تېلفون تقیقلنگن؛ طلبه‌لر: طالبان رقملی بیلیم اېشیکلرینی یاپماقده
آدرینا بهزاد
ایریم طلبه‌لر طالبان تامانیدن بیلیم یورتلرده تېلفونلردن فایده‌لنیش تقیقلنگنینی تنقید قیلماقده. اولرنینگ ایتیشیچه، بو قرار تعلیم جریانی، تدقیقات ایشلری و طلبه‌لرنینگ علمی منبعلرگه کیریش امکانیتینی جدّی معمالر بیلن یوزمه-یوز قیلیشی ممکن. طلبه‌لرگه کۉره، بوگونگی کونده تکنالوژی تعلیم و اۉقیش نینگ اجره‌لمس قِسمیگه ایلنگن بۉلیب، تېلفونلر رقملی کتبخانه‌لر، علمی مقاله‌لر، اۉقوو منبعلری و بیلیم یورتی ایچیده‌گی علاقه‌لرگه کیریشده مهم رۉل اۉینه‌یدی. اولر بو واسطه‌دن فایده‌لنیشنی چېکلشنی ضررلی قرار دېب حسابله‌یدی. شو بیلن بیرگه، بعضی بیلیم یورتی اۉقیتووچیلری هم بو قرارگه مناسبت بیلدیریب، بونده‌ی چېکلاو علم-فن ترقه‌لیشی و طلبه‌لرنینگ علمی صلاحیتینی آشیریش جریانینی جدّی قیینچیلیکلرگه دچار قیلیشی ممکنلیگینی آگاهلنتیرماقده.
کابل بیلیم یورتی شریعت فاکولته‌سی طلبه‌سی تواب (مستعار)، تېلفونلردن فایده‌لنیش تقیقلنگنینی تنقید قیله‌دی. اونگه کۉره، بوگونگی دنیاده عقللی تېلفون فقط کۉنگیل‌آچر واسطه اېمس، بلکه اېنگ مهم تعلیمی و علمی واسطه‌لردن بیریگه ایلنگن. اونینگ ایتیشیچه، تېلفونلردن فایده‌لنیشنی تقیقلش تعلیم جریانی و طلبه‌لرنینگ علمی منبعلرگه کیریشینی قیینلشتیریشی ممکن.
تواب قۉشیمچه قیله‌دی: «مېن بیلیم یورتلرده عقللی تېلفونلردن فایده‌لنیش تقیقلنیشیگه قرشیمن؛ چونکه بو واسطه‌لر طلبه‌لرگه جوده کۉپ امکانیتلر بېره‌دی. رقملی کتبخانه‌لرگه تېز کیریش، علمی مقاله و تدقیقاتلرنی اۉقیش، لغتلر و تعلیمی دستورلردن فایده‌لنیش تېلفونلرنینگ مهم افضللیکلریدن حسابلنه‌دی.»
او ینه شونده‌ی دېیدی: «کۉپ حاللرده اۉقیتووچیلر طلبه‌لردن انترنت‌دن علمی موضوعلرنی قیدیریشنی یاکه درس فایللرینی تېلفون آرقه‌لی آلیشنی طلب قیله‌دی. تېلفونلردن فایده‌لنیش تقیقلنسه، طلبه‌لر کۉپلب معما و چېکلاولرگه دوچ کېله‌دی.»
کابل‌نینگ پولی‌تخنیک بیلیم یورتی طلبه‌سی علی (مستعار)، تېلفونلردن فایده‌لنیشنی تقیقلش بوگونگی تکنالوژی دوریده آرقه‌گه تشلنگن قدم اېکنینی و بو یاشلرنینگ تعلیمی همده علمی رواجیگه سلبی تأثیر کۉرسه‌تیشی ممکنلیگینی ایته‌دی. او قۉشیمچه قیله‌دی: «بوگونگی کونده تکنالوژی تعلیم و اۉقیش نینگ اجره‌لمس قِسمی دیر. کېله‌جکده جمعیت رواجی و مدرن‌لنیشده مهم رۉل اۉینه‌یدیگن اولاد اوچون تېلفونلردن فایده‌لنیشنی چېکلش ضررلی قرار بۉلیب کۉرینه‌دی.»
او، اینیقسه تخنیکی یۉنه‌لیشلرده‌گی طلبه‌لرنینگ احتیاجلریگه اشاره قیلیب، شونده‌ی دېیدی: «کامپیوتر فنلری و مهندسلیک فاکولته‌لریده تکنالوژی تېز رواجلنماقده و کۉپلب اۉقوو منبعلری آنلاین طرزده موجود. اۉقیتووچیلر هم تېز-تېز طلبه‌لردن درس موضوعلرینی انترنت‌دن قیدیریشنی یاکه قۉشیمچه ماتریاللرنی آنلاین اۉرگنیشنی سۉره‌یدی. بونده‌ی شرایطده تېلفونلردن فایده‌لنیشنی چېکلش اۉقیشنی قیینلشتیره‌دی.»
علی شونده‌ی دېیدی: «کۉپلب طلبه‌لر کتاب و باسمه قۉللنمه‌لرنی ساتیب آلیشگه امکان تاپه آلمه‌یدی و اولرنینگ رقملی نسخه‌لرینی تېلفوندن اۉقیدی. بوندن تشقری، انترنت‌دن علمی منبعلرنی تاپیش بیر نېچه دقیقه آله‌دی، حال‌بوکه کتابلردن قیدیریش کۉپراق وقت و امکانیت طلب قیله‌دی.»
کابل بیلیم یورتی ادبیات فاکولته‌سی طلبه‌سی امید (مستعار)، بیلیم یورتیلرده تېلفونلردن ترتیبلی و معیاری فایده‌لنیشنی قۉللب-قوّتلشینی ایته‌دی. اونینگ فکریچه، نه تۉلیق تقیقلش، نه مطلق اېرکینلیک تۉغری یېچیم. او قۉشیمچه قیله‌دی: «اېنگ یخشی یېچیم تعلیم مؤسسه‌لریده تېلفونلردن فایده‌لنیش بۉییچه انیق قاعده‌لر ایشلب چیقیش دیر. درس وقتیده طلبه‌لر تېلفونلرینی اۉچیریشی یاکه جیم رژیمگه قۉییشی کېره‌ک، اما علمی تدقیقاتلر وقتیده اوندن فایده‌لنیش ضرور و مقرردیر.»
او ینه شونده‌ی دېیدی: «بیلیم یورتلر تکنالوژی‌دن تۉغری و مسوولیتلی فایده‌لنیش بۉییچه طلبه‌لرگه توشونتیریش دستورلرینی یۉلگه قۉییشی کېره‌ک. شونده طلبه‌لر تېلفوننی وقتنی بېهوده صرفلش واسطه‌سی اېمس، بلکه اۉقیش و تدقیقات اوچون فایده‌لی واسطه صفتیده ایشله‌ته آله‌دی.»
شو بیلن بیرگه، بیلیم یورتی اۉقیتووچیسی احمد (مستعار)، تېلفونلر تقیقینی تنقید قیله‌دی. او بونده‌ی قرار علمی بیلیم نینگ کېنگه‌ییشی و طلبه‌لرنینگ علمی صلاحیتینی آشیریش جریانیگه جدّی تۉسیقلر کېلتیریشی ممکنلیگینی آگاهلنتیره‌دی.
اونینگ ایتیشیچه: «حاضرگی دورده طلبه‌لرنی تکنالوژی و زمانه‌وی اۉقوو واسطه‌لریدن اوزاقلشتیریش اولرنینگ بیلیم و اۉرگنیش امکانیتلرینی چېکلش دېمک دیر. بوگون علم و تکنالوژی شو درجه‌ده باغلیق که اولرنی اجره‌تیب بۉلمه‌یدی.» او ینه قۉشیمچه قیله‌دی: «تېلفونلر و باشقه رقملی واسطه‌لر زمانه‌وی تعلیم جریانی نینگ مهم قِسمی دیر و اولرنی چېکلش تعلیم صفتی، تدقیقات و طلبه‌لرنینگ علمی رواجیگه سلبی تأثیر کۉرسه‌ته‌دی.»
کابل بیلیم یورتی اۉقیتووچیسی شعیب (مستعار)، طلبه‌لر و اۉقیتووچیلرگه تېلفونلردن فایده‌لنیش تقیقلنگنینی تنقید قیلیب، بو قرار رقملی کتبخانه‌لر، درس یازوولری، آنلاین تعلیم منبعلری، درس گروهلری و علمی علاقه‌لرگه کیریشنی چېکلشی همده تعلیم صفتیگه سلبی تأثیر کۉرسه‌تیشی ممکنلیگینی ایته‌دی.
اونینگ سۉزلریگه کۉره: «طالبان بو قرار نینگ مقصدی صفتیده تعلیم محیطینی ترتیبلی قیلیش، طلبه‌لر دقّتینی درسگه جلب اېتیش و انتظامنی کوچه‌یتیریشنی بیلدیرگن. بو مسأله یونیورسیتی علمی کېنگشی ییغیلیشیده محاکمه قیلینگن، بیراق اعضالرگه سوال بېریش یاکه فکر بیلدیریش امکانیتی بېریلمه‌گن. بونده‌ی قرار اېسه تعلیم جریانیگه کېنگ تأثیر کۉرسه‌تیشی ممکن.»
تأکیدلش کېره‌ک که بوندن آلدین هم بعضی ولایتلر، جمله‌دن هرات، غزنی، لغمان و کابل اهالیسی ۸صبح گزېته‌سیگه بېرگن صحبتلریده طالبان نینگ امر باالمعروف و نهی عن المنکر کوچلری فقرالر نینگ تېلفونلرینی تېکشیره‌یاتگنینی ایتگن اېدی.
شونینگدېک، طالبان یقینده بیر قطار ولایتلرده، جمله‌دن کابل، پنجشیر، فراه و بلخ ده دولت اداره‌لریده تېلفونلردن فایده‌لنیشنی هم تقیقله‌گن.
