بیش از یک ماه از سرازیر شدن سیلابهای ویرانگر در افغانستان میگذرد. در این مدت طالبان آمار و ارقام دقیق از جانباختهگان، زخمیان، متضرران و خسارات مالی ارایه نکردهاند. نهادهای مددرسان بینالمللی نیز آمارهای متفاوت و ضدونقیض ارایه کردهاند. سیلابزدهگان اکثریت مناطق تمام معیشت خود را از دست دادهاند و در وضعیت بسیار دشوار بهسر میبرند. بیشتر مناطق سیلابزده از عدم کمکرسانی شکایت دارند و میگویند که در گرسنهگی و بیسرپناهی مطلق بهسر میبرند و همه داروندار خود را از دست دادهاند. سیلابها در کنار ایجاد تبعات گسترده اقتصادی و تخریب زیرساختها، باعث افزایش امراض گوناگون نیز شده است. با این حال، آگاهان امور اقتصادی میگویند که سیلابهای اخیر وضعیت زندهگی مردم را تا سرحد فاجعه کشانده و نیاز است که در سطح جامعه بینالمللی برای کمک به سیلابزدهگان دادخواهی شود. از نظر این آگاهان، در وضعیت کنونی، رژیم طالبان بهدلیل عدم مشروعیت سیاسی داخلی و بینالمللی فاقد این ظرفیت است و همچنان توانایی ارایه خدمات و رسیدهگی به وضعیت سیلابزدهگان را ندارد.
نهادهای دولتی افغانستان تحت مدیریت طالبان، فاقد ظرفیتهای لازم برای مبارزه با حوادث طبیعی و تغییرات اقلیمی دانسته میشوند. وزارت دولت در امور رسیدهگی به حوادث طبیعی تحت مدیریت طالبان، در بیش از یک ماه گذشته نتوانسته تلفات جانی، خسارات مالی و تبعات اقتصادی سیلابها را در کشور تثبیت کند تا برمبنای آن کمکرسانی صورت گیرد.
اکثریت نهادهای دولتی که تحت کنترل طالبان فعالیت میکنند، در نزدیک به یک ماه گذشته نتوانستهاند آمار و ارقام دقیق از جانباختهگان، زخمیان، تخریب زمینهای زراعتی، تلف شدن مواشی و نابودی زیرساختهای ولایتهایی که طعمه سیل شده، ارایه کنند. عدم تثبیت دقیق متضررشدهگان باعث شده که روند کمکرسانی نهادهای خصوصی داخلی و خارجی نیز به بنبست کشانده شود و در بسیاری از موارد با مداخله مستقیم اعضای طالبان برای تصاحب کمکها، نیازمندان از کمکهای اضطراری و معیشتی محروم شوند.
سرازیر شدن سیلابهای ویرانگر، در کنار تخریب زیربناها، راههای مواصلاتی و وارد کردن تلفات جانی و خسارات مالی، سیلابزدهگان را با خطر گرسنهگی شدید، نبود آب آشامیدنی و گرفتار شدن با امراض گوناگون مواجه ساخته است.
بسیاری از سیلابزدهگان میگویند که تمام امکانات زندهگی و راههای امرار معیشت خود را از دست دادهاند. به گفته آنان، مردم سرپناه ندارند و در فضای باز زندهگی میکنند و خطر قحطی نیز سیلابزدهگان را تهدید میکند. دچار شدن زنان و کودکان به امراضی چون اسهال، تب و گلودردی از عمدهترین چالشهای صحی است که سیلابها برای باشندهگان بسیاری از ولایتها به بار آورده است.
طالبان در این مدت نه تنها آمار دقیق و جزییاتی از تلفات انسانی و تخریب گسترده خانهها و زمینهای زراعتی ارایه نکردهاند، بلکه در امر کمکرسانی، برنامهای برای کمکهای اضطراری به مناطق سیلابزده نیز نداشته و روزها منتظر ماندهاند تا در روند توزیع کمکهای برخی از نهادهای مددرسان اشتراک کنند یا هم کمکهای شماری از کشورها را بهگونه تبعیضآمیز به سیلابزدهگان در ولایتهای کشور توزیع کنند.
با این حال، آگاهان امور اقتصادی میگویند که خسارات مالی ناشی از تخریب سرکها، پلچکها، بندهای آبی و برقی کوچک و تاسیسات دولتی و خصوصی به میلیونها دالر میرسد.
آگاهان امور اقتصادی تاکید میورزند که در حال حاضر مردم به مسکن و تولید ضرورت دارند. به گفته آنان، سیلابزدهگان اکثریت مناطق مواشی و زمینهای زراعتیشان را که تنها منبع درآمدشان بوده، از دست دادهاند.
از نظر آگاهان اقتصادی، دهها هزار جریب زمین زیر سیلاب شده، راههای مواصلاتی که با «خون جگر» ساخته شده، از بین رفته و ارتباط بعضی از ولایتها از جمله بدخشان، غور، تخار، فاریاب و بعضی از مناطق هرات قطع شده است که در نتیجه، باشندهگان این مناطق با چالشهای جدی مواجه شدهاند.
این آگاهان میگویند که در وضعیت کنونی یگانه راه عاجل جلب کمکهای بینالمللی است و این امر به بستر سیاسی مناسب و دولت قانونی و رسمی ضرورت دارد. به گفته آنان، افغانستان در وضعیت فعلی فاقد چنین نظام سیاسی است و در حال حاضر، جهان به فراخوان طالبان در این زمینه توجه نخواهند کرد. از نظر کارشناسان اقتصادی، برای رفع مشکلات کنونی به بسیج ملی نیاز است و همه فعالان مدنی و سکتور خصوصی و اقتصادی باید تلاش کنند تا از همه امکانات برای رسیدهگی به وضعیت سیلابزدهگان استفاده شود.
آگاهان اقتصادی تاکید میورزند که در جریان بیش از یک ماه گذشته، آمار و ارقام دقیق از آسیبدیدهگان سیلابها، تلفات و خسارات ناشی از آن را نتوانستهاند تثبیت کنند. به باور آنان، رژیم طالبان مسوولیت دارد که سیلابزدهگان را به جاهای امن و مصون انتقال دهد و برای کسانی که خانهها و جایدادهای خود را از دست دادهاند، خانه اعمار کند و خسارات وارده را بپردازد.
آذرخش حافظی، آگاه امور اقتصادی، در صحبت با روزنامه ۸صبح میگوید که مردم افغانستان پیش از سرازیر شدن سیلابها نیز در شرایط دشوار بهسر میبردند. به گفته او، فقر مزمن، بیکاری دوامدار، اخراج پناهندهگان از کشورهای مختلف، افزایش بیرویه نفوس و حوادث طبیعی بهویژه سیلابها وضعیت را تا سرحد فاجعه کشانده است.
آقای حافظی میافزاید که سرازیر شدن سیلابها در ولایتهای بدخشان، غور، بغلان، بادغیس، فاریاب و تخار در کنار تلفات انسانی، خسارات هنگفت مالی نیز وارد کرده است. سرپناههای گلی و زمینهای زراعتی مردم تخریب و دامهایشان تلف شدهاند.
این آگاه امور اقتصادی میگوید که با توجه به ویرانیهای سیلابها، کمکرسانی درست صورت نگرفته است. او تاکید میورزد که سکتور خصوصی افغانستان بیش از ۲۰۰ میلیون افغانی به سیلابزدهگان اخیر کمک کرده، اما این کمکها در مقایسه با ویرانیهایی که صورت گرفته ناچیز است و برای رفع خسارات وارد شده به صدها میلیون افغانی ضرورت است.
این در حالی است که صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) گفته که در پی سیلابهای اخیر در افغانستان، بسیاری از شبکههای آبرسانی از بین رفتهاند. به گفته یونیسف، خانوادههای مناطق سیلزده برای نوشیدن، پختوپز و حمام کردن نیاز به آب دارند.
از سوی دیگر، سازمان صحی جهان گفته که وضعیت در مناطق سیلزده بحرانی است و سازمانهای امدادرسان بهدلیل آسیبهای فراوانی که به زیرساختهای حملونقل از جمله جادهها و پلها وارد شده است، کمتر به آسیبدیدهگان دسترسی دارند.
همچنان برنامه جهانی غذای سازمان ملل گفته که در نتیجه سرازیر شدن سیلابها ۸۰ هزار تن در افغانستان متضرر شدهاند. این سازمان قبلاً نیز گفته بود که سیلاب در ولایت بغلان جان دستکم ۳۰۰ تن را گرفته است.
