همزمان با سرد شدن هوا و آغاز برفباریها در ولایتهای شمالشرقی و مناطق سردسیر کشور، بهای مواد سوخت در ولایت کندز تا دو برابر افزایش یافته است. بلند رفتن بهای مواد سوخت سبب شده که بسیاری از خانوادههای کمدرآمد، شبهای سرد زمستان را بدون دسترسی به گرما سپری کنند.
نورالله، یکی از باشندهگان امامصاحب کندز است. با وجود اینکه چوبشکن است، اما برای زمستان پیشرو مواد سوخت خریده نتوانسته است. او تصمیم گرفته زمستان پیشرو را بدون استفاده از مواد سوخت سپری کند. او در صحبت با روزنامه 8صبح میگوید: «به زمستان چه آمادهگی بگیرم؟ قیمتی زغال است، قیمتی چوب است، کاروبار نیست. یک سیر زغال ۱۲۰ افغانی شده است. مشکلات بسیار زیاد است. از صبح تا بیگاه ۸۰ سیر چوب میشکنم، دو افغانیگی میشود ۱۴۰ یا ۱۶۰ افغانی. چه کنم، این را یک سیر زغال بخریم، چای بخرم، برنج بخرم و یا نفقه روزگار را بدهم. مجبور هستیم که سردی را قبول کنیم.»
کریم، باشنده دیگر شهر کندز، برای خرید مواد سوخت به بازار آمده است. او نیز از بلند رفتن بهای مواد سوختی و مواد خوراکی شکایت دارد. کریم میگوید که بسیاری از خانوادهها توان خرید مواد سوخت را ندارند. او میافزاید: «مجبوری است، زمستان و سردی است. نسبت به پارسال چوب هم قیمت است، زغال هم قیمت است. امسال زغال را ۱۲۰ افغانی خریدیم، پارسال ۴۰ افغانی خریده بودیم. مشکلات مردم زیاد است، کاروبار نیست، اقتصاد ضعیف است. اگر نان چاشت را پیدا کنیم، در غم نام شب میمانیم.»
در کنار خانوادههای نادار، فروشندهگان مواد سوخت نیز از نبود بازار مناسب شکایت دارند. به گفته آنان، مردم به دلیل افزایش فقر، کمتر حاضر میشوند چوب و زغالسنگ بخرند. گلمحمد، یکی از چوبفروشان شهر کندز، میگوید: «دوره جمهوریت که بود، کاروبار بود. مردم پول داشتند، خرید و فروش بیشتر بود. قراردادیهای دولتی بود و شرکتها بود، از ما خرید و فروش زیاد میکردند. اکنون که طالبان آمدهاند، خرید و فروش نیست، کاروبار نیست. مردم هم وسع ندارند که خرید کنند.»
این در حالی است که تا دو سال پیش یک سیر زغالسنگ در کندز بین ۴۰ تا ۴۵ افعانی، یک سیر چوب خشک تا ۶۰ افغانی و یک سیر چوب تر بین ۴۰ تا ۵۰ افغانی به فروش میرسید. حالا اما بهای زغالسنگ دوونیم برابر و بهای چوب سوخت نزدیک به دو برابر افزایش یافته است. بازرگانان علت گرانی مواد سوخت را وضعیت نابهسامان کشور میدانند.
طالبان برای جلوگیری از گرانی زغالسنگ در شماری از ولایتها به شمول پایتخت مرکزهای فروش سنگ این ماده را ایجاد کردهاند. این مرکزها زغالسنگ را در مقایسه به بازار آزاد به نرخ پایینتری میفروشند تا تورم اقتصادی مرفوع شود. اما اینجا در ولایت کندز از ایجاد ایندست مرکزها هیچ خبری نیست. بازرگانان خودشان نرخ چوب و زغالسنگ را تعیین و به بازار عرضه میکنند.
فقر، بیکاری و سردی زمستان نهتنها باشندهگان کندز، بلکه بیشتر باشندهگان ولایتهای شمالشرق را متاثر ساخته است. براساس گزارشها، ناداری خانوادهها در ولایت تخار را مجبور ساخته تا کودکان خود را در معرض فروش بگذارند. هفته گذشته خانمی در ولایت تخار کودک هفتسالهاش را در برابر سه هزار و ۵۰۰ افغانی به فروش گذاشته بود؛ اما باشندهگان محل مانع فروش کودکش شدهاند. این خانم باشنده اصلی ولسوالی بهارک ولایت تخار بوده است.
از سوی دیگر، افزایش فقر و بیکاری در یک سال گذشته بیشتر جوانان ولایت کندز را وادار ساخته تا خانه را به قصد کشورهای همسایه ترک کنند. هرچند آمار دقیقی وجود ندارد، اما در حال حاضر از هر سه خانواده یک پسر جوان در بیرون از کشور به سر میبرد.
ولایتهای تخار، بغلان و ولسوالیهای امامصاحب، دشت ارچی و چهاردره ولایت کندز از منابع تأمینکنندهگان اصلی چوب کندز شمرده میشوند. بازرگانان مواد سوخت در کندز زغالسنگ مورد نیاز باشندهگان این ولایت را از معادن تخار و بغلان تامین میکنند. طالبان تا هنوز نتوانستهاند نرخ مواد سوخت را در بازارهای کشور کنترل کنند و یا زمینه کار را برای شهروندان افغانستان مهیا سازند.






