اداره امتحانات طالبان بار دیگر نتایج کانکور سال ۱۴۰۴ را بدون هیچ‌گونه امکان ورود دختران به تحصیلات عالی اعلام کرده است. اعلام نتایج کانکور از سوی مقام‌های طالبان و شماری از خانواده‌های داوطلبان مورد استقبال قرار گرفته، اما با واکنش منفی گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی مواجه شده است. بسیاری از کاربران و خانواده‌ها تاکید کرده‌اند که در سیستمی که زنان از تحصیل حذف شده‌اند و برنامه درسی صرفاً براساس ایدئولوژی یک گروه خاص تنظیم شده، نه‌تنها جای خوشحالی نیست، بلکه به مصیبتی بزرگ و تهدیدی جدی برای آینده فرزندان این سرزمین تبدیل خواهد شد. وزیر تحصیلات عالی حکومت پیشین در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که سیستم کانکور پیچیده نیست و امکان دست‌برد و مهندسی طالبان در آن وجود دارد. براساس نتایج کانکور امسال، سید موسا با کسب ۳۵۶.۵۷۴۱۵ نمره، رتبه اول در نمره عمومی را به‌دست آورده است و محمد نذیر با نمره ۳۵۶.۵۷۴۱۴ نفر دوم اعلام شده است.
اداره امتحانات طالبان روز یک‌شنبه، ۲۹ سرطان، نتایج کانکور ۱۴۰۴ را اعلام کرد. بر مبنای این اعلام، سید موسا، فرزند سید داوود سادات از ولایت کابل، با کسب نمره ۳۵۶٫۵۷۴۱۵، رتبه نخست را کسب کرد و در رشته طب عمومی دانشگاه طبی کابل (ابوعلی سینا) پذیرفته شد. محمد نذیر، با نمره ۳۵۶٫۵۷۴۱۴، در جایگاه دوم قرار گرفت و در رشته علوم طبی دانشگاه کابل پذیرفته شد. همزه، با نمره ۳۵۳ از مکتب «غلام‌حیدر خان» کابل، در رشته علوم طبی دانشگاه کابل قبول شد.
در مراسم اعلام نتایج، فاروق اعظم، مشاور وزارت انرژی و آب طالبان، با بیان این‌که «اعتماد عمومی به کانکور احیا شده»، ادعا کرده که طالبان در اجرای این آزمون «شفافیت آورده‌اند.» او حدود ۹ سال پیش، در ماه ثور ۱۳۹۵، در مراسمی در ارگ ریاست‌جمهوری با حضور اشرف غنی و عبدالله عبدالله، با ابراز نگرانی از این‌که «در دایکندی بیش از شش‌ونیم هزار نفر در کانکور شرکت کردند، اما در قندهار فقط ۱۶۰۰ نفر»، وضعیت را «تا قیامت غیرقابل تحمل» خوانده بود.
این مشاور طالبان ادعا کرده است: «در رژیم قبلی شنیده می‌شد که فساد در سیستم وجود دارد. برخی افراد به کمپیوترها دسترسی داشتند و کسانی با پول به فاکولته‌های دلخواه خود کامیاب می‌شدند. حتا شنیده بودیم که فلان وزیر سوالات امتحان را پیش از برگزاری به اقوامش می‌داد.»
در همین حال، عباس بصیر، وزیر تحصیلات عالی در حکومت پیشین، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که سیستم کانکور «بسیار پیچیده نیست» و احتمال مهندسی نتایج توسط طالبان وجود دارد. او تأکید می‌کند که حتا امکان دست‌کاری برگه‌های آزمون قبل از ثبت در سیستم نیز هست. به گفته او، به‌دلیل حجم زیاد شرکت‌کننده‌گان کانکور، انجام چنین دست‌بردهایی سخت‌تر است، اما «خالی از امکان» نیست.
وزیر پیشین تحصیلات عالی حکومت پیشین، می‌گوید که در حاکمیت طالبان، تعدادی خاصی در جمع رده‌های نخست کانکور قرار گرفته‌اند که احتمال مهندسی شدن نتایج را افزایش داده است. او تصریح می‌کند که در زمان جمهوریت اقوام مختلف افغانستان در فهرست برترهای کانکور قرار می‌گرفتند و در چهار سال اخیر برخی از اقوام به‌کلی از بین رفته‌اند و بعضی اقوام خیلی محدود شده‌اند و از همین رو این نگرانی وجود دارد که عامدانه برای برتری هژمونی قومی در عرصه‌های مختلف، نتایج مورد دست‌برد قرار گرفته باشد.
آقای بصیر ادعاهای فاروق اعظم، مشاور وزارت انرژی و آب طالبان درباره عدم شفافیت کانکور در دوران حکومت پیشین را رد می‌کند و می‌گوید که در آن زمان پارلمان و ریاست جمهوری نظارت جدی بر این روند داشتند. به گفته او، امکان دست‌کاری به نفع یک قوم بسیار محدود بود و نتایج نشان می‌دهد که اقوام مختلف در رده‌های برتر کانکور حضور داشته‌اند، بنابراین ادعای او بی‌اساس است.
وزیر تحصیلات عالی حکومت پیشین تأکید می‌کند که در گذشته، علاوه بر نظارت، استقلالیت نهادهای ناظر شفافیت کانکور را تضمین می‌کرد و مداخلات نهادهای دیگر در این سیستم تقریباً وجود نداشت یا بسیار کمتر بود. اما در رژیم طالبان، با توجه به نفوذ فوق‌العاده نظامیان، احتمال تأثیرپذیری و دست‌کاری نتایج بسیار زیاد است. او تاکید می‌کند: «طالبان ادعا می‌کنند امتحان کانکور بسیار شفاف برگزار شده است. اما بررسی صحت ادعاها تحت نظارت طالبان دشوار است، زیرا هیچ سیستم نظارت بیرونی وجود ندارد و نه اطلاعات دقیق و شفاف از درون دستگاه برای رسانه‌ها و مردم ارایه می‌شود. افغانستان از نظر شفافیت بین‌المللی در پایین‌ترین رتبه‌ها قرار دارد و ادعای کامل شفافیت نمی‌تواند قانع‌کننده باشد.»
با این حال، داوود ناجی، رییس کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان، در واکنش به نشر نتایج کانکور بدون حضور دختران، گفته است: «نتایج کانکور مهم‌ترین سند آپارتاید جنسیتی در افغانستان است. پوشش وسیع، گسترده و تا حدودی آمیخته به هیجان «اعلام نتایج امتحان کانکور» در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تکاندهنده است. نحوه پوشش و برخورد ما با این خبر به‌وضوح نشان می‌دهد که جامعه به همین زودی و ساده‌گی حذف دختران و زنان از تحصیلات عالی را پذیرفته است، جامعه به آپارتاید جنسیتی تن داده است.»
آقای ناجی افزوده است: «شر چنین همه‌گانی می‌شود، در یک روال آرام و خزنده، چشم، گوش و در نهایت ذهن عادت می‌کند به ندیدن و نشنیدن سرسخت‌ترین واقعیت‌ها، مثل همین ندیدن جای خالی دختران در فهرست کانکور. حالا برای این‌که بتوانیم چنین چیز مهمی را نبینیم، شروع می‌کنیم به پر رنگ دیدن بخش دیگری از واقعیت و تقلیل آن از کلیت به بخش و جز تا نقص آن را بپوشانیم.»
واثق واقف، دارنده دو مدرک ماستری، می‌گوید: «هیچ شور و شوقی برای دیدن نتایج کانکور نیست. کانکور و مکتب و دانشگاه که زیر اداره رژیم جنایتکار طالب باشد، نخواندنش بهتر است.
نصاب طالبانی زهربرای مرگ تدریجی نسل حال و آینده است.»
عبدالصبور، یکی از کاربران شبکه‌های اجتماعی نوشته است: «در روزهای نه‌چندان دور، پیش از اعلام نتایج کانکور، مردم افغانستان با شوق و اشتیاق منتظر بودند تا ببینند آیا امسال باز هم دختری از دل کوه‌های بدخشان، از کوچه‌های کابل، یا از مکتب‌های هرات و بلخ مقام اول کانکور را از آن خود خواهد کرد، یا پسری از قریه‌های دوردست، افتخاری را به دست خواهد آورد که به همه مردم تعلق داشت؛ به افغانستانی که هنوز امید در دل‌هایش زنده بود. اما نتایج کانکور دیگر نشان‌دهنده استعداد یک ملت نیست؛ بلکه نشانی از شکست عدالت است. این سرزمین هر روز خالی‌تر از نور و دانش می‌شود، و ما هر ساله در سوگ آرزوهای سوخته هزاران دختر، خاموش می‌مانیم. به‌جای شور و شوق، امروز فقط سکوت است و حسرت.»
پیش از تسلط طالبان بر افغانستان، برای دو سال متوالی، اول نمره عمومی کانکور افغانستان یک دختر بود. حتا در سال ۱۴۰۰، که آزمون کانکور توسط دولت پیشین برگزار شده بود اما نتایج آن در زمان حاکمیت طالبان اعلام شد، یک دختر توانست مقام اول نمره عمومی را به دست آورد.
