ایکّی اۉن ییل یۉلداشلیک؛ ۸صبح اۉقووچیلرینینگ خاطرهسیده
ایلیا
۸صبح گزېتهسینینگ تشکیل اېتیلگنیگه ییگیرمه ییل تۉلیشی مناسبتی بیلن، اوشبو گزېتهنینگ بیر قطار اۉقووچیلری افغانستان ایچیده ۸صبح کبی مستقل عامهوی اخبارات واسطهلرینینگ اۉرنی بۉش اېکنینی ایتیشهدی. اولرنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، بو گزېته سۉنگّی ییگیرمه ییلده فقط اخبارات منبعی بۉلیب قالمهگن، بلکه آدملرنینگ کوندهلیک حیاتی و معمالرینی هم عکس اېتتیریب کېلگن و شو سببلی اۉقووچیلر آرهسیده علیحده اۉرین اېگهلهگن. اۉقووچیلرگه کۉره، ۸صبح سیاسی واقعهلرنی یاریتیش بیلن بیر قطارده کۉپراق اجتماعی، شهر حیاتی و اهالینینگ کوندهلیک معمالریگه اعتبار قرهتگن و شو باعث اونینگ محتوالری کۉپچیلیک اوچون کوزهتیلهدیگن و ایشانچلی بۉلیب قالگن. اولرنینگ فکریچه، گزېته مضمونی نینگ کتّه قِسمی باشقه عامهوی اخبارات واسطهلریده کمراق یاریتیلهدیگن مسألهلرگه بغیشلنهدی.
اۉقووچیلر تأکیدلشیچه، ۸صبح اجتماعی و تېرگاو راپورتاژلری آرقهلی جمعیتدهگی یشیرین حقیقتلرنینگ بیر قِسمینی آچیب بېره آلگن و کمراق کۉرینیش امکانیگه اېگه گروهلرنینگ آوازی بۉله آلگن. اولرنینگ فکریچه، عیناً شو خصوصیت اوشبو عامهوی اخبارات واسطهسی و اونینگ اۉقووچیلری اۉرتهسیدهگی یقین علاقه نینگ اساسی سببلریدن بیری دیر.
اۉقووچیلر، شونینگدېک، افغانستانده طالبان تامانیدن مستقل عامهوی اخبارات واسطهلری چېکلنگندن سۉنگ، ۸صبح سورگونده فعالیتینی دوام اېتتیریب، هنوزگچه خلق، خصوصاً عیاللر آوازینی عکس اېتتیریشگه حرکت قیلهیاتگنینی ایتیشهدی. اولر بیر کون کېلیب اوشبو عامهوی اخبارات واسطهسینینگ افغانستان ایچیده ینه فعالیت باشلشینی امید قیلیشهدی.
سیر پارسا اسملی ۸صبح گزېتهسینینگ اېسکی اۉقووچیلریدن بیری، او بیرینچی مرته ییللر ایلگری کابلدهگی گزېتهلر دوکانیدن باسمه نسخهنی ساتیب آلگنینی و اۉشه وقتدن باشلب اونی اۉقیشگه قیزیقیب قالگنینی ایتهدی. او «عطا محمد نانوا خدا خراب قیلسین» همده «۸صبح گزېتهسیدن: آق اویدهگی قارانغیلیک» کبی اېسده قالرلی سرلوحهلرنی اېسلب، بو گزېته اونینگ خاطرهسیده علیحده اۉرین اېگهلهگنینی قۉشیمچه قیلهدی. اونینگ فکریچه، ۸صبح اخبارات بېریش بیلن بیرگه جمعیتده تنقید و سوال بېریش مدنیتینی شکللنتیریشده مهم رۉل اۉینهگن.
سیر پارسا دېیدی: «۸صبح نینگ کۉپلب عامهوی اخبارات واسطهلریدن فرقی شونده که او فقط خبر چاپ اېتمس اېدی، بلکه بېواسطه آدملر حیاتیگه تېگیشلی موضوعلرگه مراجعت قیلردی. اونینگ شهر یاکه اجتماعی راپورتاژلرینی اۉقیگنیمده، گۉیا اۉزیم نینگ کۉچهم و محلهمدن یازیلگندېک تویولردی. مېن کۉپلب سرلوحهلرینی اېسلب قالگنمن، هجویه و ینگیلیکلرینی جوده یاقتیرردیم، حتا تحلیللری هم مېن اوچون جوده قیزیقرلی اېدی.» اونینگ ایتیشیچه، سۉنگّی ییللرده کۉپلب یاشلر ۸صبح نینگ مدنی، تحلیلی و اجتماعی صحیفهلری آرقهلی یازووچیلیک و ژونالیستلیک دنیاسی بیلن تنیشگن.
۸صبح گزېتهسی نینگ اۉقووچیلریدن بیری و صنعتکار میلاد محمدی، بو گزېتهنی تنیقلی، ایشانچلی و فعال عامهوی اخبارات واسطهسی دېب بیلیشینی، او اېرکین یاندهشوو، معیارلرگه ماس قرهش و ژونالیستلیک تمایللریگه صادقلیک بیلن فعالیت یوریتیشینی ایتهدی. اونینگ فکریچه، ۸صبح فقط کوندهلیک خبرلر بیلن چېکلنیب قالمهی، بلکه جمعیتگه تأثیر کۉرسهتگن شخصلر، صنعتکارلر و اعتبارگه لایق انسانلرنی هم تنیشتیریشگه حرکت قیلهدی.
او شوندهی دېیدی: «مېن اونی کوزهتگن بوتون دور دوامیده او خبرلر و موضوعلرنی انیق، چوقور و خالص طرزده یېتکزیشگه حرکت قیلگن. اېنگ مهم جهتی شونده که او فقط کوندهلیک ینگیلیکلر بیلن چېکلنمهیدی، بلکه جمعیتگه فایدهلی ایش قیلگن، لېکن هلی کۉپچیلیک تنیمهگن شخصلر، صنعتکارلر و تأثیرلی انسانلرنی هم تنیشتیرهدی. مېن هم بو عامهوی اخبارات واسطهسی تامانیدن تنیشتیریلیش امکانیگه اېگه بۉلگنمن.»
او ۸صبح جماعهسی نینگ سعی-حرکتلرینی قدرلب، شوندهی دېیدی: «۸صبح جماعهسی نینگ قیمتلی، مقصدلی و آنگنی آشیرووچی ایشلریگه صمیمی منّتدارچیلیک بیلدیرهمن و اولرگه اخبارات بېریش یۉلیده موفقیت و دوامیلیک تیلهیمن.»
ساجد اسملی ینه بیر اۉقووچی، طلبهلیک دوریده هر هفته ۸صبح نینگ باسمه نسخهسینی اوییگه آلیب کېلیب، کۉپراق اجتماعی صحیفهلری و مخصوص راپورتاژلرینی اۉقیگنینی ایتهدی. اونینگ فکریچه، گزېته نینگ اۉقووچیلر آرهسیده برقرار قالیشی نینگ سببی خلق دردیگه اعتبار قرهتیشی دیر.
او دېیدی: «کۉپلب عامهوی اخبارات واسطهلری فقط سیاسی خبرلرنی چاپ اېتردی، اما ۸صبح عادی آدملرنینگ حیاتیگه هم اعتبار قرهتهردی؛ عیاللر و یاشلر معمالریدن تارتیب ایشسیزلیک، کمبغللیک، شهر افلاسلنیشی و اجتماعی ترتیبسیزلیکلرگچه. شو سببلی آدملر بو عامهوی اخبارات واسطهسی اولرگه یقین اېکنینی حس قیلیشردی.»
مریم یارام، اسملی شاعر و ۸صبح اۉقووچیسی، او گزېتهنی هر کونی کوزهتمسه هم، اوندهگی محتوالرنی دایما یاقتیریشی و اولرنی قیمتلی دېب بیلیشینی ایتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، بیلیم یورت دوریدن باشلب حاضرگچه گزېته نینگ راپورتاژلری، مقالهلری و اینیقسه تدقیقی و معلوماتلی محتوالرینی کوزهتیب کېلهدی.
او دېیدی: «مېن کوزهتگنیمچه، ۸صبح محتوالرینی یاقتیرهمن. تورلی ینگیلیکلرنی نشر اېتسه هم، اونینگ تدقیقی و معلوماتلی قِسمی مېن اوچون اېنگ قیزیقرلیسی. مېن کۉپراق مقالهلرنی اۉقیمن، اینیقسه علمی مقالهلر جوده فایدهلی و قیزیقرلی.»
سکینه اسملی ینه بیر اۉقووچی، او مکتب اۉقووچیسی بۉلگنیدن بېری بو گزېتهگه قیزیقیب کېلگنینی و حاضرگچه اونی کوزهتیشینی ایتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، گزېته محتوالری آرقهلی اۉز حقوقلری حقیده بیلیم آلگن و بو بیلیمنی باشقهلرگه هم یېتکزگن.
او دېیدی: «مکتبده بۉلگنیمیزده هر کونی اېرتهلب بېش افغانیگه، کېینچهلیک اۉن افغانیگه باسمه نسخهسینی اۉقیردیک. اونده عیال دېگن ستون بار اېدی، جوده یخشی کۉرردیم. عیاللر بۉلیمی مېن اوچون جوده مهم اېدی؛ بعضاً اۉزیم یاکه اطرافیمدهگی آدملرنینگ حیاتینی اۉقیاتگندېک بۉلهردیم. بو مېنگه جوده یاقردی، چونکه اۉز حقوقلریم حقیده کۉپ نرسهلرنی اۉرگنردیم و حاضر هم اونی کوزهتهمن.»
۸صبح گزېتهسی قویاش ۱۳۸۶-ییل جوزا آییده مملکت نینگ بیر قطار تنیقلی ژورنالیستلری، انسان حقوقلری فعاللری و مېدیا وکیللری تامانیدن تشکیل اېتیلگن. بو گزېته تشکیل اېتیلگندن سۉنگ افغانستان نینگ اېنگ کۉپ اۉقیلهدیگن عامهوی اخبارات واسطهلریدن بیریگه ایلندی و حاضرده فارس، پشتو، انگلیس و اۉزبېک تیللریده نشر اېتیلهدی.
بو عامهوی اخبارات واسطهسی (جمعه کونی، ۱- جوزا) اۉز فعالیتی نینگ ییگیرمهنچی ییلیگه قدم قۉیدی.
شو دور مابینیده ۸صبح سیاسی واقعهلرنی یاریتیش بیلن بیرگه اجتماعی، مدنی، انسان حقوقلری و آدملرنینگ کوندهلیک معمالریگه هم اعتبار قرهتیب کېلگن. کۉپلب اۉقووچیلر بو گزېتهنینگ انسان حیاتینی حکایه قیلیشگه اعتبار قرهتیشی اونی افغانستاندهگی اېنگ تنیقلی و اېنگ کۉپ اۉقیلهدیگن عامهوی اخبارات واسطهلریدن بیریگه ایلنتیرگن دېب حسابلشهدی.
