طالبان‌نینگ تشکیلی یۉریق‌نامه‌سی؛ اۉقیتووچیلر لوازملرینی بېکار قیلیش و پاره‌خۉرلیک اوچون امکانیتلرنی کېنگه‌یتیریشگه بهانه
نیما
«تعلیم مرکزلری مدرس و اۉقیتووچیلری تشکیلاتیده‌گی نامتناسبلیک و یېتیشماوچیلیک معمالرینی حل قیلیش یۉریق‌نامه‌سی»نینگ طالبان تعلیم وزیرلیگیگه عاید بیر نسخه‌سی ۸صبح قۉلیگه یېتیب کېلگن. اونده حاضرده اوشبو وزیرلیک‌نینگ تشکیل و توزیلمه‌سیده موازنت موجود اېمسلیگی تصدیقلنگن. اوشبو یۉریق‌نامه‌ده طالبان اونی ایشلب چیقیشدن مقصد اوشبو معمانی حل قیلیش اېکنینی تأکیدله‌گن. بیراق بو یۉریق‌نامه اَیریم اۉقیتووچیلر، اینیقسه آلتینچی صنفدن قویی صنفلرده درس بېره‌دیگن عیال اۉقیتووچیلر آره‌سیده خواطر اویغاتگن. اولر طالبان اوشبو بهانه بیلن قالگن عیال اۉقیتووچیلر‌نینگ اَیریملرینی ینه‌ده چېکّه حدودلرگه کۉچیریشینی یاکه موازنت یره‌تیش بهانه‌سیده اولر‌نینگ اۉرنیگه اۉزیگه علاقه‌دار شخصلرنی تعیینلشینی اَیتماقده.
طالبان تعلیم وزیرلیگی اوشبو یۉریق‌نامه «تعلیم خدمتلرینی موازنتلی تقسیملش و اۉقیتیش صفتینی آشیریش» مقصدیده ایشلب چیقیلگنینی اَیتگن. اوشبو اداره حاضرده مملکت بۉیلب مکتبلر و تعلیم لوازملری اۉرته‌سیده ضرور موازنت موجود اېمسلیگینی بیلدیرماقده. اوشبو یۉریق‌نامه‌گه کۉره، تشکیلی توزیلمه‌نی قَیته کۉریب چیقیش‌نینگ اساسی مقصدی ضرور بۉلمه‌گن شتاتلرنی تشکیل اېتیش‌نینگ آلدینی آلیش، بۉش امکانیتلرنی انیقلش، انسان منبعلرینی احتیاج موجود حدودلرگه کۉچیریش و مکتبلر توزیلمه‌سینی اۉقووچیلر سانی اساسیده ترتیبگه سالیشدن عبارت.
یۉریق‌نامه‌ده صنفلر‌نینگ سیغیمی تعلیم باسقیچیگه متناسب روشده بېلگیلنیشی کېره‌کلیگی اَیتیلگن. اوشبو یۉریق‌نامه‌گه کۉره، باشلنغیچ تعلیم باسقیچیده هر بیر صنف‌نینگ ظرفیتی سیغیمی ۴۰ نفر اۉقووچی، اۉرته تعلیم باسقیچیده ۳۵ نفر اۉقووچی و لیسه باسقیچیده ۳۰ نفر اۉقووچی اېتیب بېلگیلنگن.
اوشبو یۉریق‌نامه‌ده تورلی تعلیم و باشقروو گروهلری اوچون هفته‌لیک درس ساعتلری‌نینگ تورلیچه معیاری بېلگیلنگن. اوشبو مېزانگه کۉره، باشلنغیچ تعلیم اۉقیتووچیلری بیرینچی صنفدن اوچینچی صنفگچه ۲۴ ساعت، اۉرته و لیسه باسقیچلری اۉقیتووچیلری تخمیناً ۲۸ دن ۳۰ ساعتگچه، همکار اۉقیتووچیلر اېسه هفته‌سیگه ۱۵ ساعت درس بېره‌دی.
شونینگدېک، اَیریم باشقروو و تعلیم خادملری، جمله‌دن، باش سرمعلم و ناظم اوچون ۱۲ ساعت، کتبخانه‌چی و سارندوی اۉقیتووچیسی اوچون اېسه هفته‌سیگه ۱۸ ساعت درس بېریش کۉزده توتیلگن.
آرتیقچه بستلرنی قیسقرتیریش و اۉقیتووچیلرنی کۉچیریش
اوشبو یۉریق‌نامه‌‌نینگ بیر قِسمیده مکتبده بۉلیشی ضرور دېب حسابلنمه‌یدیگن اۉقیتووچیلرنی انیقلش مېزانلری بېلگیلنگن. اوشبو مېزانلرگه کۉره، اوّلا مکتبدهگی بۉش بست‌لر حالتی تېکشیریله‌دی، سۉنگره متخصصلیکدن تشقری درس بېریش، ادارې ترتیب-قاعده‌لرگه رعایه قیلمسلیک، ایش تجربه‌سی‌نینگ کملیگی و بیر خیل متخصصلیکده‌گی شخصلر آره‌سیده تعلیم درجه‌سی‌نینگ پستلیگی کبی حالتلرگه اعتبار قره‌تیله‌دی.
شونینگدېک، اۉزلری باشقه مرکزلرگه کۉچیریلیشنی ایسته‌گن اۉقیتووچیلر هم اوشبو جریانده حسابگه آلینه‌دی. اگر تېگیشلی تومنده ضرور بست موجود بۉلمسه، ولایت مقیاسیده‌گی بۉش بستلرگه کۉچیریش و نهایت کېله‌جکده‌گی تعیینلاولر اوچون ذخیره رۉیخطیگه کیریتیش کۉزده توتیلگن.
بو حالت سوءاستعمال و پاره‌خۉرلیکدن فایده‌لنیش باره‌سیده خواطرلرنی اویغاتگن. اَیریم اۉقیتووچیلر طالبان تورلی بهانه‌لر بیلن اولرنی مکتبلردن چېتله‌تیشی یاکه چېکّه حدودلرگه یوباریشینی اَیتماقده؛ بو حدودلرده اولر‌نینگ معاشی حتا یۉل خرجتلرینی هم قاپله‌مه‌یدی.
اسمینی گزارش‌ده آشکار قیلیشنی ایسته‌مه‌گن بیر اۉقیتووچی شونده‌ی دېیدی: «تورلی بهانه‌لر بیلن اۉقیتووچیلرنی ایشدن بۉشه‌تیب، اولر‌نینگ اۉرنیگه اۉز آدملریدن بیر ملانی ایشگه آلیشه‌دی. اگر اولر‌نینگ بویروغیگه عمل قیلمسه‌نگ، درحال ایشدن چېتله‌تیله‌سن؛ اگر عمل قیلسنگ هم، بېره‌یاتگن معاشلری یۉل خرجتلرینگنی قاپله‌مه‌یدی. خدا‌نینگ اۉزیگه حیران بۉلیب قالگنمیز.»
طالبان اوشبو یۉریق‌نامه‌ده ۲۵۱ دن ۵۰۰ نفرگچه اۉقووچیسی بۉلگن مکتبلر اوچون ایکّیته ناظم بستینی کۉزده توتگن و هر ۲۵۰ نفر اۉقووچی کۉپه‌یگنده ینه بیرته ناظم بستی قۉشیله‌دی. اۉرته و لیسه مکتبلریده هم اۉقوو ایشلری بۉییچه مدیر اۉرین‌باسری بستینی تشکیل اېتیش صنفلر و اۉقووچیلر سانیگه قره‌ب عملگه آشیریله‌دی؛ باشلنغیچ مکتبلرده اېسه اۉقوو ایشلری بۉییچه مدیری اۉرین‌باسری بستی کۉزده توتیلمه‌گن.
اداری قِسمده هم جمعی ۱۰ دن ۴۰ نفرگچه اداری، تعلیم و خدمت کۉرسه‌تیش خادملری اوچون بیرته اجراچی مدیر، ۴۱ دن ۸۰ نفرگچه خادمگه اېگه بۉلگن گروهلر اوچون اېسه قۉشیمچه بیرته اجراچی خادم کۉزده توتیلگن.
یۉریق‌نامه فقط اۉقیتووچیلر و مدیرلرگه اعتبار قره‌تمه‌گن، بلکه خدمت کۉرسه‌تیش خادملری اوچون هم مېزان بېلگیله‌گن. اونگه کۉره، هر ۱۰ ته فعال بۉلیم یاکه خانه اوچون بیرته صفاکار بستی کۉزده توتیله‌دی. بیر یاکه ایکّیته بۉلیمگه اېگه مکتبلر اېسه اوشبو مېزان اساسیده صفاکارگه اېگه بۉلیش حقوقیگه اېگه اېمس.
یشیل حدود و اېکینچیلیک یېرلریگه اېگه مرکزلر اوچون هم یېر میدانیگه قره‌ب باغبان بستی کۉزده توتیلگن. شونینگدېک، تاورلر مدیری و کتبخانه‌چی بستینی بېلگیلش مکتبدهگی موجود ملک حجمی و کتابلر سانیگه باغلنگن.
طالبان تعلیم وزیرلیگی اوشبو لایحه‌نی موفقیتلی عملگه آشیریش اوچون ولایتلر تعلیم باشقرمه‌لریده هر بیر مکتبدهگی اۉقووچیلر، صنفلر، اۉقیتووچیلر، بۉش بست‌لر، اداری خادملر و جسمانی امکانیتلر سانی حقیده انیق معلوماتلر بۉلیشی کېره‌کلیگینی اَیتگن. انیق معلوماتلر‌نینگ یۉقلیگی تأمینلنگن مکتبلرده آرتیقچه خادملر سقلنیب قالیشیگه، احتیاجمند مکتبلرده اېسه اۉقیتووچیلر یېتیشماوچیلیگی دوام اېتیشیگه سبب بۉلیشی ممکن.
یۉریق‌نامه‌ده مرکزی درجه‌ده تشکیلی معلوماتلر بزه‌سینی یره‌تیش و اۉزگریشلرنی قید اېتیشگه هم اورغو بېریلگن. شونینگدېک، فعالیت و تشکیلی اۉزگریشلر حقیده آیلیک حسابات بېریش همده ولایتلرده‌گی تېکشیروو گروهلری‌نینگ معلوماتلر‌نینگ تۉغریلیگی بۉییچه جوابگرلیگی اجرا طلبلری صفتیده قید اېتیلگن.
بو حالتده متخصص‌لر‌نینگ اَیتیشیچه، تشکیلی توزیلمه‌نی قَیته کۉریب چیقیش فقط بست‌لر و خادملرنی کۉچیریش بۉییچه قرارلر اۉلچه‌نه‌دیگن معلوماتلر و مکتبلر‌نینگ حقیقی احتیاجلری اساسیده عملگه آشیریلگنده‌‌گینه تعلیمده عدالتگه آلیب کېلیشی ممکن. بیر مرکزده‌گی آرتیقچه بستلرنی قیسقرتیریب، اونی احتیاجمند مرکزگه کۉچیرمسلیک‌نینگ اۉزی ترکیبی اصلاحات حسابلنمه‌یدی.
باشقه تاماندن، احتیاجمند مکتبلر‌نینگ امکانیتلرینی اۉقووچیلر‌نینگ حقیقی سانی، بنا‌نینگ حالتی، صنفلر سانی و ملَکه‌لی اۉقیتووچیگه اېگه بۉلیش امکانیتینی حسابگه آلمسدن آشیریش هم منبعلر‌نینگ ینه نامتناسب طرزده تقسیملنیشیگه آلیب کېلیشی ممکن.
