نتیجه‌سیز قالگن مدت؛ انترنت هنوز قیمت و صفتسیز
ایلیا
کابل‌نینگ بیر قطار اهالیسی طالبان مخابرات کمپنیلریگه انترنت پاکتلری نرخلرینی پسه‌یتیریش و خدمتلر صفتینی یخشیلش اوچون بېلگیله‌گن مدت توگه‌گنیگه ایکّی هفته‌دن آرتیق وقت اۉتگنیگه قره‌مه‌ی، انترنت خدمتلری حالتیده هلی هم هېچ قنده‌ی اۉزگریش بۉلمه‌گنینی اَیتماقده. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، انترنت پاکتلری نرخی همان یوقاری بۉلیب قالماقده و تقدیم اېتیله‌یاتگن خدمت صفتی ابونېنتلردن فایده‌لنووچیلر تۉلاویگه ماس کېلمه‌یدی. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، انترنت نرخی‌نینگ بلندلیگیدن تشقری، کۉپلب حدودلرده تېزلیک هم پست بۉلیب، فایده‌لنووچیلر خرید قیلگن پاکتلردن تۉلیق فایده‌لنه آلمه‌یپتی.
اوشبو اهالی وکیللری ۸صبح گزېته‌سیگه بېرگن صحبتلریده انترنت پاکتلری‌نینگ حجمی کۉپ حاللرده عمل قیلیش مدتی توگه‌شیدن آلدین توگه‌ب قاله‌یاتگنینی اَیتماقده. اولر بو معمانی بیر نېچه بار مخابرات کمپنیلری‌نینگ فایده‌لنووچیلرگه خدمت کۉرسه‌تیش بۉلیملریگه بیلدیرگنلرینی، بیراق شکایتلری حاضرگچه نتیجه بېرمه‌گنینی تأکیدله‌ماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، اوشبو کمپنیلر خادملری کۉپ حاللرده فایده‌لنووچیلر‌نینگ معمالریگه قانیقرلی جواب بېرمه‌یدی و شکایتلرنی حل قیلیش اوچون ثمره‌لی چاره‌لر کۉرمه‌یدی. اوشبو اهالی انترنت نرخلرینی پسه‌یتیریش، خدمتلر صفتینی یخشیلش و مخابرات کمپنیلری فعالیتی اوستیدن نظارتنی کوچه‌یتیریشنی طلب قیلماقده.
کابل اهالیسیدن بیری رضا، افغانستانده انترنت پاکتلری نرخی‌نینگ یوقاریلیگیدن شکایت قیله‌دی. اونینگ اَیتیشیچه، طالبان مخابرات کمپنیلریگه انترنت پاکتلری نرخینی پسه‌یتیریش اوچون بېرگن مدت حاضرگچه هېچ قنده‌ی نتیجه بېرمه‌گن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، انترنت پاکتلری یوقاری نرخدن تشقری، عمل قیلیش مدتی توگه‌شیدن آلدین یکونلنه‌دی و مخابرات کمپنیلری اَیریم حاللرده فایده‌لنووچیلر‌نینگ سیم-کارت‌ده‌گی اساسی کریدت‌دن هم آگاهلنتیریشسیز یاکه انیق ایضاح بېرمسدن مبلغ یېچیب آله‌دی.
رضا شونده‌ی دېیدی: «بیز ایرانده هم یشه‌گنمیز. او یېرده انترنت نرخی هم ارزانراق، خدمت صفتی هم یخشیراق. اما افغانستانده انترنت هم قیمت، هم صفتی یخشی اېمس. پاکتلر هم عمل قیلیش مدتی توگه‌شیدن آلدین یکونلنه‌دی. مثلاً، بیر آیگه یېتیشی کېره‌ک بۉلگن ۲۰ جیبی پاکت بعضاً ۱۵ کوندن کمراق وقتده توگه‌یدی. بوندن تشقری، تۉله‌یاتگن پولیمیز آله‌یاتگن خدمتیمیزگه ماس کېلمه‌یدی. بیر نېچه بار مزاجلرگه خدمت کۉرسه‌تیش بۉلیمیگه مراجعت قیلگنمیز، اما یا جواب آلمه‌یمیز یاکه باغلنگن تقدیریمیزده هم تورلی بهانه‌لر بیلن شکایتلریمیز کۉریب چیقیلمه‌یدی.»
کابل‌نینگ ینه بیر یشاوچیسی حفیظ، انترنت پاکتلری نرخی‌نینگ یوقاریلیگی و مخابرات کمپنیلری خدمتلری صفتی‌نینگ پستلیگینی تنقید قیله‌دی. اونینگ اَیتیشیچه، ساغلام رقابت و ثمره‌لی نظارت‌نینگ یۉقلیگی اَیریم مخابرات کمپنیلریگه خدمت نرخلرینی یوقاری درجه‌ده سقلب توریش امکانینی بېرگن. اونینگ فکریچه، اوشبو کمپنیلر فایده‌لنووچیلر قانقیشی و خدمت صفتینی یخشیلش اۉرنیگه، کۉپراق اۉز درآمدلرینی آشیریشگه اعتبار قره‌تماقده.
حفیظ شونده‌ی دېیدی: «افغانستانده انترنت نرخی جوده بلند. مثلاً، بعضاً ۱ جیبی انترنت نرخی ۲۲۰–۲۳۰ افغانیگه یېته‌دی، بو اېسه کۉپلب آدملر اوچون کتّه خرجت حسابلنه‌دی. مخابرات کمپنیلری اۉزارا رقابت قیله‌یاتگنینی اَیته‌دی، اما نرخلر آشیریلگن پیتده بیر نېچته کمپنی بیر وقت‌نینگ اۉزیده تریفلرینی کۉترگنی کوزه‌تیله‌دی. باشقه تاماندن، انترنت تېزلیگی هم کۉپلب حدودلرده پست. شهر مرکزیده آنتنلر کۉپراق بۉلگنی اوچون ترماق صفتی یخشیراق، اما خیرخانه کبی اَیریم حدودلرده هم ترماق قمراوی ضعیف، هم خدمت صفتی یخشی اېمس.»
حاضرگی وقتده افغانستاندهگی مخابرات ترماقلریدن بیریده آیلیک انترنت پاکتلری نرخی ۱۱۰ افغانیدن ۱ مینگ ۷۹۹ افغانیگچه. کونلیک پاکتلر هم تورلی نرخلرده تکلیف اېتیله‌دی و اولر‌نینگ اېنگ ارزانی ۱۵ افغانی توره‌دی. شونینگدېک، اوشبو ترماقلردن بیریده آیلیک قۉنغیراق پاکتلری‌نینگ اېنگ ارزان نرخی ۱۳۵ افغانینی تشکیل اېته‌دی.
کابل اهالیسیدن بیری یاسر (مستعار)، هر کونی درس ماتریاللرینی ایزلش، علمی منبعلرنی آلیش و بیلیم یورتیده‌گی مشغولاتلرینی کوزه‌تیش اوچون انترنتگه محتاجلیگینی اَیته‌دی. اما انترنت پاکتلری‌نینگ یوقاری نرخی اونگه اوشبو خدمتلردن دایمی فایده‌لنیشنی قیینلشتیرگن. او معما فقط انترنت نرخیده اېمس، بلکه خدمت صفتی هم حدودلرگه قره‌ب فرق قیلیشینی قۉشیمچه قیله‌دی. اونینگ اَیتیشیچه، اَیریم حدودلرده بیرته ترماق یخشیراق ایشله‌یدی، باشقه حدودلرده اېسه انترنت تېزلیگی جوده پست یاکه خدمتلر کېره‌کلی درجه‌ده تقدیم اېتیلمه‌یدی.
یاسر شونده‌ی دېیدی: «انترنت پاکتلری نرخی جوده بلند. مثلاً، ۳۰ جیبی پاکتنی ۲ مینگ افغانیگه، ۳ جیبی پاکتنی اېسه ۴۰۰ افغانیگه فعاللشتیره‌میز، بو اېسه جوده کتّه خرجت. اۉقیش احتیاجلریمنی حسابگه آلسه‌ک، بو مقدارده‌گی انترنت اوزاق مدتگه یېتمه‌یدی. کوندوزی فایده‌لنووچیلر کۉپلیگی سبب انترنت تېزلیگی جوده پسه‌یه‌دی، اما کېچه‌لری یاکه تانگده وضعیت یخشیراق بۉله‌دی. بیز یشه‌یدیگن حدودده فقط روشن ترماغیدن قسماً فایده‌لنیش ممکن، باشقه ترماقلر اېسه یاکه سیگنالنی یخشی اوشله‌مه‌یدی، یاکه صفتلی خدمت کۉرسه‌تمه‌یدی.»
کابل‌نینگ ینه بیر فقراسی شاکر، انترنت پاکتلری صفتی‌نینگ پسه‌ییشی اونینگ کونده‌لیک ایشلرینی قیینلشتیرگنینی اَیته‌دی. او انترنت پاکتلری نرخلرینی پسه‌یتیریش و مخابرات کمپنیلری خدمتلری صفتینی یخشیلشنی طلب قیلماقده.
شاکر شونده‌ی دېیدی: «قَیسی کمپنیدن انترنت پاکتی آلیشینگ‌نینگ فرقی یۉق، روشن بۉله‌دیمی یاکه اتصالات، خدمت صفتی جوده پست. مېن هر کونی ۳،۵ جیبی پاکت فعاللشتیره‌من، اما بو پاکت حتا ۲۴ ساعت هم یېتمه‌یدی. انترنت حجمی قنده‌ی و نیمه سببدن بونچه‌لیک تېز توگه‌شینی بیلمه‌یمن، حال‌بوکه اوندن فایده‌لنیشیم بو قدَر کۉپ اېمس.»
کابل‌نینگ ینه بیر یشاوچیسی مجید، 4G و 5G خدمتلری‌نینگ کېنگه‌ییشی همده اجتماعی ترماقلردن فایده‌لنیش‌نینگ آرتیشی فایده‌لنووچیلر‌نینگ انترنتگه بۉلگن احتیاجینی آشیرگنینی اَیته‌دی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، استعمال حجمی آشگنیگه قره‌مه‌ی، انترنت پاکتلری نرخی همان یوقاریلیگیچه قالماقده و کۉپلب اهالی اوچون کتّه مالیوی یوک بۉلیب توریبدی.
مجید شونده‌ی دېیدی: «آدملر‌نینگ انترنتگه بۉلگن احتیاجی آرتگنیگه قره‌مه‌ی، انترنت پاکتلری نرخی پسه‌یگنی یۉق و کۉپلب خلق اوچون آغیرلیک قیلماقده. آدملر اقتصادی معمالرگه دوچ کېله‌یاتگن بیر پیتده، انترنت‌نینگ یوقاری نرخی اولر‌نینگ حیاتیگه ینه‌ده کۉپراق باسیم اۉتکزماقده. مخابرات کمپنیلری انترنت پاکتلری نرخلرینی پسه‌یتیریشی کېره‌ک، شونده آدملر اوشبو خدمتلردن مقبولراق نرخده فایده‌لنیشلری ممکن بۉله‌دی.»
بوندن آلدین طالبان‌نینگ علاقه و اخبارات تکنالوژی‌لری وزیرلیگی مخابرات کمپنیلریگه یکشنبه، ۷-سرطان کونیگچه انترنت پاکتلری نرخلری و تېلفون قۉنغیراقلری تریفلرینی اوّلگی درجه‌گه قَیتریش اوچون مدت بېرگن اېدی. بیراق اوشبو مدت توگه‌گنیگه ایکّی هفته‌دن آرتیق وقت اۉتگن بۉلسه-ده، کابل اهالیسی انترنت پاکتلری نرخلری، قۉنغیراق تریفلری و مخابرات کمپنیلری خدمتلری صفتیده هېچ قنده‌ی اۉزگریش بۉلمه‌گنینی اَیتماقده.
قیاسی حساباتگه کۉره، افغانستانده ۳ جیبی انترنت نرخی پاکستانگه نسبتاً ایکّی-اوچ برابر، ایرانگه نسبتاً اېسه قریب سکّیز برابر قیمتراق. شونینگدېک، ایران انترنتگه کیریش بۉییچه کېنگ چېکلاولر موجود بۉلیشیگه قره‌مه‌ی، خدمتلرنی ارزانراق نرخده تقدیم اېتماقده. افغانستانده انترنت نرخی‌نینگ یوقاریلیگی، اهالی‌نینگ کتّه قِسمی قشّاقلیک و ایشسیزلیک بیلن کوره‌شه‌یاتگن شرایطده، آدملر‌نینگ تورموشیگه و رقملی خدمتلردن فایده‌لنیش امکانیتیگه ینه‌ده کتّه باسیم اۉتکزماقده.
