شماری از باشندهگان شهر فیضآباد، مرکز ولایت بدخشان، میگویند که از افزایش دزدیها به ستوه آمدهاند و نگران امنیت جان و مالشان هستند. آنان میافزایند که در نزدیک به دو هفته گذشته، چندین مورد دزدی از خانههای مسکونی رخ داده و شماری از دکانهای مواد خوراکی در کوچهها و ناحیههای مختلف شهر نیز شبهنگام هدف دزدان قرار گرفتهاند. برخی از باشندهگان شهر کهنه فیضآباد نیز تایید میکنند که دزدان شبهنگام وارد خانههای مردم میشوند. به گفته آنان، در یکی از این موارد، فردی که قصد دزدی داشت، از سوی باشندهگان محل بازداشت و به طالبان تحویل داده شده است. باشندهگان فیضآباد افزایش موارد دزدی را ناشی از فقر و بیکاری میدانند و میگویند که شماری از جوانان بهدلیل نداشتن فرصتهای شغلی و ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه زندهگی، به دزدی روی میآورند.
برخی از باشندهگان شهر فیضآباد میگویند که از افزایش دزدیهای شبانه بهشدت نگرانند و بیم دارند که در صورت ادامه این وضعیت، مردم حتا در خانههای خود نیز امنیت جانی و مالی نداشته باشند. به گفته آنان، دزدان بدون هراس شبهنگام وارد حویلیهای مردم میشوند و هر آنچه به دستشان برسد، با خود میبرند. آنان میافزایند که افزایش این رویدادها، بهویژه زنان و کودکان را بهشدت ترسانده و خانوادهها شبها را با نگرانی و هراس سپری میکنند.
یکی از باشندهگان شهر کهنه فیضآباد میگوید: «چند شب پیش، در یکی از کوچههای بالاتر از محل زندهگی ما، دزدان شبهنگام وارد یک غرفه شدند و هرچه در آن بود، با خود بردند. همچنان، دزدان دو شب پیهم وارد حویلیهای مردم شدند که در شب دوم، یکی از آنان از سوی باشندهگان محل بازداشت و به طالبان تحویل داده شد.» به گفته او، دزدان غرفههایی را هدف قرار میدهند که ارزش مجموع اجناس موجود در هرکدام از آنها تنها پنج تا ده هزار افغانی است. او میافزاید که با این دزدیها، نان فقیرترین خانوادهها نیز گرفته میشود و ادامه این وضعیت نگرانکننده است.
یکی دیگر از باشندهگان شهر فیضآباد میگوید: «دو شب پیش نیز دزدان یکی از دکانهای باشندهگان محل را در یکی از گذرهای شهر کهنه فیضآباد به غارت بردند. همچنان، حدود چهار یا پنج شب پیش، دزدان وارد یکی از حویلیهای این شهر شده بودند که با بیدار شدن صاحب خانه، از محل فرار کردند.»
شماری از دکانداران در نواحی مختلف شهر فیضآباد نیز تایید میکنند که اموال برخی از آنان به سرقت رفته است. آنان میگویند که هر شب پس از بستن دکانهایشان، با نگرانی به خانه میروند و تا صبح نگرانند که مبادا دزدان شبهنگام به دکانهایشان دستبرد بزنند و بخشی از اموالشان را به سرقت ببرند.
همزمان، برخی از زنان میگویند که برخی دورهگردان با حمل نگینهای پلاستیکی، آنها را به نام الماس معرفی میکنند و ادعا دارند که این نگینها را با قیمت ارزان و حتا در بدل طلا میفروشند؛ اما به گفته آنان، این افراد با چنین شگردی طلاهای زنان را به سرقت میبرند.
این باشندهگان فیضآباد میگویند که بهدلیل ترس از طالبان، نمیتوانند جزییات بیشتری از این رویدادها را با رسانهها در میان بگذارند. به گفته آنان، طالبان نهتنها به وضعیت امنیتی و مشکلات مردم توجهی نمیکنند، بلکه افرادی را که این رویدادها را رسانهای میسازند نیز تهدید کرده و هشدار میدهند که انتشار چنین گزارشهایی توطیه علیه این گروه تلقی میشود.
در همین حال، شماری از باشندهگان بدخشان میگویند که فقر و بیکاری سبب شده است برخی از مردم از سر ناچاری به دزدی روی بیاورند. به گفته آنان، نبود فرصتهای شغلی و راههای کسب درآمد، شماری از افراد را به انجام دزدی وادار کرده است.
احمد (مستعار)، یکی از باشندهگان فیضآباد، میگوید: «همه این مشکلات ناشی از فقر است. جوانانی که بیکار هستند، حتا توانایی مهاجرت به ایران و پاکستان را نیز ندارند و مجبور میشوند هر چیزی را که به دستشان برسد، دزدی کنند. آنان میدانند که این کار ممکن است خطر مرگ یا زندانیشدن را در پی داشته باشد، اما چون راه دیگری پیش روی خود نمیبینند، به این کار روی میآورند.»
این در حالی است که بدخشان یکی از ولایتهایی است که پس از سلطه طالبان، با استخراج غیرقانونی و قاچاق گسترده مواد معدنی، از جمله طلا، روبهرو بوده و مقامهای طالبان و افراد وابسته به این گروه بیشترین سهم را از آن میبرند.
دهها تن از کارگران بدخشانی که در معادن این ولایت که از سوی برخی شرکتها استخراج می شد با انحصاری شدن استخراج معادن از سوی طالبان از کا ربیکار شدهاند.
پیش از این، مجله «فارن پالیسی» گزارش داده بود که به نسخهای از گزارش منتشرنشده یک شرکت خصوصی مستقر در لندن، فعال در زمینه تحلیل تهدید، دست یافته است که نشان میدهد طالبان ۲۵ درصد از درآمد معادن طلا در ولایتهای بدخشان و تخار در شمال افغانستان را به القاعده پرداخت میکنند.
براساس این گزارش، از زمان آغاز استخراج معادن طلا در ولایتهای بدخشان و تخار در اوایل سال ۲۰۲۲ تا زمان انتشار گزارش در سال ۲۰۲۴، سهم القاعده از درآمد این معادن به ۱۹۴.۴ میلیون دالر رسیده است. در این گزارش آمده است که طالبان ماهانه ۲۵ میلیون دالر از معادن طلا درآمد دارند و این عواید از سوی جناح سراجالدین حقانی در کابل و هبتالله آخوندزاده در قندهار با القاعده تقسیم میشود.
فارن پالیسی همچنین با استناد به این گزارش نوشته است که القاعده دهها هزار کارگر را برای استخراج معادن طلا در افغانستان استخدام کرده و جنگجویان طالبان امنیت این کارگران را تامین میکنند. به گفته این رسانه، در این گزارش فهرستی از رهبران القاعده نیز ارایه شده است که شماری از آنان در زمان حضور اسامه بن لادن در افغانستان و طراحی حملات یازدهم سپتامبر، از افسران ارشد او بودهاند.






