند.» در اعلامیه رسمی وزارت دفاع هند آمده است که نیروهای هندی در چارچوب عملیات موسوم به «سیندور»، ۹ هدف مشخص را مورد حمله قرار دادهاند. این وزارت تاکید کرده است: «هیچگونه تاسیسات نظامی متعلق به پاکستان هدف قرار نگرفته و هند در انتخاب اهداف و نحوه اجرای عملیات، خویشتنداری قابل توجهی از خود نشان داده است.»
پس از این حمله، احمد شریف، سخنگوی ارتش پاکستان، اعلام کرده که نیروهای دفاعی این کشور پنج فروند جنگنده هندی را که در عملیات دخیل بودند، هدف قرار دادهاند. به گفته او، در پی حملات هوایی هند بر خاک پاکستان، ۲۶ غیرنظامی جان باخته و ۴۶ تن دیگر زخمی شدهاند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، حمله هند به این کشور را «بزدلانه» خوانده و تاکید کرده که پاکستان حق دارد به این حملات پاسخ دهد. او هشدار داده که پاسخ قاطعتر نیز در جریان است.
همچنین پس از این حملات، حکومت محلی ایالت پنجاب پاکستان تمامی دانشگاههای دولتی و خصوصی را برای یک روز تعطیل اعلام کرد. رسانههای محلی نیز گزارش دادهاند که شماری از میدانهای هوایی در این ایالت مسدود شده و پروازها به حالت تعلیق درآمدهاند.
نمایندهگی پاکستان در سازمان ملل متحد نیز در بیانیهای اعلام کرده که هند با این حملات، حاکمیت پاکستان و قوانین بینالمللی را نقض کرده است. در این بیانیه آمده است: «به شورای امنیت سازمان ملل اطلاع داده شده که پاکستان حق دارد در زمان و مکان مناسب، با استناد به حق ذاتی دفاع مشروع که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد تصریح شده، به این تجاوز پاسخ دهد.»
همچنین، مسعود اظهر، رهبر گروه جیش محمد، اعلام کرده است که در پی این حمله، ۱۰ تن از اعضای خانوادهاش، از جمله همسر، خواهر، خواهرزادهها و چهار تن دیگر از نزدیکانش، جان خود را از دست دادهاند.
واکنشها به حمله نظامی هند بر پاکستان
دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحده، این درگیری را «شرمآور» دانسته و بدون اشاره به جزییات آن، اظهار کرده است: «شنیدن چنین خبرهایی بسیار تاسفبار است.»
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز با ابراز نگرانی از اوجگیری تنشها میان هند و پاکستان گفته است که این تنشها به بالاترین سطح خود رسیدهاند. او تاکید کرده است: «در این شرایط حساس، بسیار ضروری است که هند و پاکستان از هرگونه درگیری نظامی که ممکن است بهسرعت از کنترل خارج شود، اجتناب کنند.» به گفته گوترش، راهحل نظامی هیچگاه نمیتواند راهحل پایدار برای منازعات دو کشور باشد.
در پی افزایش تنشها میان هند و پاکستان، وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرده است که مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، با مشاوران امنیت ملی هند و پاکستان دیدار کرده است. در این دیدار، روبیو از هر دو طرف خواسته تا کانالهای ارتباطی را باز نگهدارند و از هرگونه تشدید تنش خودداری کنند. او همچنین تاکید کرده که ایالات متحده تحولات را از نزدیک دنبال میکند.
همزمان، یوشیماسا هایاشی، وزیر خارجه جاپان، از افزایش تنشها میان هند و پاکستان، ابراز نگرانی کرده است. او گفته است: «ما حمله تروریستی کشمیر را بهشدت محکوم میکنیم؛ با این حال، نگران تشدید درگیریها و احتمال بروز جنگ گسترده هستیم. از هر دو کشور میخواهیم با گفتوگو، تنشها را کاهش دهند.»
در همین حال، نو روون آزار، سفیر اسراییل در هند، با ابراز جانبداری از دهلینو، گفته است: «اسراییل از حق دفاع مشروع هند حمایت میکند. تروریستها باید بدانند جایی برای پنهان شدن از جنایات خود ندارند.»
همچنان، شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه امارات متحده عربی، از هند و پاکستان خواسته است تا خویشتنداری به خرج دهند، از افزایش تنشها جلوگیری کنند و از هر اقدامی که ممکن است صلح منطقهای و بینالمللی را تهدید کند، بپرهیزند.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه نیز دو طرف را به خویشتنداری دعوت کرده است. او گفته است: «ما از تشدید رویارویی نظامی میان هند و پاکستان پس از حمله تروریستی در نزدیکی پاهالگام عمیقاً ابراز نگرانی میکنیم. از طرفین درگیر میخواهیم برای جلوگیری از وخامت بیشتر اوضاع در منطقه، خویشتنداری نشان دهند.»
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، نیز با تاکید بر حفظ ثبات منطقهای گفته است: «حمله نظامی هند را تأسفبرانگیز میدانیم. خواهان آرامش، خویشتنداری و تلاش برای حفظ ثبات منطقه هستیم.»
وزارت خارجه طالبان نیز درگیریهای میان هند و پاکستان را نگرانکننده عنوان کرده و افزوده است: «از هر دو طرف میخواهیم تا خویشتنداری اختیار کرده و مشکلات را از راه دیپلماسی و تفاهم حل کنند.»
عبدالسلام ضعیف، سفیر پیشین طالبان در اسلامآباد، این درگیری را سیاسی توصیف کرده و گفته این جنگ «مذهبی» نیست. او در صحفه ایکس خود نوشته است: «این تنش، جنگ میان هندوها و پنجابیهاست. پشتونها باید خود و فرزندانشان را از این بازی بیرون نگهدارند.»
هند گفته که این عملیات را در پاسخ به حمله مرگبار به ۲۶ گردشگر در کشمیر انجام داده است؛ حملهای که بهگفته مقامهای هندی، توسط شبهنظامیان انجام شده بود.
تاریخچه درگیریهای نظامی هند و پاکستان
درگیریهای هند و پاکستان به دوران پس از استقلال این دو کشور در سال ۱۹۴۷ بازمیگردد. پس از تقسیم هند به دو کشور هند و پاکستان، نزاع بر سر منطقه کشمیر آغاز شد که تا امروز همچنان یکی از بزرگترین منابع تنش میان دو کشور است.
نخستین جنگ میان هند و پاکستان در سال ۱۹۴۷ تا ۱۹۴۸ بر سر کشمیر آغاز شد. این جنگ پس از مداخله سازمان ملل متحد به آتشبس انجامید و نهایتاً باعث تقسیم کشمیر به دو بخش (کشمیر تحت کنترل هند و کشمیر تحت کنترل پاکستان) شد.
در سال ۱۹۶۵، تنشهای مرزی در کشمیر و دیگر مناطق بین دو کشور مجدداً بالا گرفت و جنگ دیگری بین هند و پاکستان رخ داد. این جنگ پس از مداخله مجدد سازمان ملل متوقف شد، اما مساله کشمیر همچنان حل نشده و بهعنوان یکی از اصلیترین دلایل تنشهای مداوم بین این دو کشور باقی ماند.
سومین جنگ میان هند و پاکستان در سال ۱۹۷۱ رخ داد و برخلاف دو جنگ قبلی، تمرکز آن بر سر کشمیر نبود، بلکه بر سر جدایی پاکستان شرقی (بنگلادیش امروزی) از پاکستان غربی بود. در جریان بحران انسانی و سرکوب گسترده در پاکستان شرقی، هند به حمایت از جنبش استقلالطلبی بنگلادیش وارد جنگ شد. این درگیری با شکست سنگین پاکستان و تاسیس کشور مستقل بنگلادیش به پایان رسید.
در ادامه تنشهای تاریخی، دهه ۱۹۹۰ و پس از آن درگیریهای مرزی، حملات تروریستی و عملیاتهای تلافیجویانه میان هند و پاکستان افزایش یافت. یکی از مهمترین این موارد، حمله سال ۲۰۱۶ به پایگاه نظامی «اورى» در کشمیر هند بود که در آن، ۱۹ سرباز هندی کشته شدند. هند در پاسخ، عملیات «ضربه جراحی» (surgical strike) را علیه اردوگاههای شبهنظامیان در خاک پاکستان انجام داد.
در فبروری ۲۰۱۹ یک حمله انتحاری در پلوامه، در منطقه کشمیر تحت کنترل هند، جان ۴۰ سرباز هندی را گرفت. گروه جیش محمد، مستقر در پاکستان، مسوولیت این حمله را بر عهده گرفت. در واکنش، هند حملات هوایی به منطقه بالاکوت در خاک پاکستان انجام داد؛ حملاتی که به گفته هند، اردوگاههای آموزشی این گروه را هدف قرار دادند.
