۸ مارچ، روز همبسته‌گی جهانی زنان، در حالی فرا می‌رسد که زنان در افغانستان از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی‌شان توسط طالبان محروم شده‌اند. این گروه با صدور ده‌ها فرمان، زنان و دختران را از تمام عرصه‌های زنده‌گی جمعی حذف کرده و به حاشیه رانده‌اند. اقدامات سرکوب‌گرانه طالبان از سوی نهادهای جامعه مدنی و حقوق بشری به‌عنوان جنایت علیه بشریت، آپارتاید جنسیتی و تبعیض جنسیتی توصیف شده است. در حال حاضر دختران از حق آموزش، تحصیل، کار، تفریح، ورزش، برابری جنسیتی، رفتن به پارک‌ها، حمام‌ها، سفر، راننده‌گی و حضور و مشارکت در قدرت و سیاست به‌طور کامل محروم شده‌اند. به مناسبت ۸ مارچ، ده‌ها جنبش اعتراضی زنان، فعالان حقوق بشری، نهادهای جامعه مدنی و اعضای جریان‌های سیاسی با نشر بیانیه‌های خبری، نسبت به عملکرد طالبان و سیاست‌های این گروه در قبال شهروندان کشور، به‌ویژه زنان و دختران، انتقاد کرده‌اند. دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارشی جدید خود از نقض گسترده حقوق زنان توسط طالبان ابراز نگرانی کرده و گفته که این گروه در جریان سه ماه گذشته محدودیت‌های شدیدتری علیه زنان و دختران در افغانستان وضع کرده است.
۸ مارچ، روز همبسته‌گی جهانی زنان، در حالی فرا می‌رسد که زنان و دختران در افغانستان توسط طالبان از جامعه حذف شده و ابتدایی‌ترین حقوق آنان سلب گردیده است. در حال حاضر، چندین میلیون زن و دختر از حضور در اجتماع منع شده و در حبس خانه‌گی به سر می‌برند. این گروه در بیش از سه سال گذشته به‌شدت زنان و دختران را سرکوب کرده و به حاشیه رانده‌اند.
براساس سیاست‌های اعمال‌شده توسط طالبان، زنان از حق آموزش، تحصیل، کار، سفر، ورزش،، راننده‌گی، تفریح و مشارکت در عرصه‌های مختلف زنده‌گی جمعی منع شده‌اند و صدای آنان «عورت» پنداشته شده است. در این مدت، خشونت‌های خانواده‌گی، تجاوزهای جنسی، ازدواج‌های اجباری و زیرسن افزایش یافته و طالبان تلاش کرده‌اند با ممنوعیت مدارس و ایجاد مدارس دینی، دختران و زنان را به این مدارس جذب کرده و از آنان برای نسل‌های آینده سربازگیری کنند. پیش از این ۸صبح در این مورد گزارش‌های متعددی منتشر کرده است.
طالبان در کنار سایر ممنوعیت‌های گسترده‌شان علیه زنان و دختران، پخش صدای زنان را در شماری از ولایت‌ها از طریق رادیوها منع کرده‌اند. در حال حاضر، زنان اندکی در رسانه‌های تصویری کار می‌کنند و آن‌ها مجبور به رعایت حجاب اجباری و پوشیدن ماسک هستند. همچنین، دفترهای کاری زنان به‌طور جداگانه از مردان تنظیم شده و حضور زنان در دفترها در کنار مردان ممنوع است. پیش از این، یک مقام طالبان در هرات از رسانه‌های تصویری خواسته بود که زنان و دختران را از حضور در پرده‌های تلویزیون‌ها منع کنند تا مردان تحریک نشوند.
قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان و تشدید فشار بر زنان
این قانون طالبان یکی از منابع اصلی وضع محدودیت‌های گسترده علیه زنان در افغانستان است. براساس این قانون، صدای زن به‌عنوان «عورت» پنداشته شده و حضور او در اجتماع بدون ضرورت ممنوع است. طبق این قانون، زنان مکلف به پوشاندن تمام اعضای بدن خود به‌شمول صورت و دست‌ها هستند و حتا شنیدن نعت و قرائت قرآن از زنان نیز ناجایز دانسته شده است.
در ماده ۱۳ این قانون طالبان آمده است: «ستر تمام بدن زن الزامی است. پنهان کردن صورت زن به سبب ترس از فتنه ضروری است. صدای زنان (بلند خواندن آهنگ‌ها، نعت‌ها و قرائت در مجمع) عورت است.» در بند دیگری این ماده گفته شده است: «هرگاه زن بالغ برای حاجت ضروری از خانه خویش بیرون شد، مکلف است که صدا، روی و بدن خود را ستر نماید (بپوشاند.)»
قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان به محتسبان این گروه صلاحیت داده است تا هر زنی که چهره‌اش را نپوشانده، متوقف کرده و تعزیر کنند. همچنین بر اساس این قانون، محتسبان طالبان صلاحیت دارند تا راننده‌گان را از «انتقال زنان بی‌حجاب و بدون محرم شرعی عاقل و بالغ» منع کنند.
این قانون طالبان با محکومیت بین‌المللی از جمله شورای امنیت سازمان ملل متحد مواجه شده است. اکثریت اعضای شورای امنیت سازمان ملل در بیانیه‌ای قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان را به‌شدت محکوم کرده و خواستار «لغو فوری» آن شده‌اند. تنها چین و روسیه، دو عضو دایم شورای امنیت، و الجزایر جزو امضاکننده‌گان این بیانیه نبوده‌اند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل، در گزارش تازه‌ای که در پنجاه‌وهشتمین نشست شورای حقوق بشر ارایه کرده، گفته است که هیچ‌کس از قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان در امان نیست.
واکنش جنبش‌های اعتراضی زنان به مناسبت ۸ مارچ
به مناسبت فرا رسیدن ۸ مارچ، ده‌ها جنبش اعتراضی زنان در داخل و خارج از افغانستان، بار دیگر در برابر سیاست‌های طالبان اعتراض کرده‌اند. این جنبش‌ها با نشر بیانیه‌های جداگانه و ثبت نوارهای تصویری، آن‌چه که زنان در افغانستان متحمل شده‌اند را فاجعه‌بار خوانده و خواهان به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت در افغانستان شده‌اند.
زنان معترض افغانستان در بیانیه‌های خبری جداگانه تاکید کرده‌اند که تا برپایی یک حکومت مردمی، دموکرات و مردم‌سالار مبارزه خواهند کرد. آنان افزوده‌اند که تا پای جان برای رهایی کشور از چنگال طالبان ایستاده‌اند و دست از مبارزه مدنی و اعتراض در برابر سیاست‌های سرکوب‌گرانه این گروه بر نخواهند داشت.
جنبش‌های اعتراضی زنان با ثبت ویدیوها و نشر بیانیه‌های خبری، نسبت به آزار و اذیت جنسی، شکنجه و تجاوز در بازداشتگاه‌های طالبان، اعمال آپارتاید جنسیتی، تهدیدها و فقر گسترده زنان ابراز نگرانی کرده‌اند. در تمام بیانیه‌ها، از وضعیت بحرانی زنان در افغانستان، گسترش فقر، افزایش خودکشی‌ها، ازدواج‌های اجباری و زیرسن، و تشویق دختران به ازدواج با مقام‌ها و جنگ‌جویان طالبان نگرانی شده است.
در این میان، جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان خواهان سرنگونی رژیم طالبان شده است. به گفته این جنبش، تنها راه رسیدن به حقوق زنان، از بین بردن رژیم طالبان است و آنان هیچ نیروی سرکوب‌گر درخواست حقوق نخواهند کرد. این جنبش تاکید کرده که طالبان مشروعیت ندارند و افغانستان را به گروگان گرفته‌اند و تمام زنان و شهروندان کشور را به اسارت کشیده‌اند.
در همین حال، پروانه ابراهیم‌خیل نجرابی، یکی از دختران معترض، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که ۸ مارچ، روز همبسته‌گی جهانی زنان، در حالی در جهان گرامی‌داشت می‌شود که حدود ۲۰ میلیون زن در افغانستان از حقوق اساسی‌شان محرومند و در حبس خانه‌گی به سر می‌برند. او از زنان افغانستان می‌خواهد که برای دستیابی به حقوق‌شان از مبارزه دست نکشند و پای مطالبات برحق‌شان بایستند.
این در حالی است که طالبان برخلاف منشور سازمان ملل متحد، علاوه بر منع زنان از کار در نهادهای غیر دولتی، آن‌ها را از کار در نهادهای سازمان ملل متحد نیز منع کرده‌اند. این اقدام، به رغم واکنش‌های گسترده بین‌المللی، همچنان پذیرفته نشده و در حال حاضر زنان افغانستان از حق حضور و کار به‌صورت فیزیکی در سازمان ملل متحد محروم هستند.
در تازه‌ترین مورد، دبیرکل سازمان ملل در گزارش خود گفته که طالبان محدودیت‌های جدیدی را بر دسترسی زنان به آموزش‌های صحی وضع کرده و به اجرای سخت‌گیرانه قانون امر به معروف و نهی از منکر ادامه داده است. به گفته او، این اقدامات طالبان نگرانی‌های زیادی را در میان مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، درباره تاثیرات منفی آن بر زنده‌گی و معیشت آن‌ها برانگیخته است.
