سوو نرخی ۴۰ فایزگه آشدی؛ فیض‌آباد اهالیسی ایچیملیک سووی‌نینگ نوبت بیلن بېریله‌یاتگنیدن شکایت قیلماقده
۸صبح، بدخشان
بدخشان ولایتی مرکزی فیض‌آباد شهری اهالیسی ایچیملیک سووی تنقیصلیگی و نوبت بیلن بېریلیشیدن شکایت قیلماقده. اولر، شونینگدېک، بو شهرده هر بیر مترمکعب سوو نرخی ۲۵ افغانیدن ۳۵ افغانیگه آشگنینی اَیتماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، هر بیر مترمکعب سوو نرخی‌نینگ ۱۰ افغانیگه آشیشی آدملرنی کۉپلب قیینچیلیکلرگه دچار قیلگن و کۉپلب اهالی‌نینگ تازه ایچیملیک سوویدن فایده‌لنیش امکانیتینی چېکله‌گن.
اوشبو حساباتده فیض‌آباد شهری‌نینگ تورلی حدودلریده‌گی بېش عایله‌‌نینگ ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ ییللرده‌گی ایچیملیک سووی حساب-کتابلری قیاسی طرزده اۉرگنیلگن بۉلیب، بو شهرده ایچیملیک سووی نرخی ۴۰ فایزگه آشگنینی کۉرسه‌ته‌دی.
فیض‌آباد اهالیسی اَیتیشیچه، ۱۴۰۴ ییل‌نینگ دستلبکی آیلریده اولر هر بیر متر مکعب سوو اوچون ۲۵ افغانی تۉله‌گن، بیراق اولر آلگن ۱۴۰۴ ییل جدی آییگه تېگیشلی سوو تۉلاوی حسابیده هر بیر متر مکعب سوو نرخی ۳۵ افغانی دېب کۉرسه‌تیلگن.
کۉچه ساتووچیسی بخش‌الله (مستعار)، کونلیک ۱۵۰-۲۰۰ افغانی درآمد بیلن کون کېچیره‌دی. او فیض‌آباد شهری‌نینگ آلتینچی حدودیده یشه‌یدی و سوو خدمتلری صفتی همده ایچیملیک سووی نرخی حقیده شونده‌ی دېیدی: «آدملر‌نینگ دسترخوانیگه نان آلیب کېلیش اۉرنیگه، ناننی هم آدملر‌نینگ آغزیدن تورلی یۉللر بیلن آلیب قۉییشماقده، انه شونده‌ی اصوللردن بیری ایچیملیک سووی نرخینی آشیریش دیر.»
بو فیض‌آباد اهالیسی شونده‌ی دېیدی: «ایشا‌نینگ، سوو ایکّی کونده بیر کېله‌دی و بعضاً حتا ایکّی-اوچ کون سووسیز قاله‌میز. شونگه قره‌مه‌ی، سوو کم، نرخی اېسه کۉپ.»
فیض‌آباد اهالیسی‌نینگ اَیتیشیچه، طالبان سوو نرخینی آشیریشدن تشقری، هر آی سوو اۉلچه‌گیچی یاکه حسابله‌گیچی اوچون ۱۱۳ افغانی هم آلماقده؛ حال‌بوکه، بوندن آلدین هر بیر عایله سوو امتیازی و حسابله‌گیچ اۉرنه‌تیش اوچون بو گروهگه بېش-یېتّی مینگ افغانی تۉله‌گن.
فیض‌آباد شهریده‌گی وکیل‌آباد اهالیسی عبدالقدوس (مستعار)، شونده‌ی دېیدی: «بیز اولردن بیز اوچون ایچیملیک سووی تیّارلب بېریشنی کۉپ سۉره‌دیک، اما هېچ کیم طلبیمیزگه اعتبار بېرمه‌دی. شو‌نینگ اوچون محلی اهالی‌نینگ پول ییغیشی آرقه‌لی حدودده قویاش انرژیسی بیلن ایشله‌یدیگن بیر قودوق قزیشگه مجبور بۉلدیک.»
بو فیض‌آباد اهالیسی سوو بیر کون آره‌له‌تیب تقسیملنیشینی و آدملر کېره‌کلی سوونی ذخیره‌لش اوچون اتیگی ۱۵ دقیقه وقتگه اېگه اېکنینی اَیته‌دی؛ شوندن سۉنگ نوبت باشقه محله‌لرگه کېله‌دی. اونینگ اَیتیشیچه، اوشبو قودوق قزیله باشله‌گنیده، هر بیر عایله سوو امتیازیدن فایده‌لنیش اوچون آلتی مینگ افغانی تۉله‌شی کېره‌ک بۉلگن.
عبدالقدوس قۉشیمچه قیله‌دی: «بیر نېچه کوندن بېری محله اهالیسی ایچیملیک سووی یېترلی اېمسلیگی سببلی ینه بیر سوو قودوغی قزیشگه قرار قیلدی. بو‌نینگ اوچون هر بیر عایله ۱۰ مینگ افغانی تۉله‌شی کېره‌ک؛ اما کۉپلب عایله‌لر‌نینگ بو پولنی تۉله‌شگه امکانیتی یۉق. مېن اۉزیم کونلیک ایشچیمن و آییگه یېتّی-سکّیز مینگ افغانی درآمد آله‌من، بېلگیلنگن بو مقدارده‌گی پولنی تۉله‌ی آلمیمن.»
بدخشان ولایتی چوچوک سوو منبعلریگه اېگه بۉلیب، افغانستاندهگی سوو منبعلریگه بای ولایتلردن بیری حسابلنه‌دی. شونگه قره‌مه‌ی، بو ولایت مرکزی اهالیسی‌نینگ کۉپچیلیگی یېترلی ایچیملیک سووی آلیش امکانیتیدن محروم.
سابق حکومت فیض‌آباد شهریده بیر نېچه ته سوو انبارلری قوریب، شهر‌نینگ اَیریم قِسملرینی ایچیملیک سووی ترماغی بیلن تأمینله‌گن اېدی؛ بیراق شهر‌نینگ چېکّه حدودلری هنوزگچه بو خدمتلردن محروم قالماقده.
فیض‌آباد اهالیسی‌نینگ اَیتیشیچه، سابق حکومت قوله‌گنیدن سۉنگ بو شهرده سوو تأمیناتی ترماغینی کېنگه‌یتیریش اوچون هېچ قنده‌ی ییریک ینگی لایحه عملگه آشیریلمه‌گن. شونگه قره‌مه‌ی، انسانپرورلیک تشکیلاتلری چوقور قودوقلر قزیش و کیچیک سوو انبارلری قوریش آرقه‌لی شهر‌نینگ اَیریم قِسملرینی ایچیملیک سووی خدمتلری بیلن قمره‌ب آلیشگه موفق بۉلگن.
افغانستان‌نینگ ۲۰۲۵ ییلگی انسانپرورلیک جواب رېجه‌سی اساسیده، سوو، ساغلیق توصیه‌لری (WASH)خدمتلریدن چېکلنگن فایده‌لنیش افغانستاندهگی مهم انقراضلردن بیریگه ایلنگن. بو حالت قورغاقچیلیک، اقلیم اۉزگریشی، موسمی سوو تاشقینلری، مهاجرت و کۉچیریلگنلر‌نینگ قَیتیشی، آست-قورمه‌لر‌‌نینگ ضعیفلیگی همده سوو منبعلرینی یېترلی درجه‌ده باشقرمسلیک کبی عامللر تأثیریده کوچه‌یگن. افغانستان کۉرسه‌تکیچلرینی کۉپ ترماقلی اۉرگنیش (MICS ۲۰۲۳) معلوماتلریگه کۉره، مملکت اهالیسی‌نینگ ۳۱،۲ فایزی اساسی ایچیملیک سووی خدمتلریدن فایده‌لنه آلمه‌گن و ۱۲،۴ فایز آدم ایچیش، طعام تیّارلش و اوی-رۉزغار احتیاجلری اوچون یېر اوستی سوولریدن فایده‌لنگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ باله‌لر جمغرمه‌سی (یونیسف) ۲۰۲۵ ییلگی انسانپرورلیک حالتی حقیده‌گی حساباتیده اَیتیشیچه، بو ییلده افغانستاندهگی عایله‌لر‌نینگ ۲۵ فایزی معیاری طلبلرگه جواب بېرمه‌یدیگن سوو منبعلریگه تیه‌نیب یشه‌گن و ۴۶ فایز عایله خوفسیز ایچیملیک سوویدن فایده‌لنیشنی اۉزلری‌نینگ اېنگ مهم تشویشی صفتیده کۉرسه‌تگن.
