تقدیر مجبوریتی یا ناتۉغری فکرلر؟
فرشته محمدی
مېن ییللر آلدین عنعنوی عایله‌سی بوتون حیاتینی برباد قیلگن و آرز-امیدلرینی یۉق اېتگن قیز حقیده یازماقچنمن. حاضر او ۴۵ یاش‌ده و عایله‌سی هلی هم: «خوب، سینی تقدیرین شو اېکن.» دېدی. هیچ بۉلمسه بیر مراتبه اۉزلریگه باقیب بو دنیانی قیزلری اوچون قنده‌ی بیر جهنم توزاتکنلری حقیده اویله‌گن اېمس و تقدیر دېگن سۉز بیلن، اۉزلرینی آقله‌یدی.
اونینگ حیات‌نی اۉز تیلی بیلن یازه‌من تا آدم مییه‌سی و سویک‌لریگه یېتیشه‌دیگن چوقور دردلری مناسب بیر کۉرینیش روایت اېتیلسه: «مېن کۉپلب جمعیت‌لی و عنعنوی بیر عایله‌ده دنیاگه کۉز آچیب کېلدیم. شوندی بیر زمانده که قیزلر مکتب باریب و اۉغیللر بیلن تینگ حقگه ایگه اېدی. البته بو حق شوندی عایله‌لردن اېدی که باله‌لریگه قنده‌ی ارزش بېریش‌نی بیلر اېدیلر و بو عایله‌لر قیزلری شامل باله‌لری اوچون قنده‌ی کېله‌جک توزاتیش‌لرینی توشینیب آلگن اېدی. لیکن عنعنوی عایله‌لر هیچ قچان اۉغیل و قیزلرنی بیرخیل بیلیشمه‌یدی. هردایم عایلهنینگ اۉغیل باله‌‌سی قیزلردن بیر آدیم آلدیدن دیر. اوشبو زمانلرده یونیسف تامانیدن اوی‌لرده سواد اۉرگتیش صنف ایجاد اېتیلگن اېدی و قیز و اۉغیل برچه باله‌لر اوی‌ده ییغیلیب و سبق اۉقیشردی.
بو جوده عجایب کونلر اېدی. هر کون اویقودن توریب ایشلریمنی تیزلیک بیلن توگه‌تیب کتته قیزیقیش بیلن اۉقیشگه اشتراک قیلر اېدیم. لیکن هیچ بیر کون یۉق اېدی که آنه‌م بیزلرنی سوکینمسه. هیچ قچان آنه‌م قیز باله‌سینی یخشی کۉرمس اېدی؛ انیق بیلمیمن نیمه اوچون. بیز شوندی بیر شرایط‌ده هم بیر دنیا امید بیلن باریب درس اۉقیدیک و شونچه درس اۉقیدیم که آلتی آی ایچیده همه نرسه‌نی اۉرگنیش‌گه قادر بۉلدیم.
آلتی آی‌دن کیین، شوندی بیر کون‌نی اېسله‌یمن که استعدادلی اۉقووچیلرنی دولت مکتب‌لریگه تانیشتیریلیشی باشلنگن اېدی. مېن جوده یخشی کۉرهدیگن و مېنی هردایم ترغیب قیلگن بیر اۉقیتووچیم بار اېدی. ممکن مېنی کیچیکلیک زمانلریمده ترغیب قیلگن یالغیز انسان شو بۉلسه کېره‌ک. بو اۉقیتووچی خودی شو کون اوی‌میزگه کېلیب آنه‌مگه اَیتدی: «سیزنینگ قیزینگیز حقیقتا تلَنت‌لی دیر، او بیلن فخرلنیش کېره‌ک بیز اونی مکتب‌گه رویخط‌گه آله‌میز. استعدادی‌گه قره‌گنده تۉغری‌دن تۉغری تۉرتینچی صنف‌گه باریشی ممکن دیر.»
مېن بو بیلن شونچه‌لیک احساسگه تولدیم که اویله‌یدیم آسمانلرده من؛ جوده کۉپ قوواندیم، لیکن آنه‌م آغزی‌دن بیر سۉز چیقدی که مېنی باله‌لیک کیچیک دنیام شو بیلن بوتونله‌ی برباد بۉلدی. شونچه‌لیک قیزیققن بیر قیزده بیردن‌ده آسمان‌ده یېرگه اوریلیشی ممکن می؟ لیکن آنه‌مگه بو ایش عادی اېدی. اۉقیتووچی جوابی‌گه شوندی دېدی: «یۉق. بو اېندی کتته بۉلگن، مکتب بوزوق قیزلرنینگ جایی دیر و مېن اونگه باریش اوچون رخصت بېرمیمن.»
اۉقیتووچی کۉپ التماس قیلدی، لیکن فایده‌سی یۉق اېدی؛ هیچ بیر سۉز آنه‌م قانیقتیریشگه قادر اېمس اېدی. عجایب واقعه بو دیر که نیچه کون‌دن سۉنگ اۉزی، مېن‌دن کیچیک بۉلگن اۉغیل اوکه‌لریمنی مکتب‌گه آلیب باریب رویخط‌گه اۉتکزدی. حقیقا عایله‌لر نیمه اوچون اۉز باله‌لری حقیده شوندی ایش قیله‌دی؟
اوکه‌لریم مکتب‌دن قیتگندن کیین هر کون اولرنینگ کتاب و دفترچه‌لرینی آلیب اۉقیدیم و بو کتاب‌لرنی اۉقیب کۉزلریمدن یاش توکیلیب کېتر اېدی. هردایم اویله‌یدیم قنچه یخشی بۉله‌دی آق کییم بیلن کسلخانه‌ده شفاکار بۉلیب ایشله‌سم. حاضرهم کسلخانه‌لرگه بارگنیمده، شفاکار بۉلیش حسرتی یوره‌گیمده تازه‌لنه‌دی.
حاضر ۴۵ یاشیمده یېتیشگنیمده عایله‌مدن بعضی‌ده سۉره‌یمن حقیقا نیمه اوچون قویمه‌دینگیزلر مېن سبق اۉقیسم؟ یالغیز شو جواب‌نی ایشیته‌من: «تقدیر شو اېکن‌ده.» اگرده تقدیر شوندی اېکن نیمه اوچون بو تقدیر یالغیز مینگه شوندی بۉلیب کۉریندی، حال بو که اۉغیل باله‌لر مکتب باریب هر بیری اۉز طلب‌لری اساسیده مکتب‌نی قوییب یوباردیلر؟ لیکن مېن مکتب چوکی‌سیده اولتیریش‌نی مینگ مراتبه اویله‌یدیم و شو اوچون کۉز یاشلریمنی توکدیم.
حاضر که بو یاشیمده یېتیب کېلیب‌من خواهلهیمن سواد اۉرگنیش کورسلرینی اۉقیسم و شو حاضر انگلیس تیلینی اۉرگنیش‌نی باشله‌گنمن. بیله‌من او زمانلر قیزیقیشی حاضر مېنگه قالگن اېمس، لیکن بو مرته اۉزیم اوچون اینتیله‌من. بو اوچون اۉقیمن که بوندن کیین هیچ بیر عایله اۉز قیز باله‌سینی اۉقیش‌دن محروم قیلمه‌سین تا هیچ بیر کیشی اۉقیش آلیشیمگه رخصت بېرمه‌دیلر دېگن حسرت‌ده بۉلمسه.
مېن تۉخته‌ش اوچون اۉقیمن؛ تا عایله‌لری حیاتلری تقدیرینی توزاتیب، اونی الهی تقدیر دېب اته‌گنلرگه بیر اورنک بۉلسم.
