شماری از باشندهگان کابل که در مناطق دورتر از مرکز شهر زندهگی میکنند، از نبود سطلهای زباله در محلهای بودوباششان شکایت دارند. آنان میگویند که حتا در مسافتهای طولانی نیز یک زبالهدانی پیدا نمیشود و این موضوع مردم را با مشکلات زیادی روبهرو کرده است. به گفته آنان، نبود سطلهای زباله باعث شده است مردم زبالههایشان را در کنار سرکها، کوچهها و جویها رها کنند. آنان میافزایند که انباشته شدن زبالهها در کنار جادهها و کوچهها، مشکلات صحی و محیطزیستی زیادی را نیز برای مردم بهوجود آورده است.
باشندهگان کابل هشدار میدهند که همزمان با گرم شدن هوا، اگر زبالهها بهموقع جمعآوری و مدیریت نشوند، خطر گسترش بیماریها و انتشار ویروسهای خطرناک در میان مردم افزایش خواهد یافت.
این باشندهگان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح از عملکرد شهرداری کابل زیر اداره طالبان انتقاد میکنند. به باور آنان، کمکاری شهرداری نهتنها باعث انباشته شدن زبالهها در بخشهای مختلف شهر شده، بلکه زمینه تجمع سگهای ولگرد را نیز فراهم کرده است.
شریف، یکی از باشندهگان منطقه چهلستون شهر کابل، از نبود سطلهای زباله در محل زندهگیاش شکایت دارد. او میگوید که در منطقه آنان شهرداری کابل زیر سلطه طالبان حتا یک سطل زباله نیز نصب نکرده و مردم ناچارند زبالههایشان را در کنار جادههای عمومی و اطراف شهرکهای رهایشی رها کنند. از دید او این موضوع چهره شهر را نازیبا ساخته و انداختن زبالهها در کنار جاده و سرک را به یک فرهنگ تبدیل کرده است.
شریف میافزاید: «این مشکل واقعاً جدی است؛ این اواخر کابل دیگر آن کابل قدیم نیست، هر کسی زبالههایش را هر جایی که دلش بخواهد میاندازد. چهره شهر کاملاً تغییر کرده و از بوی بد حتا نفس کشیدن هم دشوار شده است. معلوم نیست بودجههای شهرداری در کجا مصرف میشود که نمیتوانند حتا برای پایتخت یک کشور چند سطل زباله نصب کنند.»
نوید، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که نبود سطلهای زباله و نظارت لازم در کوچهها و ناحیههای شهر کابل باعث شده است مردم بدون هیچگونه توجهی زبالههایشان را در جادهها رها کنند. او میافزاید که اگر زبالههایشان را کنار جاده نریزند، ناچارند آن را تا مسافتهای طولانی با خود حمل کنند. به گفته او، کارمندان شهرداری نیز در بخش جمعآوری زبالهها برخورد سلیقهای دارند و بیشتر زبالههایی را جمع میکنند که قابل فروش باشد؛ مانند فلزات و آهنآلات، اما پلاستیک و دیگر مواد ضایعاتی را در همان محل رها میکنند.
این باشنده کابل میافزاید: «بودن سطلهای زباله در فاصلههای نزدیک واقعاً یک نیاز جدی است. نبود زبالهدانی هم کار کارمندان شهرداری را سختتر میکند و هم شهر را کاملاً کثیف میسازد. مشکل دیگر این است که بعضی مردم هم همکاری نمیکنند؛ وقتی میبینند یک جای زباله جمع شده یا یک سطل پُر است، بهجای اینکه زباله را جای دیگری بیندازند، چهار طرف همان محل را هم پر از آشغال میکنند که این کار بسیار بد است.»
در همین حال، شماری دیگر از باشندهگان کابل میگویند که چالش نبود سطلهای زباله تنها محدود به حومههای شهر نمیشود، بلکه در بسیاری از مناطق مهم و کلیدی کابل نیز زبالهدانی بهسختی یافت میشود.
دلاور، یکی از باشندهگان کابل، نبود سطل زباله در سطح شهر کابل را از چالشهای جدی میداند. او میگوید که نبود سطلهای زباله تنها محدود به حومههای شهر نیست، بلکه در ساحههای مهم و دیپلماتیک مانند وزیر اکبرخان و شیرپور نیز بهسختی میتوان زبالهدانی پیدا کرد.
این باشنده کابل میافزاید که مردم زبالهها را در جویهای کنار جاده میاندازند و این موضوع پس از بارندهگیهای شدید، مانع جریان آب شده و سبب جمع شدن آب در جادههای عمومی میشود.
دلاور میگوید: «سطلهای زباله فقط در اطراف خود شهرداری چند تا دیده میشود و بس. در دیگر جاها یا هیچ نیست و یا اگر باشد، بسیار کم است و کافی نیست. باید در هر چند متر یک سطل زباله وجود داشته باشد، چون واقعاً نیاز جدی مردم است.»
همدرد، یکی دیگر از باشندهگان کابل، نیز با انتقاد از این وضعیت میگوید که افزون بر نبود سطلهای زباله، شماری از مردم فرهنگ استفاده درست از زبالهدانیها را نیز نمیدانند. به گفته او، شهرداری باید برای فرهنگسازی در این زمینه از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی برنامههای آگاهیدهی راهاندازی کند تا مردم نیز در پاک نگهداشتن شهر سهم بگیرند.
این باشنده کابل میافزاید: «نبود سطلهای زباله مشکلات عمدهای را ایجاد میکند؛ محیطزیست را آلوده میسازد، سبب آلودهگی هوا و بینظمی در شهر میشود، بوی تعفن را افزایش میدهد و زمینه جمع شدن سگهای ولگرد را نیز فراهم میکند.»
بر بنیاد آمار رسمی، روزانه در شهر کابل بیش از چهارهزار و ششصد تُن زباله تولید میشود که بخش بزرگی از آن را مواد پلاستیکی تشکیل میدهد.
آمارها نشان میدهد که روزانه یک فرد در شهر کابل به طور متوسط نیم تا یک کیلو زباله تولید میکند. در شهر کابل روزانه ۵۰۰۰ تا ۵۵۰۰ تن زباله تولید میشود.
باشندهگان کابل در حالی از نبود سطلهای زباله انتقاد میکنند که مسوولان شهرداری طالبان در تازهترین اقدام، «کار اجباری» را بهعنوان بخشی از مجازات افرادی که شهر را آلوده میکنند، روی دست گرفتهاند. بر بنیاد این تصمیم، افرادی که اصول نظافت شهری را رعایت نکنند، افزون بر پرداخت جریمه نقدی، مجبور خواهند شد برای یک یا چند روز همراه با کارمندان شهرداری در جادهها به پاککاری و جمعآوری زبالهها بپردازند. این اقدام بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی داشته است.
پیشتر، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) و دفتر یوناما هشدار داده بودند که نبود مدیریت زباله و فاضلاب در افغانستان، سلامت شهروندان را تهدید میکند و کشور با چالشهای جدی زیستمحیطی از جمله آلودگی پلاستیکی، نابودی جنگلات و کاهش منابع آبی روبهرو است.






