رمضان عرفه‌سیده؛ نرخ‌لرنینگ آلدی آلینمه‌گن حالده آشیشی کابل اهالیسی حیاتینی تهدید قیلماقده
رمضان آیی یقین‌لشیشی بیلن کابل شهری‌نینگ بیر قنچه اهالیسی، آزیق-آوقت محصولاتلری اینقسه سوت محصولاتلری نرخی آشیب باره‌یاتکنیدن خواطر بیلدیره‌دیلر. اولرنینگ ایتیشیچه، ایش‌سیز و درآمدسیزلیک بیر شرایط‌ده بو نرخلر آشیشی کۉپلب عایله‌لرنی آغیر احوالده قۉیگن. بو اهالی‌نینگ آگاه‌لنتیریشیچه، وضعیت شوندی دوام اېتگن تقدیرده، رمضان آیی کۉپلب عایله‌لر جدی معمالر بیلن دوچ کېلیشی ممکن دیر. اولرگه کۉره، بازار یخشی‌لب تیکشیریلمهگنی سبب، کۉپلب ساتووچیلر نرخلرنی اۉزلری اۉز-باشیمچه‌لیک کوتارگن.
کابل شهری‌نینگ بیر قنچه اهالیسی ۸صبح بیلن بۉلگن صحبتلریده، آزیق-آوقت محصولاتلری‌نینگ نرخی آشیشی، کۉپلب عایله‌لر ایچیده رمضان آیی‌نینگ یخشی‌لیک بیلن کوتیب آلیش امیدینی آزه‌یتیرگن. بو یشاوچیلراهالی‌نینگ اقتصادی احوالی‌دن اېسلب، سوداگرلر و دکاندارلردن آزیق-آوقت محصولاتلری نرخینی اۉز-باشیمچه‌لیک کوتاریلیشی آلدینی آلیشلرینی سۉره‌ب، اولردن انصافلی بۉلیشلرینی طلب قیله‌دی.
کابل شهری یشاوچیلریدن بۉلمیش سکینه‌نینگ ایتیشیچه، مبارک رمضان آیی عرفه‌سیده آزیق-آوقت محصولاتلری اینقسه سوت محصولاتلری نرخی ایکی برابر کوتاریلگن. اونینگ کۉپه‌یتیریشیچه، اهالی آره‌سیده قشاقلیک و ایش‌سیزلیک کۉپ بیر شرایط‌ده، نرخلر کوتاریلیشی آزعاید گه ایگه اهالیگه اینگ سونگی ضربه‌نی اوره‌دی.
کابل بو یشاوچیسی بو حقده آرتیق‌لشیچه: «رمضان آیی‌گه هلی ۱۳ کون قالگن بیراق نرخلر اېسه اوچیب کېتیبدی. مثال اوچون اوچ کون ایلگری کیلوسی ۲۵ افغانی بۉلگن کدو حاضر ۴۵ افغانی ساتیلماقده. هردایم ۱۰۰ الی ۱۲۰ افغانی ساتیلیب کېلگن مربا حاضر ۱۸۰ الی ۱۹۰ افغانی بۉلگن. وطنی قیماق ۲۵ الی ۳۰ افغانی اېدی لېکن حاضر ۴۰ افغانی دیر و شونگه اوخشش سبزه‌واتلر نرخی.» اونگه کۉره، نرخلر شوندی دوام اېتگن تقدیرده، اهالی رمضان آیی ییشگه نرسه تاپالمه‌یدی.
سکینه‌نینگ ایتیشیچه: « نرخلر جوده یوقاری کېتگن. کونی‌ده ۱۰۰ افغانی عایدی بۉلگن انسان روزه‌ده نیمه ییشی ممکن؟ سوداگرلر و دکاندارلر اۉز خلقی‌گه شفقت قیلسین، بۉلمه‌گنده هیچ کېم بیزگه شفقت قیلمه‌یدی. بو وضعیت‌ده اون، یاغ، گوروچ و گوشت‌نی ساتیب آلیش ممکن اېمس. نرخلر باشقیریلسین تا رمضان آیی اهالی‌نینگ ییگولیک بیران نرسه‌سی بۉلسه.»
کابل شهری یشاوچیلریدن ینه بیری و طالبان نظارتیده‌گی اداره‌لردن بیری‌نینگ خادمی شمس‌الله نینگ ایتیشیچه، حاضرگچه آی‌لیکلری بېریلگن اېمس و نرخلر کوتاریلگنی اونینگ خواطریگه سبب بۉلگن. اونینگ کۉپه‌یتیریشیچه، بو وضعیت‌ده کونده‌لیک نیازلرینی تامین قیلیش اوچون کوچی ییتیشمه‌یدی شو سبب رمضان آیی‌نینگ اۉتکزیشگه قادر اېمس. اونینگ کۉپه‌یتیریشیچه: «بیزنینگ معاش‌میز کېلگن اېمس، بو نرخلر کۉرگنیمده کۉپ خواطرلنه‌من. بو وضعیت‌ده هیچ نرسه‌‌نی ساتیب آلیب بۉلمه‌یدی. اوی کرایه‌سی، سوو، برق و قرضلر برچه‌سی بیزنینگ اوستیمیزده کتته یوک بۉلگن. شونگه حیرانمن معاش هم کېلسه نیمه ساتیب آلسم.»
کابل شهری یشاوچیلریدن ینه بیری خلیل نینگ ایتیشیچه، دکاندارلر آزیق-آوقت نرخلرینی توشیریشی کېره‌ک تا که برچه اهالی ساتیب آلالسه. اونینگ کۉپه‌یتیریشیچه، اگرده بازار باشقیریلسه بوندی نرخلر کوتاریلمه‌یدی.
کابل بو یشاوچیسی شوندی دېدی: «بیز بو آی‌ده نرخلر بیرخیل بۉلیب قالیشیگه اورینه‌یلیک یا ده ممکن بۉلگن تقدیرده تخفیف بیلن ترقه‌تیشیمیز کېره‌ک. چونکه اهالی‌نینگ اقتصادی احوالی اوته آغیر دیر.»
کابل شهری‌نینگ یشاوچیلریدن باشقه بیری صادق‌خان‌نینگ ایتیشیچه، رمضان مبارک آیی عرفه‌سیده دکاندارلر تامانیدن آزیق-آوقت محصولاتلری نرخی کوتاریلیشی آچیقچه ظلم دیر و اونی آلدی آلینیشی کېره‌ک.
صادق‌‌خان نینگ ایتیشیچه: «آزیق-آوقت محصولاتلری‌نینگ نرخی کوتاریلگن و سونگی اوچ یا تۉرت ییل ایچیده بونچه‌لیک کوتاریلگن اېمس اېدی. اهالی‌نینگ برقرار اقتصادی یۉق، ایش و عاید آز دیر شوندی وضعیت‌ده نرخلر آزه‌یشی اۉرنیده کون-سایین کوتاریلیب بارماقده دیر. طالباندن نرخلر و بازارنی باشقیریشینی سۉره‌یمیز و مبارک رمضان آیی آزیق-آوقت محصولاتلری ماس بیر نرخ‌ده اهالیگه ترقه‌تیلسین.»
اقتصادی مساله‌لر بۉییچه ایش بیلرمان‌نینگ ایشانچیگه کۉره، سوداگرلر و دکاندارلر تامانیدن احتکار اېتیلیشی، مملکت بویلب آزیق-آوقت محصولاتلری نرخی آشیشی اساسی سببی دیر. اولرنینگ آگاه‌لنتیریشیچه، نرخلر بو درجه‌ده یوقاری کېتیشی، قشاقلیک چیزیغی تگیده بۉلگن اهالی‌نینگ اچینرلی بیراحوالده قویه‌دی و اونینگ آلدی آلینیشی یالغیز یۉلی بو بازارنینگ باشقیریلیشی دیر.
اقتصادی مساله ایش بیلرمانی قطب‌الدین یعقوبی بو حقده شوندی دېدی: «باشقه مملکتلرده رمضان آیی ییتیب کېلیشی بیلن نرخلر آزه‌یَدی. بیراق افغانستانده عکسینچه دیر. بو وضعیت‌نینگ سببی هم دکاندارلر تامانیدن احتکار اېتیلیشی دیر. آزیق-آوقت محصولاتلری‌نینگ نرخی بوندی یوقاری کېتیشی کۉپلب اهالی‌نینگ کونده‌لیک تیریکچیلیکلرینی آغیر و اچینرلی احوالده قوییشی ممکن. عایدی آز بۉلگن قشاق و کمبغل اهالی بو وضعیت‌دن اساسی زیاننی کۉره‌دی.»
کابل شهری یشاوچیلری شوندی بیرحالده آزیق-آوقت محصولاتلرینی تیارلش‌دن شکایت قیلماقدذه دیر که «کاریتاس انترنشنال» دنیاده دوام اېتیب تورگن بحران‌لر ایچیده، افغانستان‌ده‌گی انسانی وضعیت اونوتیلیب یاتکنیدن آگاه‌لنتیریب، بو وضعیت‌دن کۉپراق عیاللر زیان کۉریشینی معلوم قیلگن.
خلقارا آزیق-آوقت دستوری (WFP) هم ایلگری‌راق، قیش موسومی دوامی‌ده ۱۷ میلیون دن آرتیق انسان آزیق-آوقت ناتینچلیگی بیلن دوچ بۉلیشیدن آگاه‌لنتیرگن اېدی. بو تشکیلات‌نینگ اعلام قیلیشیچه، ایریم آزیق-آوقت محصولاتلری اینقسه گوروچ و یاغ نینگ نرخی پاکستان آرقه‌لی آلیب کېلینیشیگه قرشی موجود بۉلگن چیکلاولر و هندوستان و باشقه یۉللرنینگ ترانزیت خرجتلری یوقاری‌لیگی باعث، آشیب کېتگن.
شونینگدېک باله‌لرنی قوتقریش تشکیلاتی (Save the Children)هم بو ییل قیش موسومی افغانستانده ۹ میلیون باله آغیر آچلیک وضعیت بیلن دوچ بۉلگنیدن خبر بېریب، بو رقم اۉتگن ییلگه قره‌گنده ۱۸ فایز کوتاریلگنینی معلوم قیلدی.
