پاکستانده مهاجر باله‌لر نینگ اوقیشی؛ خره‌جت کوپ و امکانیت آز
افغانستان طالبان نظارتی گه اۉتیشی بیلن کوپ سانده یشاوچیلر آواره بولگن. بو یشاوچیلر نینگ بیر قنچه‌سی بوندن آلدین کېریش امکانیتی و قولی‌لیکلردن قوللنیب قۉشنی مملکتلر (ایران و پاکستان) گه مهاجر بولگن. طالبان نینگ تنقید قیلووچیلر و مخالف‌لریدن قصاص آلیشی یشاوچیلردن بیرقطاری نینگ جانینی خطر بیلن دوچ قیلگن، بولر طالبان تامانیدن قولگه آلینمسلیک اوچون ایران و پاکستان گه مهاجر بولگنلر. باشقه تاماندن افغانستانده طالبان آلتینچی صنف دن یوقاری قیز اوقووچیلر نینگ مکتب باریش‌لرینی منع قیلگن بو رژیم عمری توگه‌مسدن قیز اوقووچیلر یوزی گه مکتب‌لر ایشیگی آچیلمسلیگی و خاتین قیزلر گه یره‌تیلگن چېکلاولر بیکار قیلینمسلیگی سېزیله‌دی. شونی اوچون بیر قنچه عایله‌لر قیزلری اوقیشدن محروم قالمسلیگی اوچون مملکتنی ترک قیلیش گه مجبور بولگن. ایران و پاکستانده‌گی افغانستان‌لیک مهاجرلر تعلیم بوییچه اېریم چېکلاولر بیلن دوچ دیر. ایران برچه افغانستان‌لیک مهاجر باله‌لر گه دولت مکتب‌لری باریش رخصتینی بیرگن بولسه ده، لېکن پاکستانده‌گی مهاجرلر گه بونده‌ی امکانیت بیریلمه‌گن. پاکستانده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ قاچقین‌لر ایشلری بوییچه عالی کمیساری نماینده‌لیگی نینگ یاردمی بیلن افغان بیر قطار مهاجرلر اوچون مکتب قوریلگن، بیراق بو مکتب‌لر پاکستان نینگ برچه منطقه‌لری ده یوق. شونی اوچون افغان‌لر جمله دن اسلام‌آباد ده مهاجرلر باله‌لرینی خصوصی مکتب‌لر گه شامل قیلیش گه مجبور دیر؛ لېکن هر عایله بو مکتب‌لر نینگ خره‌جتینی تأمینلش گه قادر اېمس. باشقه تاماندن افغانستان نینگ پاکستانده‌گی فقرالری دولت قوله‌شی طفیلی روحی، تقدیرسیزلیک و جبردن چیقریلیش باسیم‌لری مذکور باله‌لر نینگ اوقیش جریانی گه سلبی تأثیر قویگنینی معلوم قیله‌دیلر.
پاکستان پایتختی اسلام‌آباد ده افغان مهاجرلریدن نعمت قربانی گه کوره، افغانستان ده بار امکانیت‌لرینی قالدیریب مهاجر بولگنلر اوچون خصوصی مکتب‌لر نینگ خره‌جتینی تأمینلش جوده هم قیین دیر. بو خره‌جت مکتب گه شامل بولیش، ییللیک فیس، آی‌لیک فیس تولش، کتاب و قلم ساتیب آلیش، یونیفورم و ترانسپورت مصرفی شامل دیر. قربانی نینگ ۸ صبح کونده‌لیگی ایتیشیچه: «قیز یا که اوغیل باله خصوصی مکتب گه شامل قیلینسه، کوپ خره‌جت تولشی کېره‌ک… بیرینچیدن ییللیک فیسنی تولشی لازم و کیین آی‌لیک فیس هم اوچ مینگ که باشقه مکتب‌لر گه نسبتن یوقاری دیر تولشی کېره‌ک. شونینگدیک کتاب و باشقه اوسکونه‌لر خره‌جتی قریب ۱۵ مینگ پاکستان روپیه‌سی بوله‌دی، تولشی لازم.» بو مکتب تامانیدن اوقووچیلر اوچون نظرگه آلینگن یونیفورم اوقووچی اولیاسی تامانیدن تیارلنیشی لازم، مناسبتی کونلر اوچون علیحده یونیفورم‌لری او هم اوقووچیلر نینگ خره‌جتی آشیشی گه سبب بوله‌دی. قربانی نینگ کوپه‌یتیریشیچه: «بو مکتب نینگ یونیفورمی علیحده بولیشی گه قوشیمچه مناسبتی کونلر اوچون هم علیحده یونیفورمی بار.» نعمت قربانی نینگ ایتیشیچه، پاکستان خصوصی مکتب‌لریده اوقیش خره‌جتی بلند‌لیگی باعث، آز سانده عایله‌لر بو مقدار پول نی تولش گه قادر و قالگن باله‌لر اوقیش دن محروم قاله‌دیلر.
پاکستان پایتختی حدودلریده یشه‌یدیگن افغان مهاجرلریدن مجیب غوری (مستعار) نینگ ایتیشیچه، افغان مهاجر باله‌لر پاکستان نینگ دولتی مکتب‌لری گه شامل بوله آلمه‌یدی. غوری نینگ کوپه‌یتیریشیچه، پاکستان خصوصی مکتب‌لریده شامل بولیش هم قیین دیر. اونگه کوره: «خصوصی مکتب‌لردن بعضی‌لری یوقاری پول و پاکستان‌لیک ایکّی فقرا نینگ کفالتی بیلن افغان مهاجر باله‌لرنی قبول قیله‌دیلر.» کفالت اوچون پاکستان‌لیک ایکّی فقرا نینگ تاپیش بو مهاجرلر نینگ یالغیز قیینچیلیگی اېمس؛ اولر نینگ ایشلش حقی بولمسلیکّه قوشیمچه (PRR) و (ACC) کارتی بولمه‌گن مهاجرلر اېریم موردلرده مذکور مکتب‌لر نینگ خره‌جتینی کوپ قیینلیک بیلن تأمینله‌یدی. غوری جنابلری گه کوره، کوپ سانده پاکستان‌لیک فقرالر افغان مهاجر باله‌لر نینگ کفالت قیلمه‌یدی و حتا کوپ سانده عایله‌لر اجاره اوی‌لری نینگ آی‌لیگی اوچ مینگ دن آلیب ۱۰ مینگ پاکستان روپیه‌سی بوله‌دی توله‌ی آلمه‌یدیلر.
ناتینچ‌لیک پاکستانده اوشبو مهاجرلردن بیرقطارینی اېزیله‌یدی که باله‌لری نینگ اوقیش جریانی گه سلبی تاثیر قویگن. مجیب غوری نینگ ایتیشیچه: «بیر قنچه عایله‌لر خوفسیزلیک‌لری اوچون یاشیرینچ شکلده اوزاق منطقه‌لرده یشه‌یدی. بو منطقه‌لرده حتا مکتب و تعلیمی مرکزلر یوق، بار هم بولسه اولر نینگ یشش اوی‌لریدن کوپ اوزاق ده دیر.»
اسلام‌آباد ده باله‌لرینی مکتب گه شامل قیلگن افغان مهاجرلریدن باشقه بیری محمد محمودی، اوشبو مکتب‌لر نینگ فیسی یوقاری‌لیگیدن نالیدی. اونگه کوره، «مکتب گه شامل قیلیش پیتیده کتاب و قلم، قرطاسیه و مکتب یونیفورمی که هر مکتب نینگ اۉزی گه خاص یونیفورمی بار و فیس‌لری آی تول‌مسدن آلدین توللنیله‌دی، بیرینچی آیده آغیر توشه‌دی.» محمود نینگ کوپه‌یتیریشیچه، بیر اوی ده نیچه عایله تېریکچیلیک قیلیش‌لری اوچون عایله‌لر ده تعلیم فضاسی مساعده اېسم دیر. اونینگ ایتیشیچه: «پاکستانده افغان مهاجرلری اجاره نرخی قیمت‌لیگی اوچون تون-کون‌لرینی اۉتکزیش مقصدیده یالغیز بیر اتاق نی اجاره آله‌دیلر. بو معما اوقووچیلر نینگ تعلیمی گه تاثیر قیله‌دی؛ چونکه اوچ اتاق‌لیک بیر اوی ده بیر عایله تېریکچیلیک قیلیشی درکار او ییرده اوچ عایله یشه‌یدی.»
پاکستانده مهاجر باله‌لر برچه معمالر گه علاوه کمبغل‌لیک، تقدیرسیزلیک و جبر دن چیقریلیش احتمالی کبی روحی باسیم‌لر بیلن دوچ دیر. میلادی اۉتگن ییلده پاکستان وقتینچه‌لیک دولتی بو مملکتده حجت‌سیز ۱.۷ میلیون مهاجر نینگ جبر دن چیقریش جریانینی باشله‌دی، معلومات‌لر اساسیده حاضرگچه کمیده ۵۰۰ مینگ مهاجر چیقریلگن. ینگی‌لیکده مذکور مملکت نینگ ینگی دولتی افغانستان‌لیک مهاجرلر نینگ چیقریش ایکّینچی باسقیچینی ۱۵ اپریل دن سۉنگ باشلنیشینی معلوم قیلگن. پاکستان دولتی، افغانستان نینگ (ACC) کیم‌لیک کارتی بولگن مهاجرلر، ایکّینچی باسقیچ ده چیقریلیشینی اېتگن. پاکستان فدرال دولتی مذکور مملکت نینگ پولیسی گه بو گَل مهاجرلر حقیده معلومات توپلش بویروغینی بیرگن. افغانستان گه مهاجرلر نینگ قیتیشی، اولر نینگ جانینی خطر بیلن دوچ قیلیش گه قوشیمچه، اوشبو عایله‌لر باله‌لری نینگ تعلیمی گه سلبی تاثیر قویگن. نعمت قربانی نینگ ایتیشیچه: «ویزا و پاسپورت کبی حجت‌لری بولمه‌گنلر کوپراق روحی باسیم بیلن دوچ بوله‌دیلر.» بو مهاجرلر بیرینچی حرکتده پاکستان خصوصی مکتب‌لریده باله‌لرینی شامل قیلیش پیتیده پاسپورت و ویزا‌لری یوق‌لیگی طفیلی قیینچیلیک بیلن دوچ بوله‌دی. بیرینچی باسقیچدن اۉتگن حالده هم، قربانی جنابلری گه کوره، مکتب گه باریب-کېلیش پیتیده پاکستان پولیسی تامانیدن حبس گه آلینیشدن قورقه‌دیلر.
محمد محمودی گه کوره، روحی و تقدیرسیزلیک باسیم‌لر مهاجر باله‌لر نینگ اوقیش جریانی گه تاثیر قویگن. اونینگ کوپه‌یتیریشیچه: «تقدیرسیزلیک، مهاجرلر نینگ جبردن چیقریش احتمالی و مالی قیینچیلیک، مهاجرلر نینگ روحی قیینچیلیک بیلن دوچ قیلیب و باله‌لر نینگ اوقیشی گه سلبی تاثیر قویه‌دی.»
ایتیش کېره‌ک که سۉنگی نیچه آی ده پاکستان نینگ اېریم منطقه‌لریده افغانستان دولتیده ثبت بولگن مهاجرلر اوچون مخصوص مکتب قوریلیب و فعالیت قیلماقده‌لر. بیراق بو مکتب‌لر مهاجرلر تورلی منطقه‌لرده تېریکچیلیک قیلیشی اوچون مهاجر برچه باله‌لرنی اوقیش بیلن تامینله‌ی آلمه‌یدی. باشقه تاماندن، بو مکتب‌لر سانی آز و مهاجر برچه باله‌لر نینگ تعلیم بیلن تامینلش توانی یوق دیر.
