هرات ده قوروق میوه نرخی پس‌لیگی؛ یشاوچیلر نینگ ساتیب آلیش گه کوچلری ېیتمه‌یدی
هرات یشاوچیلریدن بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، اوشبو ولایتده هر کونی ایش‌سیزلر سانی آشیب و یشاوچیلر نینگ سودا آلیش توانی کمه‌یب بارماقده.
هرات ده قوروق میوه ساتووچیلردن بیرقطاری، یشاوچیلر نینگ ساتیب آلیش توانی یوق‌لیگی طفیلی اۉتگن ییل گه نسبتن میوه‌لر نینگ نرخی پس توشگنینی اېته‌دیلر. اولر گه کوره، اهالی میوه ساتیب آلیش اوچون اونچه‌لیک مراجعت قیلمه‌یدیلر.
هرات ده انچه ییلدن بېری دکاندارلیک ایشی بیلن شغللنیب کېلگن حمیدالله اسحاق‌زایی گه کوره، ییل بویلب ایش‌سیزلیکنی تجربه قیلیب و هییت کونی ېیتیب کېلیشینی کوتگن، بیراق هییت بیرمی عرفه‌سیده هم ېیترلیچه سودا قیله آلمه‌گن. اوشبو دکاندار ۸صبح کونده‌لیگی بیلن اۉتکزگن صحبتیده ایتیشیچه: «ییل بویلب دکان گه اجاره توله‌یمیز یالغیز هییت ېیتیب کېلیش امیدی بیلن بیراق اوچ ییلدن بېری هییت کون‌لرده ایشلریمیز و سودامیز یخشی بولیش اۉرنیده یامانلشیب بارماقده. بو ییل هېچ سودامیز یوق و اۉتگن ییللر گه نسبتن هییت‌ده ۵۰ و ۶۰ فایز سودامیز کمه‌یگن.» حمیدالله نینگ کوپه‌یتیریشیچه: «افسوس بیلن امارت [طالبان رژیمی] دن سۉنگ سودا بازاری پس توشیب و یشاوچیلر نینگ سودا ساتیب آلیش توانی یوق. بو گروه کېلیشیدن آلدین ، هییت کیچه‌لری ایکّی یوز مینگ و اوچ یوز مینگ افغانی سودا قیلر اېدیک، لېکن حاضر ۵۰ و ۶۰ مینگ هم بولمه‌یدی، بو مقدار پول نی قنچه‌سینی دکان اجاره‌سی، برق پولی و شاگردلر گه بیره‌یدیک.»
هرات ده دکاندارلردن باشقه بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، بو ولایتده قوروق میوه نرخی اۉتگن ییل گه نسبتن پس توشگن. هرات شهری ده قوروق میوه ساتووچی دکاندارلردن باشقه بیری حشمت‌الله نینگ ایتیشیچه، قوروق میوه نرخی پس توشگن بولسه ده یشاوچیلر نینگ ساتیب آلیش گه کوچلری ېیتمه‌یدی.
حشمت‌الله گه کوره: «اۉتگن ییل گه نسبتن بو ییل نرخ-نوالر پس توشگن. مثال اوچون اۉتگن ییل بیر کیلو پسته ۹۵۰ افغانی اېدی، بو ییل ۶۵۰ افغانی دیر. مه‌ییز ۱۸۰ افغانی اېدی، حاضر ۱۴۰ افغانی دیر. کدو تخم ۳۵۰ اېدی، حاضر ۲۶۰ افغانی بولگن. یانغاق ۶۵۰ اېدی بو ییل ۵۰۰ گه توشگن. بیر کیلو بادام قیمتیده ۲۰۰ افغانی تفاوت کېلگن، بیراق بازار همان یوق.»
هرات ده اوشبو قوروق میوه ساتووچی نینگ ایتیشیچه: «نیچه ییللیک مجازلریمیز بار. بو ییل سودا اوچون کېلگنلر نینگ سوداسی گه فرق بار اېدی؛ یعنی یالغیز عنعنه‌نی عملی قیله‌دیلر. اۉتگن ییل اوچ و تورت کیلو قوروق میوه آله‌دیگنلر بو ییل نهایت بیر کیلو آلگن و مجاز یوق‌لیگی بازار نینگ تنزل گه یوز توتیشی گه سبب بولگن.»
شو بیلن بیرگه هرات یشاوچیلریدن بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، ایش‌سیزلیک و حاضرگی قلتیس احوال دوامی باعث اولر هییت کبی مخصوص مناسبتی کون‌لر اوچون تیارگرلیک کوره آلمسلیکّه سبب بولگن.
هرات یشاوچیلریدن باشقه بیری عزیزاحمد گه کوره: «یشاوچیلر نینگ قوروق میوه ساتیب آلیش و هییت کون‌لری گه تیارگرلیک کوریش توانی یوق دیر. قیشلاق دن شهر گه هییت اوچون میوه ساتیب آلگنی کیلگن‌من، کېره‌کلی نرسه‌لرنی ساتیب آلالمه‌دیم؛ چونکه سۉنگی اوچ ییلده‌گی ایش‌سیزلیک و باشقه تاماندن قوروقچیلیک، یشاوچیلر نینگ اقتصادی قیینچیلیکّه دوچ قیلگن.»
شو بیلن بیرگه هرات یشاوچیلریدن بیری گه کوره، بیکارچیلیک و کمبغل‌لیک طفیلی هییت اوچون هېچ تیارگرلیک کوره آلمه‌گن. ایشلاوچی محمدامین، هییت بیرمینی نشانلش و کوتیب آلیش اوچون هېچ تیارگرلیک کورمه‌گنینی اېته‌دی. اونینگ ایشانچی گه کوره هییت کمبغللر اوچون اېمس. او ۸صبح کونده‌لیگی گه ایتیشیچه: «کمبغللر گه هییت یوق و ایش تاپیب و تورت دانه قوروق نان اوی گه آلیب باریب و باله‌لریم بیلن ېیگن حالده اوشه کون بیز گه هییت دیر. حاضر هفته‌لردن بېری بیکار من و ییگولیک آوقت نی تیارلش توانیم یوق، هییت گه میوه ساتیب آلیش اۉز اۉرنیده تورسین. افسوس بیلن هییت نی نشانلش گه کوچی‌میز ېیتمه‌یدی.»
