امکانیتلردن ناتۉغری فایدهلنیش و یقینلرنی ایشگه آلیش؛ کابلدهگی افشار کسلخانهسیده نیمهلر یوز بېرماقده؟
امین کاوه
کابلدن بۉلگن منبعلرنینگ آگاهلنتیریشیچه دارالامان حدودیدهگی امید سبز شهرچهسیده جایلشگن «افشار کسلخانهسی» بو کسلخانه باشلیغی داکتر مومننینگ فساد و قرینداش-اوروغچیلیک یاندهشووی سبب منبعلر و امکانیتلردن ناتۉغری فایدهلنهدیگن جایگن اَیلنگن. منبعلرگه کۉره، کسلخانهنینگ مهم و درآمدلی لوازملری رییسنینگ قرینداشلری و یقینلریگه تاپشیریلگن بۉلیب، ایشگه قبول قیلیش، معاشلرنی آشیریش، قۉشیمچه ایش حقینی تقسیملش همده امتیاز و مسوولیتلرنی بېریش عایلهوی علاقهلر و شخصی مناسبتلر اساسیده عملگه آشیریلماقده. ۸صبح گزېتهسی اۉتکزگن تېرگاو نتیجهلری شونی کۉرسهتهدی که کسلخانه امکانیتلری، جملهدن موترلر، سوو تانکرلری، جهازلر و خیریه تشکیلاتلری تامانیدن بېریلگن دارو-درمانلر رییسنینگ شخصی احتیاجلری اوچون ایشلهتیلماقده. حساباتگه کۉره، ایش باسیمی، مجبوری استعفاگه چیقریش، دارو واسطهلرینی تقدیم اېتیشده عدالتسیز چېگیرمهلر همده محتاجلرگه بېپول ترقهتیلیشی کېرهک بۉلگن دارولرنی ساتیش اوشبو کسلخانهدهگی ینه بیر خواطرلی حالتلردن حسابلنهدی. طالبان اقتصادیات وزیرلیگی هم ساغلیقنی سقلش وزیرلیگیگه یۉلهگن مکتوبیده اَیریم طبی مرکزلر تامانیدن خیریه دارولری نینگ ساتیلهیاتگنینی تصدیقلب، بونی خیریه تشکیلاتلری مقصدلری و تجارتی بۉلمسلیگی قاعدهلرگه ضد دېب بهالهگن. منبعلرنینگ ایتیشیچه، اهالی و طبیات خادملری اوشبو کسلخانه حالتینی تېکشیریش اوچون ساغلیقنی سقلش وزیرلیگیدن مخصوص کمیسیون یوباریلیشینی طلب قیلماقده.
منبعلر کابلده دارالامان حدودیدهگی امیدسبز شهرچهسیده جایلشگن «افشار کسلخانهسی» رهبرینینگ فساد و قرینداش-اوروغچیلیگیدن خواطر بیلدیرماقده. اولرنینگ ایتیشیچه، اوشبو کسلخانه خارجی مؤسسه تامانیدن مالیهلشتیریلهدی و جهازلنهدی همده ایلگری اونینگ فعالیتی اعتبارگه مالک و تحسینگه سزاوار بۉلگن؛ بیراق ینگی رهبر تعیینلنگهچ، کسلخانه استه-سېکین اۉز اساسی وظیفهسیدن چېتلشیب، محتاج و کم تأمینلنگنلرگه خذمت کۉرسهتیش کمهیگن، حتا بو مرکز بیر «عایلهوی مرکز»گه ایلنگن.
منبعلر ایتیشیچه، افشار کسلخانهسی رهبری داکتر مومن نینگ ۱۹ نفر قرینداشی و یقینلری بېواسطه اونینگ تامانیدن ایشگه آلینگن یاکه امتحان اۉتکزیلیشیدن آلدین سواللر اولرگه بېریلگن. شونینگدېک، اَیریم شخصلر لوازم اعلان قیلینمسدن و آچیق تنلاوسیز تعیینلنگنی هم ایتیلماقده. منبعلرگه کۉره، بو حالت افشار کسلخانهسی رهبری نینگ حرکتی اقتصادیات وزیرلیگی قانونینینگ ۲۴-مادّهسی و ۲-قِسمیگه ضد بۉلیب، مؤسسه ایشلریگه ارهلشوو صفتیده بهالنهدی.
کابلدهگی افشار کسلخانهسی عمومی رییسیگه علاقهدار شخصلر
منبعلرگه کۉره، داکتر مومننینگ شخصی هیداوچیسی اوشبو کسلخانهگه اۉزی نینگ اوچ نفر یقینینی ایشگه جایلشتیرگن. منبعلر قۉشیمچه قیلیشیچه، بو شخص فقط نامیگهگینه هیداوچی، اما عملده خادملر اوستیدن رهبر وکالتلرینی عملگه آشیرهدی. شونینگدېک، اونینگ معاشی کسلخانهدهگی باشقه هیداوچیلرگه نسبتاً یوقاری اېکنی ایتیلماقده.
شخصی و معلوم شخصلر معاشلرینی آشیریش
منبعلرنینگ ایتیشیچه، افشار کسلخانهسی باشلیغی اۉزیگه یقین خادملر و دۉستلری نینگ معاشلرینی تورلی بهانهلر بیلن آشیریب بارهدی؛ بیراق تنیش-بیلیشی یۉق بۉلگن شخصلرنینگ نهفقط معاشی هېچ قچان آشیریلمهیدی، بلکه اولر تورلی بهانهلر بیلن ایشیدن هم چېتلهتیلهدی. اوشبو منبعلر مثال صفتیده «نعمت» اسملی شخصنینگ معاشی آشیریلگنینی کېلتیرهدی: او بیرینچی آییگه ۴۰۰ دالر معاش آلگن بۉلسه، حاضر رییس اونینگ معاشینی آییگه ۸۰۰ دالرگه آشیرگن.
خادملرنی مجبوری استعفاگه چیقریش و ایش محیطیده باسیم یرهتیش
منبعلر شونینگدېک تأکیدلهیدی که کسلخانه باشلیغی باشقه خادملرنی ایش باسیمی طفیلی مجبوری استعفاگه چیقریشگه اوندهیدی. منبعلرگه کۉره، او ایش محیطینی قیینلشتیریب، باشقه خادملرنینگ امتیازلرینی چېکلش آرقهلی اولرنی لوازمدن کېتیشگه مجبور قیلهدی؛ شو بیلن بیرگه، کسلخانهنینگ برچه امتیازلرینی اۉز شخصی فایدهسی اوچون ایشلهتهدی.
منبعلر کسلخانهدهگی واکسیناتور قیوم خان، فارمسست صادق، نرس آمنه، لابراتوار خادمی شفیق و متخصص داکتر انزرگلدن مثال طریقهسیده کېلتیرهدی و اولرنینگ قۉشیمچه ایش حقی تۉختهتیلگنینی بیلدیرهدی. اوشبو منبعلر تأکیدلهیدی که بو حالت کسلخانه باشلیغی تامانیدن اوشبو کسلخانهنی قۉللب-قوّتلش لایحهسی رهبری «دوینا»گه ایمیل آرقهلی خبر قیلینگن؛ شو بیلن بیرگه، محنت قانونیگه موافق برچه خادملر اوچون ایش ساعتلری بیر خیل بۉلیشی کېرهک و هفتهسیگه ۴۰ ساعتدن آشمسلیگی لازم.
منبعلر قۉشیمچه ایش حقینی تۉختهتیش و ایش ساعتلرینی آشیریش بۉییچه شرطنامه مجبوری و ایشسیزلیکدن قۉرقیش طفیلی خادملرگه مجبورا امضالهتیلگنینی تأکیدلهیدی؛ عکس حالده، اولر لوازمدن بۉشهتیلگن بۉلهردی.
خادملرنی فتنه و امتیازلرنی یقین آدملرگه بېریش آرقهلی لوازمدن بۉشهتیش
منبعلر شونینگدېک ایتیشیچه، بعضی خادملر فتنه و دسیسه آرقهلی لوازمدن بۉشهتیلهدی و اولرنینگ مسوولیتلری همده امتیازلری رییس ایستهگن شخصلرگه تاپشیریلهدی. حسابات نتیجهلری شونی کۉرسهتهدی که رقیه بارکزی تخمینا ۱۳ ییل اوشبو کسلخانهده ایشلهگن بۉلسه-ده، لوازمدن بۉشهتیلگن و اونینگ امتیازلری شفاخانه باشلیغینینگ یقینلریدن بۉلگن «نعمت»گه بېریلگن.
ایش صلاحیتلرنی شخصی فایده اوچون فایدهلنیش
منبعلرنینگ ایتیشیچه، افشار کسلخانهسی باشلیغی کسلخانهنینگ امکانیتلری و جهازلریدن اۉز شخصی فایدهسی اوچون ناتۉغری فایدهلنهدی. اولر نینگ ایتیشیچه، او برق مهندسی صایمنی اوی ایشلرینی بجریش اوچون اۉز اوییگه یوبارهدی و نرسلردن اکسیجنلرنی تشیش و تېز یاردم موترینی شخصی اوییگه ایشلهتیشنی طلب قیلهدی. منبعلر قۉشیمچه قیلیشیچه، داکتر مومن کسلخانه هیداوچیسی و موترلریدن هم دایمی روشده شخصی ایشلری اوچون فایدهلنهدی.
مؤسسه ملکینی شخصی مقصدلرده سوءاستعمال قیلیش
منبعلرنینگ ایتیشیچه، کسلخانه باشلیغی مؤسسه ملکیدن اۉز شخصی ایشلریده سوءاستعمال قیلهدی. اولرنینگ ایتیشیچه، او هر آی اوچ ته سوو تانکرینی اۉز شخصی اوییگه یوبارهدی، حالبوکه بو تانکرلر کسلخانه و «بیتالمال»گه تېگیشلی دیر. شونینگدېک، او کسلخانه نینگ فرونر موتریدن هم شخصی ایشلری اوچون فایدهلنهدی.
تخفیفهای غیرعادلانه
منابع میگویند که رییس شفاخانه با ارایه تخفیفهای بسیار بلند، حتا تا صد درصد، برای اعضای خانواده، اقارب نزدیک و برخی هیأتهایی که برای بررسی به شفاخانه مراجعه میکنند، امتیاز قایل میشود؛ در حالی که برای مریضان بیبضاعت، یتیم و بیوه، تخفیف بسیار اندکی در نظر گرفته میشود. به گفته منابع، به نیازمندان تنها ۵ تا ۱۰ درصد از دارو داده میشود و باقی آن به فروش میرسد؛ بهطوری که هر بوتل دارو تا ۱۵۰ افغانی فروخته میشود.
منابع تأیید میکنند که داروهایی که از سوی تمویلکنندهگان به صورت رایگان در این شفاخانه ارایه میشوند، برخلاف تعهد، به فروش میرسند و بخش خیریه شفاخانه عملاً در انحصار خانواده رییس قرار دارد. به گفته آنان، داروی مساعدتی موسسات به افراد بیبضاعت ارایه نمیشود و تنها کسانی که از نزدیکان رییس یا افراد زورمند هستند، بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد تخفیف دریافت میکنند.
همچنین ۸صبح بِلهای دواها را بررسی کرده که نشان میدهد این داروها از سوی مساعدتکنندهگان به این شفاخانه اهدا شده بود، اما این مرکز آنها را به فروش رسانده و برگه تحویل آن را نیز مهر کرده است. در گزارش بهدلیل حفظ هویت منابع عکس برگههای فروش نشر نشده است.
عدالتسیز چېگیرمهلر/تخلیفلر
منبعلرنینگ ایتیشیچه، کسلخانه باشلیغی عایلهسی، یقین قرینداشلری و کسلخانهگه تېکشیریش اوچون کېلگن بعضی هیئتلر اوچون حتا یوز فایزگچه بۉلگن کتّه چېگیرمهلر بېرهدی؛ حالبوکه کمبغل بېمارلر، یېتیملر و بېوهلر اوچون جوده آز چېگیرمه بېلگیلنهدی. منبعلرگه کۉره، محتاجلرگه فقط دارونینگ ۵-۱۰ فایزی بېریلهدی، قالگن قسمی اېسه ساتیلهدی؛ هر بیر شیشه دارو ۱۵۰ افغانیگچه ساتیلیشی ممکن.
منبعلر شونینگدېک تصدیقلشیچه، دونرلر تامانیدن بیپول بېریلگن دارولر مجبوریتی بوزیلگن حالده ساتیلهدی و کسلخانهنینگ خیریه بۉلیمی عملده رییس عایلهسینینگ نظارتی آستیده. اولرنینگ ایتیشیچه، خیریه تشکیلاتلری تامانیدن بېریلگن یاردم دارولری کمبغل شخصلرگه بېریلمهیدی، فقط رییسنینگ یقینلری یاکه قدرتلی شخصلر ۵۰ – ۱۰۰ فایز چېگیرمه آلهدی.
شونینگدېک ۸صبح گزېتهسی دارولر بِللرینی تېکشیرگن و او دارولر دونرلر تامانیدن کسلخانهگه بېریلگن بۉلسه-ده، مرکز اولرنی ساتگن و یېتکزیب بېریش ورقهسینی هم مُهرلهگنلیگینی انیقلهگن. حساباتده منبعلر شخصینی حمایه قیلیش مقصدیده ساتوو ورقهلری نینگ صورتلری نشر قیلینمهگن.
شو بیلن بیرگه، منبعلر غزنی ولایتیدن بیر اهالینینگ اچّیق خاطرهسینی یېتکزیب، ایتیشیچه، او آتهسینی دوالنیش اوچون اوشبو کسلخانهگه آلیب بارگندی و بیر نېچه کون عذاب-عقوبت و چرچاقدن سۉنگ، مینگ امید بیلن آتهسینی مرکزگه یېتکزدی؛ حالبوکه آتهسی جراحلیک عملیاتیگه محتاج اېدی. اونگه حواله قیلینیب یازیلیشیچه، کسلخانهگه یېتیب کېلگنیده و خیریه بۉلیمیدن چېگیرمه آلماقچی بۉلگنیده، اونگه فقط ۱۰ فایزلیک چېگیرمه بېریلگن.
غزنی بو یشاوچیسینینگ یازیشیچه، او آتهسینی جراحلیک عملیاتیدن اۉتکزیشگه مجبور بۉلگن و اۉن کون دوامیده اوشبو کسلخانهده یاتگنلر. او ایتیشیچه، شو وقت دوامیده اونینگ برچه مال-ملکی ایشلهتیلگن، لېکن نهفقط آتهسی نینگ احوالی یخشیلنمهگن، بلکه ایلگریدن هم یامانلشگن. او شونینگدېک تأکیدلشیچه، عینی شو کسلخانهده باشلیغنینگ عمکیسی هم جراحلیک عملیاتیدن اۉتگن، اما اونگه کۉرسهتیلگن خذمتلر آتهسیگه نسبتا جوده فرق قیلگن. او ایتیشیچه رییس عمکیسیگه ۱۰۰ فایزلیک چېگیرمه بېریلگن و بیر نېچه کیشی اونگه کۉزهتووچی صفتیده کسلخانهگه کیریشگه رخصت بېریلگن، حالبوکه اونگه فقط آنهسی کسلخانه تشقریسیده کوتیب قالگن.
بو حالت شوندهی بۉلیشیگه قرهمهی ۸صبح گزېتهسی قۉلگه کیریتگن حجتگه کۉره، طالبان نینگ بیر عملداریگه مخصوص چېگیرمه بېریلگن. اوشبو حجتگه موافق، کسلخانهدهگی باجخانه امتیازی رهبریگه و اقتصادیات وزیرلیگی نظارت باشقرمهسی نینگ بیر خادمیگه ۵۰ فایزلیک چېگیرمه بېریلگن، حالبوکه منبعلر تصدیقلشیچه، کمبغللرگه فقط ۵-۱۰ فایزلیک چېگیرمه بېریلهدی.
کسلخانهلرده یاردم دارولرینی ساتیشنی اقتصادیات وزیرلیگی تصدیقلشی
بو حالت شوندهی بۉلسه-ده، طالبان اقتصادیات وزیرلیگی تامانیدن طالبان ساغلیقنی سقلش وزیرلیگیگه یوباریلگن مکتوبده دارولرنی ساتیش تصدیقلنگن و اونده بعضی طبی مؤسسهلر یاردم دارولرینی، اولر محتاجلرگه بیپول ترقهتیلیشی کېرهک بۉلسه-ده، ساتهیاتگنلیکلری ایتیلگن.
طالبان اقتصادیات وزیرلیگی نینگ مکتوبیده شوندهی دېیلگن: «سۉنگّی پیتلرده اَیریم ناتجاریتی مؤسسهلرنینگ باجخانه امتیازینی آلگهچ، طبیات و دوالش مرکزلریده اۉزلریگه کېرهکلی دارولرنی ساتیشگه حرکت قیلهیاتگنی کۉزهتیلدی، حالبوکه اوشبو محصولاتلر خلقارا خیریه تشکیلاتلری آرقهلی یاکه ساتیب آلینیب مملکتگه آلیب کېلینگن و اولرنینگ مقصدی محتاجلرگه یاردم بېریش و طبی خذمتلرنی یخشیلش بۉلیب، درآمد آلیش اېمس.»
مکتوبنینگ باشقه قِسمیده شوندهی دېیلگن: «ناتجارت مؤسسهلر ناتجارت تشکیلات صفتیده چېت اېلدن خرید قیلینگن یاکه یاردم صفتیده آلینگن تاورلر، ملک و دارولر اوچون سالیق تۉلهشدن آزاد اېتیلگن، شونینگدېک، اوشبو مؤسسهلر درآمدلرینی تجارت مقصدلریده ترقهتیش یاکه ایشلهتیشگه رخصت بېریلمهگن.»
افشار کسلخانهسی اۉز وېب-سایتیده اۉزینی حدود کسلخانهسی دېب تعریفلهگن و دارالامان حدودیده جایلشگنلیگینی یازگن. کسلخانه شونینگدېک، کابل شهری نینگ یېتینچی، بېشینچی و اۉن-اوچینچی حدودلریده بېشته تومن کلینیکی فعالیت یوریتیشینی قۉشیمچه قیلگن.
اوشبو کسلخانه باشلیغی ۸صبح گزېتهسی نینگ بو بارهدهگی سواللریگه جواب بېرمهگن.
افشار کسلخانهسی «طبی یاردم و رواجلنیش اتفاقی(AMOR) تامانیدن ۲۰۰۸- ییلده کمبغل حدودلرده ساغلام جمعیتلرنی یرهتیش مقصدیده تشکیل اېتیلگن. اوشبو تشکیلات ۲۰۰۹- ییلده کابلده ۱۰۰ اۉرینلی کسلخانه بیلن اۉز فعالیتینی باشلهگن.
تشکیلات اۉز وېب-سایتیده ناتجارت تشکیلات اېکنلیگینی اعلان قیلگن و باشقه مؤسسهلر بیلن همکارلیکده طبی خذمتلرگه، روحی سلامتلیک خذمتلریگه همده اجتماعی و تعلیمی خذمتلرگه کیریشنی تأمینلهیدی.
