کابل مهمانخانه‌لریده یوقاری نرخ و قویی تازه‌لیک؛ مسافرلر: خذمتلر خرجتلرگه ماس اېمس
ایلیا
ولایتلردن کابلگه سفر قیلگن مملکت بیر قنچه اهالیسی، اوشبو شهرده‌گی اَیریم مهمانخانه‌لرنینگ تازه‌لیک حالتی یامانلیگیدن شکایت قیلماقده. اولرنینگ ایتیشیچه، کابلده‌گی کۉپلب مهمانخانه‌لر اېنگ عادی قوله‌یلیک و خذمتلردن محروم بۉلیب، مهمانلردن آلینه‌یاتگن حق عوضیگه قانیقرلی خذمت کۉرسه‌تمه‌یدی. اوشبو اهالی قۉشیمچه قیلیشیچه، اَیریم مهمانخانه‌لر بیر کېچه اوچون ۵۰۰ دن ۲۵۰۰ افغانیگچه حق آله‌دی، بیراق ساغلیق طلبلریگه رعایه قیلینمه‌گنی و ناقوله‌ی شرایط سبب او یېرده قالیش قییندلشگن. اولرنینگ تأکیدلشیچه، اَیریم حاللرده بیر کیشیلیک خانه‌لرده علیحده حاجتخانه موجود اېمس و عمومی حاجتخانه‌دن فایده‌لنیش یۉلاوچیلر اوچون جدّی معما حسابلنه‌دی.
اوشبو اهالی‌نینگ ایتیشیچه، طالبان مهمانخانه‌لرگه ترتیبسیز و انیق رېجه‌سیز طرزده تېکشیروولر اۉتکزه‌دی و یۉلاوچیلردن تورلی حجتلر طلب قیلینیشیگه قره‌مه‌ی، بو جایلرنینگ خوفسیزلیک درجه‌سی قانیقرلی اېمس. اولر شونینگدېک، شخصی معلوماتلر و حجتلر طالبان اداره‌لریده رۉیخطگه آلینه‌یاتگنینی بیلدیره‌دی. اهالی فکریچه، پایتختده قیمت مهمانخانه‌لر بیلن بیر قطارده، ارزان نرخلی و مقبول شرایطگه اېگه تورر جایلر هم تشکیل اېتیلیشی کېره‌ک.
پنجشیرلیک نورعلی، یقینده کابلگه سفر قیلگن، اوشبو شهرده‌گی مهمانخانه‌لرنینگ تازه‌لیک حالتیدن شکایت قیله‌دی. اونینگ ایتیشیچه، مهمانخانه‌لر تورلی درجه‌ده فعالیت یوریتسه-ده، اولرنینگ هېچ بیری یېترلی درجه‌ده تازه و قوله‌ی اېمس.
او شونده‌ی دېدی: «اوییمیز اوزاقده بۉلگنی اوچون مجبورا مهمانخانه‌ده قاله‌میز. تازه‌لیک حالتی عموماً یخشی اېمس، مخصوص امکانیتلر هم یۉق، لېکن مجبورا تونه‌شگه تۉغری کېله‌دی. نرخلر آشگن، نان و طعام قیمتلشگن، ترتیب یخشی اېمس. بو مهمانخانه‌لرده آدملر جوده کۉپ و برچه معمالرگه قره‌مه‌ی، فایده‌لنیشدن باشقه چاره‌میز یۉق.»
پروان ولایت یشاوچیسی سید شبیر هم کابل مهمانخانه‌لریده قالگنینی ایته‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، ساغلیق طلبلریگه عمل قیلینمه‌یدی و مهمانخانه اېگه‌لری یوقاری حق طلب قیله‌دی. شونینگدېک، او یېرده آدملر جوده کۉپ، یاتاق جهازلری وقتیده المشتیریلمه‌یدی و تازه‌لیک حالتی جوده یامان.
او شونده‌ی دېدی: «اېنگ تشویشلی جهت یوقاری نرخلر و کابل مهمانخانه‌لریده تازه‌لیککه عمل قیلینمسلیگی دیر. یۉلاوچیلرگه بېریله‌دیگن کۉرپه کۉپینچه افلاس بۉله‌دی. اوزاق حدودلردن ایش یاکه عایله کۉریش اوچون کېلگن آدملر بو یېرده جوده قیمت نرخلرگه دوچ کېله‌دی. آدملر کمبغل و بو خرجتلرنی کۉتره آلمه‌یدی. بو حالت جوده آغیر، اونی نظارت قیلیش و انیق ترتیب جاری اېتیش کېره‌ک.»
میدان وردک ولایتی یشاوچیلریدن شاه‌محمود اېسه اۉزی مهمانخانه‌ده قالمه‌گنینی، اما او یېرده قالگن تانیشلری ناراضی اېکنینی ایته‌دی. او هم نرخلرنی جوده قیمت دېب حسابله‌یدی و بو ساحه‌نی جدّی نظارت قیلیش کېره‌کلیگینی تأکیدله‌یدی.
او شونده‌ی دېدی: «مېن اۉزیم قالمه‌گنمن، اما سرای شمالی و موترلر اده‌سی اطرافیده تازه‌لیک عموماً سه‌قلنمه‌یدی. حتا بعضی بیر کیشیلیک خانه‌لرده هم حاجتخانه یۉق و یۉلاوچیلر عمومی حاجتخانه‌دن فایده‌لنه‌دی. اېنگ عادی شرایط هم یۉق فقط بیرته کۉرپه بېریله‌دی. قیشده اېسه خانه‌لرده ایسیتیش واسطه‌لری یۉق.»
غزنی ولایتی یشاوچیسی اسدالله‌نینگ ایتیشیچه، ایران و پاکستاندن مهاجرلر قَیتگه‌چ، کابلده حتا عادی خانه‌نی تاپیش هم قییندلشگن. او قۉشیمچه قیلیشیچه، مهمانخانه‌لر اَیریم امکانیتلرگه اېگه بۉلسه-ده، جوده قیمت.
او شونده‌ی دېدی: «مېن جاده میوندده‌گی مهمانخانه‌لرگه باردیم؛ شرایطلری یخشی اېدی، اما نرخلر جوده یوقاری. ضرور ایش بیلن کېلگن و تونه‌شگه مجبور آدم کمیده مینگ افغانی تۉله‌شی کېره‌ک، بو کۉپچیلیک اوچون آغیر. مهاجرلر قَیتگه‌چ، یۉلاوچیلر سانی آشدی و ارزان خانه تاپیش قیینلشدی.»
اما کابل یشاوچیسی شاهد ایتیشیچه، مهمانخانه‌لر صفتی تۉله‌نگن پولگه باغلیق. اونگه کۉره، قنچه کۉپ پول تۉله‌نسه، شونچه یخشی خدمت آلینه‌دی.
او شونده‌ی دېدی: «سر زیرزمینی و چوک جاده اطرافیده تازه‌لیگی یخشی مهمانخانه‌لر بار. همه‌سی پولگه باغلیق کۉپراق تۉله‌سنگیز، یخشی و تازه خانه آله‌سیز و تونه‌ش قوله‌یراق بۉله‌دی.»
شو بیلن بیرگه، کابلده‌گی اَیریم مهمانخانه مسووللری ساغلیق طلبلریگه عمل قیلینمسلیگی و قوله‌یلیکلر یۉقلیگینی رد اېته‌دی. اولرنینگ ایتیشیچه، خانه‌لر فقط معلوم شرطلرگه جواب بېره‌دیگنلرگه بېریله‌دی و نرخ خدمتگه قره‌ب بېلگیلنه‌دی. اولر شونینگدېک، یالغیز عیاللرگه خانه بېریلمسلیگینی، فقط عایله یاکه تانیشلر بیلن کېلگنلرگه طالبان قاعده‌لری اساسیده رخصت بېریلیشینی ایته‌دی.
مهمانخانه مسووللریدن بیری مسیح (مستعار آت)، طالبان اوشبو مرکزلر فعالیتینی نظارت قیلیشینی ایته‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، حجتلر رۉیخطدن اۉتکزیلمسدن هېچ کیمگه خانه بېریلمه‌یدی و حتا خانه‌لر اوستیدن هم نظارت موجود. او شونده‌ی دېدی: «خانه نرخلری ۵۰۰ افغانیدن باشلنه‌دی و هر موسم اۉز شرایطیگه اېگه. یالغیز قیزلرگه خانه بېریلمه‌یدی، اېرکک همراه بۉلیشی شرط. اېر-خاتینلر اوچون اېسه نکاح گواهنامسی و برچه اعضالرنینگ الکترونی حجتلری طلب قیلینه‌دی.»
کابلده کۉپلب مهمانخانه‌لر فعالیت یوریته‌دی و مأموری جریانلردن اۉتگه‌چ، مزاجلرگه خانه‌لر تقدیم اېته‌دی. اوشبو خانه‌لر نرخی ۵۰۰ دن ۲۵۰۰ افغانیگچه اۉزگره‌دی، بیراق اهالی‌نینگ ایتیشیچه، کۉپینچه شرایط و تازه‌لیک حالتی قانیقرلی اېمس، اَیریم حاللرده اېسه جوده یامان. بعضی خانه‌لر ۳۰۰ افغانی اطرافیده تکلیف اېتیله‌دی، اما اولر دېیرلی هېچ قنده‌ی امکانیتگه اېگه اېمس و یۉلاوچیلر مجبورا او یېرده تونه‌شه‌دی. فقرالر، شونینگدېک، کۉپلب مهمانخانه‌لرده خوفسیزلیک کفالتی یۉقلیگیدن هم شکایت قیلماقده.
