دارو و ساغلیقنی سقلش خدمتلری یېتیشماوچیلیگی؛ غزنی اهالیسی بېمارلرگه یېتیشمسلیک‌دن شکایت قیلماقده
۸صبح، غزنی
غزنی ولایتی مرکزی و اَیریم تومنلری اهالیسی اۉز حدودلریده طبیات مرکزلری‌نینگ یۉقلیگی، دارو-درمان، طبی جهازلر و طبیات خادملری‌نینگ یېتیشمسلیگی، شونینگدېک، خادملرنی اۉز بیلگنیچه تنلشدن شکایت قیلماقده. تورلی حدودلر اهالیسی ۸صبح گزېته‌سی بیلن علیحده صحبتلرده اۉز حدودلریده‌گی طبی خدمتلر حالتینی اچینرلی دېب تعریفلب، بوندن قتّیق ناراضی اېکنینی بیلدیردی.
شو بیلن بیرگه، غزنی شهریده‌گی دولت شفاخانه‌لریگه دوالنیش اوچون مراجعت قیلگن اَیریم بېمارلر و بېمار کوزه‌تووچیلری دارو-درمانلر‌نینگ یۉقلیگی، ملَکه‌لی طبیات خادملری‌نینگ یېتیشمسلیگی، شفاکارلر‌نینگ ناتۉغری معامله‌سی همده ولایت و حدودی شفاخانه‌لرده تازه‌لیک و تازه‌لیک‌‌نینگ یۉقلیگیدن شکایت قیلماقده.
بیراق اوشبو ولایت‌نینگ گیروی اولسواللیگی اهالیسی بوتون اولسواللیکده حتا بیرته یاتاقلی طبیات مرکزی هم یۉقلیگینی اَیتماقده.
اوشبو ولایت‌نینگ هزاره‌لر یشه‌یدیگن اولسواللیکلری اهالیسی اېسه دارو-درمان و طبی جهازلر یېتیشمسلیگی بیلن بیر قطارده، اۉزبیلرمانلیک بیلن تنلش، تنیش-بیلیشچیلیک و باشقروو جهتدن ضعیف شخصلرنی لوازملرگه تعیینلشنی اۉز حدودلریده‌گی اساسی معمالردن دېب بیله‌دی.
غزنی شهری اهالیسیدن بیری و عیال بېمار‌نینگ کوزه‌تووچیسی محمد آصف‌نینگ اَیتیشیچه، اونینگ اکه‌سی‌نینگ خاتینی بیر آی آلدین غزنی ولایت شفاخانه‌سی‌نینگ توغروق بۉلیمیده جراحلیک عملیاتی (CS) آرقه‌لی فرزندلی بۉلگن؛ بیراق بیر آی اۉتیب، او ینه اوشبو شفاخانه حویلیسیده سرسان بۉلیب یوریبدی.
غزنی شهری بو یشاوچیسی ۸صبح گزېته‌سی بیلن صحبتده اوشبو شفاخانه‌‌نینگ توغروق بۉلیمیده‌گی موجود معمالر حقیده گپیریب، اوشبو بۉلیمگه مسؤول خادملر‌نینگ بې‌پروالیگی و اوکالنی ناتۉغری قیلیشلری سبب اکه‌سی‌نینگ خاتینی آیاقلریدن بیرینی حرکتلنتیریشده معماگه دوچ کېلگنینی تأکیدله‌یدی.
محمد آصف شونده‌ی دېیدی: «اکه‌م تۉرت آی آلدین ایشلش اوچون اېرانگه کېتدی. اونینگ خاتینی کسل اېدی و بیر آی آلدین اوشبو شفاخانه‌ده عملیات قیلیندی. ایکّی کېچه-کوندوز شو یېرده یاتیب دوالندی. اۉشه ایکّی کون دوامیده قنده‌ی معمالرنی کۉرگنیمیز بیر مسأله؛ اوکولنی شونده‌ی جایگه قیلیشدی که حتا بیر کون طبیات اۉقیگن آدم هم بونده‌ی قیلمه‌یدی. خصوصی شفاخانه‌ده‌گی شفاکارلر دارو سینگمه‌گنینی و عملیات قیلیش کېره‌کلیگینی اَیتیشدی. ینه شو شفاخانه‌گه کېلیشگه مجبور بۉلدیم. اوّلگی حالتدن شکایتنی کیمگه اَیتیشیمیزنی هم، آیاقنی بو یېرده قنده‌ی قیلیب قَیته عملیات قیلیشیمیزنی هم بیلمه‌ی، حیران بۉلیب قالدیک. بو سفر آیاغی توزه‌له‌دیمی یاکه باشقه معماگه دوچ کېله‌دیمی، بیلمه‌یمیز؛ اما مجبورمیز و باشقه چاره‌میز یۉق.»
غزنی ولایتی‌نینگ گیروی اولسواللیگی اهالیسی وکیلی لعل گُل یقینلریدن بیرینی دواله‌تیش اوچون غزنیده‌گی ۳۰۰ ا‌ۉرینلی حدودی شفاخانه‌گه مراجعت قیلگنینی و گیرو تومنیده جهازلنگن طبیات مرکزی یۉقلیگی سبب بیر نېچه ساعتلیک سفردن سۉنگ اوشبو شفاخانه‌گه یېتیب کېلگنینی اَیتماقده.
او شونده‌ی دېیدی: «بیز‌نینگ تومنیمیزده بیر کلینیک بار، اونده بیر نېچه نفر خادم ایشله‌یدی. فقط کۉریکدن اۉتکزه‌دی، دارو هم، یاتاق هم یۉق. بېمار یاتقیزیلیشی کېره‌ک بۉلسه، یۉللنمه بېریب، اونی اندر یاکه غزنی شفاخانه‌سیگه یوباریشه‌دی. بو یېرده هم امکانیتلر یۉق؛ توننی تشقریده، آچیق هواده اۉتکزه‌میز و بېمار کوزه‌تووچیلری اوچون یشه‌ش جایی یۉق. مېن کبی گیرو تومنیدن اۉنلب آدم دوالنیش اوچون اوزاق شفاخانه‌لرگه باره‌دی.»
باشقه تاماندن، غزنی‌نینگ هزاره‌لر یشه‌یدیگن حدودلریده، خصوصاً، جاغوری، مالستان و ناور تومنلریده طبی معمالر دارو-درمان و طبی جهازلر یېتیشمسلیگی بیلن بیر قطارده، باشقه توسگه اېگه.
اوشبو تومنلر اهالیسی ساغلیقنی سقلش باشقرمه‌سی و ساغلیقنی سقلش ساحه‌سیده‌گی همکار تشکیلاتلر‌نینگ خادملرنی اۉزبیلرمانلیک بیلن تنلشیدن شکایت قیلیب، بو اداره‌لرنی طرف‌کشلیک و کمسیتیشده عیبله‌ماقده. اولر محلی و تجربه‌لی کادرلر تورلی بهانه‌لر بیلن ایشدن بۉشه‌تیله‌یاتگنینی، اولر‌نینگ اۉرنیگه اېسه تجربه‌سی کم و باشقروو قابلیتی ضعیف شخصلر یوقاری لوازملرگه کتّه معاش بیلن تعیینلنه‌یاتگنینی تأکیدله‌ماقده.
جاغوری تومنیده‌گی طبیات خادملریدن بیری اۉز شخصینی آشکار قیلمسلیک شرطی بیلن ۸صبح گزېته‌سیگه شونده‌ی دېیدی: «جاغوری و مالستان طبیات کلینیکلری سۉنگگی بیر ییل دوامیده یر ناملی بیر تشکیلات تامانیدن مالیه‌لشتیریلماقده. افسوس که بو تشکیلات اېگه بۉلیشی کېره‌ک بۉلگن درجه‌ده‌گی صلاحیتگه اېگه اېمس. اوشبو تشکیلات رهبریتیده‌گی باشقروو ضعیفلیگی و ساغلیقنی سقلش باشقرمه‌سی مسؤوللری‌نینگ بو شخصلر بیلن تیل بیریکتیریشی اساسی بۉلیملرگه جوده ضعیف آدملر‌نینگ ایشگه آلینیب قالیشیگه سبب بۉلگن. حدوددن بۉلگن شفاکارلر و طبیات خادملری تورلی بهانه‌لر بیلن ایشدن بۉشه‌تیلدی، اولر‌نینگ لوازملری بۉش ایش اۉرنی صفتیده اعلان قیلیندی و تشکیلات مسؤوللری بیلن دۉستانه مناسبتده بۉلگن یاکه ساغلیقنی سقلش باشقه‌رمسی تامانیدن تنلنگن کیشیلر تعیینلندی.»
اوشبو خادم، شونینگدېک، اوّل ولایتده‌گی طبیات مرکزلریده موجود بۉلگن دارو-درمان و طبی امکانیتلر حاضرده اېنگ پست درجه‌گه توشگنینی و بو مرکزلر اوّلگیدېک مالیه‌لشتیریلمه‌یاتگنینی تأکیدله‌یدی.
او شونده‌ی دېیدی: «جاغوری، مالستان و شونینگدېک، ناورده هم خودّی شو معما موجود. بو یېرلر چېکّه و تاغلی حدودلردیر، شو‌نینگ اوچون طبیات مرکزلریده دارو-درمان و ضرور امکانیتلر انبارلرده موجود بۉلیشی کېره‌ک. افسوس که بو تشکیلات اهالیگه تقدیم اېتیشی کېره‌ک بۉلگن امکانیتلرنی تأمینله‌مه‌یپتی، عکسینچه، باشقه حدودلرگه بیز‌نینگ تومنلریمیزدن کۉره کۉپراق اعتبار قره‌تماقده.»
غزنی اهالیسی ساغلیقنی سقلش ساحه‌سیده‌گی موجود معمالردن شکایت قیله‌یاتگن بیر پیتده، اۉتگن هفته خلق‌ارا قیزیل خاچ کمیته‌سی مملکتده‌گی ساغلیقنی سقلش تیزیمی‌نینگ قوله‌شی احتمالیدن خواطر بیلدیریب، آگاهلنتیرگن اېدی. اوشبو تشکیلات افغانستان خلقی اساسی احتیاجلرینی تأمینلش و امان قالیش اوچون آغیر شرایطلرده کوره‌شه‌یاتگنینی، مملکت ساغلیقنی سقلش تیزیمی اېسه قوله‌ش خوفی آستیده اېکنینی اَیتگن.
اوشبو تشکیلات، شونینگدېک، عیاللر‌نینگ تعلیم آلیشی و ایشلشیگه قۉییلگن چېکلاولر‌نینگ عاقبتلریدن آگاهلنتیریب، بو حالت دوام اېتیشی کېله‌جکده عیال طبیات خادملری یېتیشمسلیگیگه آلیب کېلیشی ممکنلیگینی بیلدیرگن. بو اېسه عیاللر و باله‌لر‌نینگ طبی خدمتلردن فایده‌لنیش امکانیتینی ینه‌ده قیینلشتیره‌دی.
