زنجیرهای حبسلر و اویلرنی مصادره قیلیش؛ طالبان نینگ مخالفلرنی جیم قیلیش اوچون ینگی باسیمی
۸صبح
طالبان تامانیدن بدخشانلیک اوچ کیشی سابق حکومت وکیللر مجلسی اعضاسی فوزیه کوفی بیلن علاقهدارلیک عیبلاوی بیلن حبسگه آلینیشی کېنگ مناسبتلرگه سبب بۉلگن. اجتماعی ترماقلرنینگ اَیریم فایدهلنووچیلری طالبان نینگ بو حرکتینی کېسکین قارهلب، بوندهی قصاص آلیش برچه انسانی تمایللرگه ضد اېکنینی ایتگن. شو بیلن بیرگه، حبسگه آلینگنلرنینگ یقینلری اولرنینگ تقدیریدن خواطر بیلدیریب، بو شخصلر زودلیک بیلن آزاد اېتیشنی طلب قیلگن.
طالبان «عیاللر افغانستان اوچون» تشکیلاتی باشلیغی و سابق وکیللر مجلسی اعضاسی فوزیه کوفی بیلن علاقهدار دېب ایتیلهیاتگن اوچ شخصنی حبسگه آلگن، حاضرگچه اولرنینگ تقدیری حقیده هېچ قندهی معلومات یۉق.
حبسگه آلینگنلرنینگ یقینلری اولرنینگ ساغلیغی حقیده خواطر بیلدیریب، بو شخصلرنینگ فعالیتی فوزیه کوفی بیلن علاقهدار اېمسلیگینی و اولر طالبان تامانیدن هم رخصت اېتیلگن بیر تشکیلاتده ایشلهگنینی اَیتماقده.
شو بیلن بیرگه، انجنیر همایون خواهانی نینگ عایله اعضالری و یقینلری اونینگ ساغلیغی حقیده خواطر بیلدیرگن. اولر اونینگ زودلیک بیلن آزاد قیلینیشینی طلب قیلیب، او هېچ قندهی سیاسی فعالیت بیلن شغللنمهگنینی و عادی حیات کېچیرگنینی ایتگن.
منبعلر ایتیشیچه، بیر نېچه کون آلدین طالبان کارته مامورین حدودیده فوزیه کوفی نینگ اوییگه، او یېرده Equal for Justice ناملی مؤسسه ادارهسی جایلشگن بۉلگن جایگه باستیریب کیریب، خادملرنی حبسگه آلیب کېتگن. منبعلرگه کۉره، «شیخ صبور و عبدالوکیل» اوشبو ادارهده ایشلهگن و اولر آرقهلی همایون خواهانی هم حبسگه آلینگن.
منبعلرگه کۉره، طالبان شیخ صبورگه اۉز تېلفونیدن همایونگه قۉنغیراق قیلیب، منزلنی آلیشنی بویورگن و سۉنگ اونی هم حبسگه آلیب، شش درَک حدودیگه اۉتکزگن. اوشبو شخصلرنینگ یقینلری ایتیشیچه، بو حرکت نینگ سببی طالبان نینگ کوفیگه باسیم اۉتکزیب، اونی «خلقارا پلتفورملرده» طالبانگه قرشی فعالیتینی تۉختهتیشگه مجبور قیلیشی دیر. منبعلرگه کۉره، کوفی نینگ لندن و اسلامآبادده اۉتکزگن کېتمه-کېت ییغیلیشلری بو باسیملرنینگ آشیشیگه سبب بۉلگن.
منبعلر ینه شونی ایتهدی که حبسگه آلینگنلردن بیری نینگ تورموش اورتاغی طالبان استخبارات ادارهسیگه باریب، اېری نینگ قهیېردهلیگینی سۉرهگنیده، اونگه «کېت، عکس حالده سېنی هم حبسگه آلهمیز» دېب جواب بېریلگن.
شو بیلن بیرگه، فوزیه کوفی بیانات چیقریب، طالبان اۉزی نینگ «ناقانونی» حکمرانلیگی بیلن افغانستان خلقی نینگ حیاتینی کوندن-کونگه قیینلشتیرهیاتگنینی ایتگن. او قۉشیمچه قیلیشیچه، اوچ آی آلدین طالبان اونینگ شخصی اوییگه باستیریب کیریب، اونی مصادره قیلگن.
بیاناتده شوندهی دېیلهدی: «اۉشه پیتده مېن بونگه مناسبت بیلدیرمهدیم و عادتدهگیدېک کورهشیمنی دوام اېتتیردیم، چونکه مېنینگ و بیز نینگ کورهشیمیز شخصی مقصدلر اوچون اېمس، بلکه افغانستان اېرکینلیگی اوچون دیر. بو حادثهدن سۉنگ، مېنینگ عایله اعضالریم و یقینلریم، اولرنینگ اَیریملری اۉشه اویده یشهر اېدی، مجبورا او یېرنی ترک اېتیب، باشقه جایگه کۉچیب اۉتیشدی.»
خانم کوفی یازیشیچه: «سهشنبه، ۲۸ اپرېل کونی ینگی جای هم هجومگه اوچرهدی. بو یورشده مېنینگ اَیریم قرینداشلریم و حتا مېنگه هېچ قندهی قرینداشلیک علاقهسی بۉلمهگن بدخشانلیک وطنداشلر هم حبسگه آلیندی. اۉشه وقتدن بېری اولرنینگ عایلهلری اولرنینگ تقدیری، ساغلیغی و شرایطیدن بېخبر. اولرنینگ ایکّی نفری ساغلیق معمالریگه اېگه اېدی. بو یاشلر آنگلی روشده افغانستانده قالیشنی تنلهگن و عادی اهالی صفتیده قیرق میلیون انسان بیلن بیرگه یشهب، ایشلشنی دوام اېتتیریشنی ایستهگن.»
بیاناتده ینه شوندهی دېیلهدی: «بوندهی هجوم قۉرقاقلیک حرکت بۉلیب، طالبان بیر تاماندن ضعیفلیک، بیقرارلیک و پرچهلنیش حالتیده اېکنینی، باشقه تاماندن اېسه افغانستان عیاللری نینگ کورهشی تأثیرلی و حل قیلووچی بۉلگنینی کۉرسهتهدی. بیز بو کورهشنی اېرکینلیککه اېریشیلگونگه و خلقیمیز نینگ شأنی همده قدر-قیمتی تیکلنگونگه قدَر دوام اېتتیرهمیز.»
شونینگدېک، اَیریم عیاللر حقوقلری و سیاسی فعاللر بو حرکتنی «سیاسی گروگه آلیش» و قصاص آلیش دېب اتهب، طالبان ملی و خلقارا برچه قدریتلرگه ضد روشده قرینداشلرنی قهمش و ملکلرنی مصادره قیلیش آرقهلی اۉز باستیریشنی کېنگهیتیریشگه اورینهیاتگنینی ایتگن.
عیاللر حقوقلری فعاللریدن بیری سیما نوری، شوندهی یازگن: «طالبان فوزیه کوفی نینگ اوی و ملکینی اېگهللب، اونینگ اوچ نفر یقینینی اۉزباشیمچهلیک بیلن حبسگه آلیش آرقهلی ینه سیاسی گروگه آلیشگه مراجعت قیلدی. بو یاش اېرککلر نینگ ایکّی نفری آغیر کسل و اولر نینگ حیاتی خوف آستیده. بیز انسان حقوقلری تشکیلاتلریدن اولرنی زودلیک بیلن آزاد قیلیش اوچون ارهلشیشنی سۉرهیمیز. بیزگه قۉشیلینگ و اولرنینگ آوازی بۉلینگ.»
سابق حکومت وکیللر مجلسی اعضاسی ناهید فرید، شوندهی یازگن: «فوزیه کوفی ییللر دوامیده عدالتسیزلیککه قرشی توریب، بونینگ اوچون تۉلاو قیلگن عیالنینگ حکایهسی دیر. او شوندهی آوازلردن که نه یۉق قیلیش، نه باسیم و نه وقت اۉتیشی بیلن اۉچمهیدی. اونگه اۉخشهگن انسانلر افغانستان عیاللری کورهشی تاریخیده ایلدیزگه ایلنهدی شوندهی ایلدیز که اونی هېچ قندهی کوچ سوغوریب آلالمهیدی.»
شو بیلن بیرگه، سابق دیپلومات فیاضالدین غیانی ۸صبح کوندهلیگی بیلن صحبتده ایتیشیچه، طالبان مخالفلریگه قرشی تشکیل اېتیلگن و مقصدلی چارهلر آرقهلی انسان حقوقلری نینگ اساسی تمایللری و خلقارا قبول قیلینگن معیارلرگه آچیقچهسیگه ضد حرکت قیلماقده. اونینگ سۉزلریگه کۉره، بوندهی حرکتلر نینگ دوام اېتیشی نهفقط اهالی نینگ اساسی حقوقلریگه اعتبارسیزلیکنی کۉرسهتهدی، بلکه طالبان حاکمیتی توزیلمهسی نینگ بېقرار، قۉرقووگه اساسلنگن و مشروعیتدن محروم اېکنینی هم ینهده آچیب بېرهدی.
غیاثی شوندهی دېیدی: «طبقهلشتیریش، متعصبلیک، باستیریش و تیزیملی زۉرآورلیککه اساسلنگن سیاستلر نینگ دوام اېتیشی مملکتنی ینهده چوقور انقراضلرگه آلیب بارماقده. بو وضعیتدن چیقیش و ظالم کوچلردن قوتولیش نینگ یگانه یۉلی ملی بیردملیکنی مستحکملش، اهالی قرشیلیگینی دوام اېتتیریش و خلقارا همجمعیتی نینگ مسوولیتلی قۉللب-قوّتلشیدیر.» اونینگ ایتیشیچه، حاضرگی جریان خواطرلی بۉلیب، ملی شخصلرنی عیال و اېرکک بۉلیشیدن قطعی نظر کمسیتووچی سیاستلر دایرهسیده یۉق قیلیشگه قرهتیلگن و کوفی همده باشقه ملی سیمالرگه قرشی سۉنگگی چارهلر هم عیناً شو خوفلی یۉنهلیش نینگ دوامی دیر.





