خوفسیزلیک کېنگشی: الشباب جنگریلریدن اَیریملری سومالیادن افغانستانگه کېتگن
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی خوفسیزلیک کېنگشی داعش، القاعده و اولرگه علاقهدار گروهلر فعالیتی حقیدهگی اېنگ ینگی حساباتیده «الشباب» گروهی جنگریلریدن اَیریملری سومالیادن افغانستانگه سفر قیلگنینی معلوم قیلدی. حسابات شو بیلن بیرگه افغانستانده کۉپلب ترورچی گروهلر نینگ موجودلیگی و فعالیت یوریتیش امکانیتی هنوز قۉشنی دولتلر همده مرکزی آسیا اوچون دوامی تهدید بۉلیب قالهیاتگنیدن آگاهلنتیردی.
خوفسیزلیک کېنگشی نینگ تحلیلی قۉللب-قوّتلش و چېکلاولرنی کۉزهتیش گروهی تامانیدن تیارلنگن ۳۸-حسابات ۲۰۲۶-ییل ۱۰-اگوستده اعلان قیلینگن بۉلیب، جاری ییل نینگ ۹-جونیگچه تۉپلنگن معلوماتلرنی اۉز ایچیگه آلهدی. حسابات بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیگه اعضا دولتلر نینگ معلوماتلری و بهالشلری اساسیده تیارلنگن.
حساباتنینگ مهم خلاصهلریدن بیری «الشباب» جنگریلریدن اَیریملری نینگ سومالیادن افغانستانگه کۉچیریلگنی دیر. خوفسیزلیک کېنگشی نینگ کۉزهتیش گروهی سومالی حکومتی نینگ چارهلری خارجی جنگریلر نینگ اوشبو مملکتده داعشگه قۉشیلیش اوچون حرکتلنیشینی چېکلهگنینی، بیراق بو جریاننی تۉلیق تۉختهته آلمهگنینی بیلدیرگن.
حساباتده اَیریم خارجی جنگریلر باشقه ماجرا حدودلریگه کۉچیریلگنی و آز سانلی «الشباب» جنگریلری نینگ سومالیادن افغانستانگه سفر قیلگنی حقیده معلوماتلر موجودلیگی قید اېتیلگن. حجتده بو شخصلر نینگ انیق سانی، کیریب کېلیش وقتی، سفر یۉنهلیشی و افغانستاندهگی جایلشووی حقیده باتفصیل معلومات بېریلمهگن.
الشباب شرقی افریقادهگی القاعدهگه علاقهدار اېنگ مهم گروهلردن بیری دیر. اوشبو گروه اعضالری نینگ افغانستانگه سفر قیلگنی حقیدهگی معلومات خوفسیزلیک کېنگشی حساباتیده باشقه گروهلرگه علاقهدار شخصلر نینگ سوریهدن افغانستانگه کېلگنی حقیده هم خبر بېریلگن بیر پیتده اعلان قیلیندی.
حساباتگه کۉره، ۲۰۲۵-ییل آخریده سیفالدین تاجیبایف و گلمراد حلیموف افغانستانگه سفر قیلگن. حلیموف اۉشه ییل نینگ نوامبر آییده کنر ولایتیده داعش-خراسان قوماندانلری بیلن مذاکره قیلیب، تاجیکستانگه هجوم قیلیشگه چقیرگن.
شونینگدېک، سوریه نینگ سابق حکومتیگه قرشی اوروشده قتنهشگن القاعده نینگ سابق اعضاسی ابوبکر بدخشانی، ۲۰۲۵-ییل آخریده افغانستانگه کیریب کېلگن.
بیراق کۉزهتیش گروهی حسابات تیارلنگن وقتگه قدَر سوریهدن افغانستانگه کتّه مقداردهگی جنگریلر کۉچیریلگنی تصدیقلنمهگنینی تأکیدلهگن.
خوفسیزلیک کېنگشی حساباتی نینگ باشقه بیر قِسمیده افغانستاندن کېلیب چیقهیاتگن ترورچیلیک تهدیدی عموماً آلگنده سېزیلرلی درجهده اۉزگرمهگنی ایتیلگن. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیگه اعضا دولتلرنینگ فکریچه، افغانستانده «کۉپلب ترورچی گروهلر» نینگ فعالیت یوریتیش امکانیتی قۉشنی دولتلر و مرکزی آسیا مملکتلری اوچون دوامی تهدید یرهتماقده.
حساباتده ایتیلیشیچه، طالبان داعش-خراسان بۉلیمیگه قرشی عملیاتلر و اَیریم باشقه گروهلرنی آلدینی آلیش اوچون اورینیشلریگه قرهمهی، افغانستاندهگی «تروریزم معماسی»نی باستیره آلمهگن.
طالبان افغانستانده ترورچی گروهلر موجودلیگی یاکه اولرگه باشپناه بېریلهیاتگنینی آچیقچهسیگه رد اېتگن. خوفسیزلیک کېنگشی نینگ بهالشیگه کۉره، داعش-خراسان همان طالبان و منطقه اوچون اېنگ کتّه تهدید بۉلیب قالماقده. اوشبو گروه طالبان و پاکستان نینگ عملیاتلری نتیجهسیده جدّی ضربهلرگه اوچرهگن، بیراق افغانستاندن تشقریده عملیاتلر اۉتکزیش قابلیبینی سقلب قالگن.
حساباتده داعش-خراسان نینگ افغانستاندهگی هجوملری کمهیگنی، اما پاکستانده کۉپهیگنی قید اېتیلگن. اوشبو گروه حاضرده قَیته تیکلنیش باسقیچیده بۉلیب، هلی هم ترقاق، بیراق ییریک و کۉپ قربانلی هجوملرنی عملگه آشیریش قابلیتیگه اېگه.
منطقه دولتلری خوفسیزلیک کېنگشیگه داعش-خراسان ینگی جهازلر، جملهدن اوچووچیسیز اوچاقلر، تونگی کۉریش ماسلمهلری و تېرمل کمرهلر بیلن تأمینلنگنی، اونینگ جنگریلری اېسه شهر جنگلری و درونلردن فایدهلنیش بۉییچه تیارگرلیکدن اۉتهیاتگنی حقیده معلوم قیلگن. شونینگدېک، اوشبو گروه اۉز کوچلری نینگ بیر قِسمینی افغانستان شِمالیگه کۉچیریب، اۉقوو مرکزلرینی افغانستان و پاکستان چېگرهسی نینگ ایکّی تامانیگه ترقهتگنی ایتیلگن.
حساباتده ۱۹-جنوری کونی کابل مرکزیدهگی چین رستورانتیده صادر اېتیلگن خودکوشلیک هجومیگه هم اشاره قیلینگن. اوشبو هجوم اوچون جوابگرلیکنی داعش-خراسان اۉز ذمّهسیگه آلگن. حساباتگه کۉره، اوشبو واقعهده ۱۲ کیشی جان بېرگن و ینه ۱۵ کیشی یرهلنگن.
خوفسیزلیک کېنگشی، شونینگدېک، ۱۰-اپرېل کونی هراتدهگی شیعهلر زیارتگاهیگه قرشی اویوشتیریلگن هجومنی قید اېتگن. اوشبو هجومده کمیده ۱۱ کیشی هلاک بۉلگن و ۱۱ کیشی یرهلنگن. هېچ بیر گروه هجوم اوچون جوابگرلیکنی اۉز ذمّهسیگه آلمهگن، بیراق حساباتده داعش-خراسان ایلگری هم هزارهلر و شیعهلرنی بیر نېچه بار نشانگه آلگنی اېسلهتیلگن.
تروریزمنی مالیهلشتیریشگه عاید قِسمده اېسه داعش-خراسان افغانستان شمالیده پول عوضیگه آدم اۉغیرلشنی کېنگهیتیرگنی و خارجی ایشچیلر همده کمپنیلرنی نشانگه آلگنی ایتیلگن. حسابات نینگ ینه بیر مهم قِسمی پاکستان طالبانی یاکه تیتیپیگه بغیشلنگن. خوفسیزلیک کېنگشی طالبان افغانستانی تیتیپی نی قۉللب-قوّتلشده دوام اېتگنینی و اوشبو گروه نینگ پاکستانگه قرشی هجوملری کوچهییشی افغانستان و پاکستان اۉرتهسیدهگی کېسکینلیک همده حربی تۉقنهشوولر نینگ کوچهییشیگه سبب بۉلگنینی بیلدیرگن.
حساباتگه کۉره، طالبان پاکستان چېگرهسیگه یقین حدودلردن تیتیپی نینگ قریب ایکّی مینگ جنگریسی و اولر نینگ عایله اعضالرینی افغانستان نینگ ایچکی حدودلریگه کۉچیرگن. شو بیلن بیرگه، طالبان رهبری هبتالله آخندزاده نارسمی علاقهلر آرقهلی تیتیپی رهبرلرینی پاکستانگه قرشی هجوملرنی تۉختهتیش حقیده آگاهلنتیرگن، عکس حالده اولر طالبان نینگ قۉللب-قوّتلشیدن اَیریلیشلری ممکنلیگینی بیلدیرگن.
حساباتده القاعده نینگ افغانستاندهگی فعالیتی دوام اېتهیاتگنی هم معلوم قیلینگن. القاعده نینگ رسمی مېدیا واسطهسی «السحاب» ۲۸-اپرېل کونی ایلک بار آچیق روشده تیتیپینینگ پاکستانگه قرشی عملیاتلرینی قۉللب-قوّتلهگن. خوفسیزلیک کېنگشی القاعده ایلگری هم تیتیپی گه حربی تیارگرلیک، مفکوروی یۉل-یۉریق و یاردم کۉرسهتیب کېلگنینی بیلدیرگن.
شونینگدېک، بیر اعضا دولت بلوچستان آزادلیک اوردوسیگه علاقهدار شخصلر تیتیپی اعضالری بیلن بیرگه افغانستانده القاعده مربیلری تامانیدن تیارگرلیکدن اۉتکزیلگنی حقیده معلوم قیلگن. شو بیلن بیرگه، حساباتده هندوستان یریمآرالیده القاعده یاکه AQIS رهبریتی کابلده موجود اېکنی و اونینگ اعضالریگه افغانستان تذکرهلری بېریلگنی ایتیلگن؛ حسابات بهاسیگه کۉره، بو اوشبو گروه و طالبان اۉرتهسیدهگی یقین همکارلیکدن دلالت بېریشی ممکن.
خوفسیزلیک کېنگشی شرقی تورکستان اسلامی حرکتی حقیده هم معلوم قیلیب، اوشبو گروه ینه بدخشانده، اینیقسه واخان یۉلهگیده تۉپلنگنی و قندوزده ینگی بزهلر تشکیل قیلگنینی بیلدیرگن. اعضا دولتلردن بیری اوشبو گروه جنگریلری نورستان نینگ برگمتال حدودیدهگی القاعده نینگ ینگی کمپده تیارگرلیکدن اۉتهیاتگنینی معلوم قیلگن. حساباتده اوشبو گروه اعضالریدن اَیریملری سوریهدن افغانستانگه کۉچیریلگنی هم ایتیلگن، بیراق بیر اعضا دولت بو گروه کیچیک و حربی جهتدن فعال اېمسلیگینی بهالهگن.
قورال-یراغلر بیلن باغلیق قِسمده اېسه طالبان حاکمیتگه قَیتگنیدن بېش ییل اۉتیب، افغانستانده کتّه مقداردهگی قورال-یراغ و ایلغار حربی تخنیکلرنینگ موجودلیگی اوشبو جهازلرنینگ بیر قِسمینی تیتیپی و باشقه گروهلرگه یېتکزیش اوچون امکانیت یرهتگنی قید اېتیلگن. اَیریم اعضا دولتلر نینگ ایتیشیچه، قوراللی گروهلرنینگ تونگی کۉریش ماسلمهلری کبی واسطهلردن فایدهلنیش امکانیتیگه اېگه بۉلیشی اولرنینگ جنگاور صلاحیتی و هجوملری نینگ هلاکتلیلیک درجهسینی آشیرگن.
خوفسیزلیک کېنگشی نینگ کۉزهتیش گروهی عینی وقتده ترورچی گروهلر جنگریلری سانی حقیده انیق معلوماتلرگه اېگه بۉلیش قیینلیگینی تأکیدلهگن و حسابات تورلی حالتلرده بمتگه اعضا دولتلر نینگ معلوماتلری همده بهالشلرینی عکس اېتتیریشینی بیلدیرگن.





