دشت برچی که در ۲۰ سال گذشته پیوسته شاهد حملات انتحاری و انفجاری در مراکز آموزشی و مذهبی بوده است، روز گذشته بار دیگر شاهد وقوع انفجار در یک مکتب بود که در نتیجه آن بیش از ۵۰ کودک زخمی شدند. این رویداد با واکنش گسترده روبهرو شده است. طالبان ادعا کردهاند که این حمله با پرتاب نارنجک صورت گرفته است، اما برخی پژوهشگران امنیتی با رد این ادعا تاکید دارند که یک بمب دستی قدرت تخریبی در این سطح را ندارد. همچنین، برخی پژوهشگران دیگر این رویداد را در چارچوب آنچه «کشتار سیستماتیک» هزارهها و شیعیان افغانستان خواندهاند، محکوم کردهاند و رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، طالبان را مسوول این رویداد دانسته است. جبهه آزادی افغانستان نیز این انفجار را «تروریستی» و بخشی از «حملات سازمانیافته علیه هزارهها» خوانده و گفته است که نقش «ساختارها و حلقاتی از درون طالبان» در چنین رویدادهایی باید بررسی شود.
روز گذشته، حوالی ساعت ۴:۳۰ عصر دوشنبه، ۲۶ اسد، در برابر مکتب و آموزشگاه خصوصی «شمع هدایت» در شهرک مهدیه، در منطقه دشت برچی در غرب کابل، انفجار رخ داد که در نتیجه آن بیش از ۵۰ کودک زخمی شدند. بیشتر زخمیها دانشآموزان دختر بودند که هنگام وقوع انفجار در حال خروج از مکتب بودند. این کودکان برای درمان به شفاخانههای استقلال، عالمی و امیرجنسی منتقل شدند.
یکی از باشندهگان دشت برچی که ادعا میکند شاهد این رویداد بوده است، میگوید: «داخل کوچه بودم. دو نفر سوار بر یک نوع موترسایکل بودند که حدود یک ماه پیش طالبان آن را در حوزهها توزیع کرده بودند. در عقب موترسایکل یک صندوقک محافظتی، یا جعبه کمکهای اولیه که در بخشهای نظامی و ترافیکی استفاده میشود، نیز وجود داشت. وقتی در کنار مکتب رسیدند، شروع به پرتاب نارنجک کردند. حدود پنج یا شش حلقه نارنجک را داخل مکتب انداختند و خودشان فرار کردند. من با دستان خالی هیچ کاری نتوانستم بکنم. دویدم داخل مکتب؛ وقتی وضعیت را دیدم، خودم از هوش رفتم.»
در همین حال، بسمالله تابان، پژوهشگر حوزه امنیتی، میگوید که اگرچه برخی از طالبان مدعی شدهاند که انفجار ناشی از پرتاب بمب دستی بوده است، اما این ادعا با آمار ارایهشده از قربانیان همخوانی ندارد. به گفته او، اساساً یک بمب دستی قدرت تخریب در این سطح را ندارد و این احتمال وجود دارد که بمب دستساز در محل یا یک واسطه نقلیه جاسازی شده باشد.
این پژوهشگر امنیتی که پیش از این بهعنوان رییس مبارزه با جرایم جنایی وزارت داخله حکومت پیشین نیز کار کرده است، میگوید: «تجارب گذشته حملات مشابه از جانب طالبان نشان میدهد که در بمبهای دستساز، بهمنظور هدف قرار دادن افراد بیشتر، علاوه بر مواد انفجاری، از ساچمه و آهنپارههای نوکتیز نیز در ترکیب بمب استفاده میکردند. این مواد اضافی، قدرت تخریب بمب را افزایش داده و باعث واردشدن تلفات بیشتر میشود.»
برخی دیگر از پژوهشگران با ابراز نگرانی تاکید کردند که جامعه هزاره و شیعه افغانستان در معرض کشتار سیستماتیک گروههای افراطی و تکفیری قرار دارند. به گفته آنان، همه مردم افغانستان باید از افرادی که در معرض چنین رفتارهایی قرار دارند، حمایت کنند.
دکتر محمد امین احمدی، پژوهشگر و عضو کمیسیون قانون اساسی دولت پیشین، نوشته است: «جامعه هزاره و شیعه افغانستان در معرض کشتار سیستماتیک گروههای افراطی و تکفیری، تبعیض و آزارواذیت سیستماتیک رسمی و حکومتی قرار دارد. اولین شرط ورود به یک جامعه ملی و متشکل از شهروندان آگاه و وطندوست، پایبند به سرنوشت جمعی که از خود آگاهی جمعی برخوردار باشند، این است که در برابر این گونه ستمهای وسیع و گسترده از آن بخش، از جوامعی که در معرض اینگونه رفتارها قرار دارند، با تمام توان حمایت میکنند.»
در این نوشته آمده است: «باورهای مذهبی و دینیای که تعصب، نفرت، تبعیض، کشتار و سرکوب به بار میآورد، دین خداوند پاک نیست؛ بلکه محصول جهل و نادانی و قدرتطلبی نفسهای ناپاک است. اولین شرط هر کسی که در افغانستان مدعی آگاهی، دانایی و انسانیت است، این است که به این واقعیت تلخ اعتراف کند و از وجود این پدیده احساس شرمندهگی کند؛ اینکه در چنین فرهنگی و در چنین حکومتهایی زیست کرده است و آن را امری عادی به شمار آورده یا حتا آن را نشانه بیچارهگی و منزلت پایین قومی و مذهبی قربانیان به شمار آورده است.»
همچنان، این رویداد واکنش برخی از رهبران هزاره را نیز برانگیخته است. محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در واکنش به انفجار در یک مکتب در غرب کابل، گفته است که مسوولیت این حادثه بر دوش طالبان است.
آقای محقق گفته است: «این حادثهی اسفبار، آن هم در بین جمعی نونهالانی که فقط با کتابچه و قلم سروکار دارند، نشانهای از قساوت و بیرحمی عاملان آن میباشد. و بدون شک بهدلیل اینکه گروه حاکم ادعای تسلط کامل بر خاک وطن را دارد، مسوولیت این حادثه فاجعهبار به دوش آنان است که باید از جان و مال و حیثیت ساحهی تحت کنترلشان مراقبت میکردند.»
رهبر حزب وحد اسلامی مردم افغانستان گفته که او اطلاع یافته است که دو فرد موتورسایکلسوار دو نارنجک دستی را به داخل مکتب انداختهاند.
طالبان وقوع این رویداد را تایید کرده و گفتهاند که حدود ۵۰ دانشآموز در این رویداد زخمی شدهاند.
جبهه آزادی افغانستان، انفجار روز گذشته در یک مکتب در غرب کابل را «تروریستی» و «ادامه حملههای سازمانیافته علیه هزارهها» خوانده و محکوم کرده است. این جبهه گفته است: «این حمله جنایتبار، ادامه زنجیرهای از حملات تروریستی و سازمانیافته علیه مردم هزاره و اهل تشیع، بهویژه دانشآموزان و غیرنظامیان در غرب کابل است.»
جبهه آزادی گفته است که هدف قرار دادن دانشآموزان خردسال، مصداق آشکار «تروریسم و جنایت علیه بشریت» است و هیچ توجیهی برای آن وجود ندارد. به گفته این جبهه، تکرار چنین حملاتی، ادعای طالبان مبنی بر تأمین امنیت سراسری در افغانستان را بهمثابه «دروغ بزرگ و مردمفریبی» به اثبات میرساند. این جبهه نهتنها طالبان را در تامین امنیت اماکن عمومی هزارهها ناکام خوانده، بلکه گفته است که «ساختارها و حلقاتی از درون طالبان» در این رویدادها نقش دارند.






