ششمین نشست «فارمت مسکو» با حضور نمایندهگان کشورهای روسیه، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، چین، پاکستان، تاجیکستان و اوزبیکستان در مسکو برگزار شد. در بیانیه پایانی این نشست آمده است که شرکتکنندهگان به اتفاق آرا بر حمایت خود از توسعه افغانستان بهعنوان یک کشور مستقل، یکپارچه و صلحآمیز تاکید کردهاند. همچنین، آنان آمادهگی خود را برای کمک به طالبان در مبارزه با تروریسم و مواد مخدر اعلام کردهاند. این کشورها همچنین نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت امنیتی در افغانستان و حضور گروههای تروریستی تحت حاکمیت طالبان ابراز داشته و تاکید کردهاند که همه گروههای تروریستی و تجزیهطلب مستقر در افغانستان همچنان یک تهدید جدی برای امنیت جهانی و منطقهای به شمار میروند. در این نشست، سرپرست وزارت خارجه طالبان نیز حضور داشته و سخنرانی کرده است. او بدون اشاره به کشور خاصی، ادعا کرده که داعش در خارج از مرزهای افغانستان مراکز تجهیز و تربیت ایجاد کرده و این موضوع رژیم طالبان را نگران ساخته است. او همچنین از کشورها خواسته که اجازه ندهند داعش از شهروندان آنها سربازگیری کند.
ششمین نشست «فارمت مسکو» درباره افغانستان روز جمعه، ۱۳ میزان، در شهر مسکو، پایتخت روسیه، برگزار شد. این نشست با حضور نمایندهگان ویژه و مقامهای ارشد کشورهای منطقه شامل روسیه، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، چین، پاکستان، تاجیکستان و اوزبیکستان برگزار گردید. امیرخان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه طالبان، بهعنوان مهمان در این مراسم شرکت کرد.
نشست «فارمت مسکو» یک نشست چندجانبه است که در آن کشورهای منطقه رویکردهای عملی خود را برای تامین صلح در افغانستان هماهنگ میکنند. در بیانیه صادرشده از این نشست، شرکتکنندهها به اتفاق آرا بر حمایت خود از توسعه افغانستان بهعنوان یک کشور مستقل، یکپارچه و صلحآمیز تاکید کردهاند. همچنین، شرکتکنندهگان آمادهگی خود را برای کمک به طالبان در مبارزه با تروریسم و مواد مخدر اعلام کردهاند.
شرکتکنندهگان در این نشست علاقهمندی خود را به توسعه پروژههای زیربنایی منطقهای شامل افغانستان نشان داده و بر ماهیت امیدوارکننده مبادلات اقتصادی، تجاری و همکاریهای سرمایهگذاری با کابل تاکید کردهاند. همچنین، به اهمیت کمکهای بشردوستانه بینالمللی برای افغانستان اشاره کرده و تاکید کردهاند که این کمکها نباید دارای انگیزه سیاسی باشد.
در بیانیهای که از سوی وزارت خارجه روسیه منتشر شده، آمده است که اشتراککنندهگان نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت امنیتی در افغانستان بیان کرده و تاکید کردهاند که همه گروههای تروریستی و تجزیهطلب مستقر در افغانستان همچنان یک تهدید جدی برای امنیت جهانی و منطقهای به شمار میروند. این کشورها خواهان تقویت همکاریهای ضدتروریسم در افغانستان و انجام تلاشهای دوجانبه و چندجانبه شدهاند. شرکتکنندهگان همچنین اظهار داشتهاند که اقدامات جامع برای رسیدهگی به علایم و علل ریشهای تروریسم و ریشهکنی آن در مراحل اولیه باید انجام شود. اعضای این نشست از طالبان خواستهاند تا اقداماتی قابل مشاهده و قابل راستیآزمایی در این زمینه اتخاذ کنند.
در بیانیه این نشست آمده است که برای مبارزه با تروریسم و از بین بردن تمامی گروههای تروریستی باید بهطور مساوی و بدون تبعیض اقدام شود و از استفاده افغانستان علیه همسایهها، منطقه و فرامنطقهای جلوگیری گردد.
اشتراککنندهها به توسعه روابط تجاری و اقتصادی و همکاریهای سرمایهگذاری افغانستان با کشورهای منطقه تاکید کرده و بر ارتقای پیشرفت پایدار در زمینههای مراقبتهای صحی، فقرزدایی، کشاورزی و پیشگیری از بلایای طبیعی تاکید کردهاند. همچنین، در این نشست به حمایت از حقوق اساسی و منافع همه مردم افغانستان، از جمله زنان و دختران و تمامی اقوام، اشاره و بر ادامه تلاشها برای تامین منافع مردم افغانستان تاکید شده است.
شرکتکنندهگان از طالبان خواستهاند که شرایط لازم برای بهبود رفاه مردم، جلوگیری از مهاجرت و فراهم کردن شرایط بازگشت پناهندهگان را مهیا کنند. همچنین، آنها از ایران، پاکستان و سایر کشورهای همسایه به خاطر میزبانی میلیونها پناهجوی افغانستان قدردانی کردهاند.
امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، در سخنرانی خود در نشست «فارمت مسکو» ادعا کرده که داعش توانسته است در خارج از مرزهای افغانستان مراکز تجهیز و تربیت ایجاد کند و این روند طالبان را نیز نگران کرده است. وزیر خارجه طالبان از کشورهای منطقه خواسته که اجازه ندهند داعش از شهروندان آنها سربازگیری کند و آنها را برای اهداف تخریبکارانه به افغانستان و دیگر کشورها بفرستد.
سرپرست وزارت خارجه طالبان گفته است که نشست «فارمت مسکو» پیش از تسلط طالبان بر افغانستان، زمینه گفتوگو با کشورهای منطقه و فرامنطقه را فراهم کرده بود. این موضوع را ذاکر جلالی، رییس سوم سیاسی وزارت خارجه این گروه، به نقل از امیرخان متقی بیان کرده است. همچنین، سرگیی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در نشست «فارمت مسکو» گفته است که گروههای مختلف تروریستی هنوز در افغانستان حضور دارند و به خارج از این کشور حملاتی را انجام میدهند. او همچنین خواستار کمک به افغانستان در مبارزه با تروریسم شده است.
وزیر خارجه روسیه همچنین از کشورهای غربی خواسته است که تحریمهای طالبان را لغو کنند و «مسوولیت» بازسازی این کشور را که به مدت دههها در اثر جنگ ویران شده است، بپذیرند. او در سخنرانی افتتاحیه خود گفته است: «ما قویا از کشورهای غربی میخواهیم که مسوولیت خود را در قبال بازسازی پس از جنگ افغانستان بپذیرند، تحریمها را لغو کنند و داراییهای کابل را برگردانند.» او افزوده است که روسیه «معتقد است که ادامه گفتوگو با رویکرد عملی با حاکمان فعلی افغانستان [طالبان] ضروری است.»
آقای لاوروف همچنین گفته است که بازگشت زیرساختهای نظامی کشورهای ثالث به افغانستان یا ایجاد تاسیسات نظامی جدید، غیرقابل قبول است. به ادعای او، تجربه تاریخی نشان داده که مداخله نظامی بازیگران خارجی تنها به تشدید مشکلات در منطقه منجر خواهد شد. او تاکید کرده است: «بار دیگر بر غیرقابل قبول بودن بازگشت زیرساختهای نظامی کشورهای ثالث به خاک افغانستان یا استقرار تاسیسات نظامی جدید در کشورهای همسایه به هر بهانهای تاکید میکنیم.»
با این حال، الکساندر بورتنیکوف، رییس سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB)، روز جمعه هفته گذشته اعلام کرده که کار برای حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریسی در روسیه در مراحل نهایی رسیده است.
از سوی دیگر، وزارت خارجه پاکستان با انتشار بیانیهای اعلام کرده است که شرکتکنندهگان بهطور صریح نگرانی خود را درباره وخامت اوضاع امنیتی در افغانستان و تهدیداتی که برای کشورهای همسایه، بهویژه آنهایی که بیشترین آسیب را از درگیریهای افغانستان متحمل شدهاند، بیان کردهاند. هیات پاکستانی همچنین تاکید کرده است که همه ذینفعان در ایجاد شرایط مساعد برای یک فرآیند صلح نتیجهگرا مسوولیت مشترک دارند، زیرا هیچ راهحل نظامی برای مساله افغانستان وجود ندارد. به گفته پاکستان، تنها یک راهحل سیاسی، کاملاً آگاه و پاسخگو به هستههای سخت اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی افغانستان میتواند صلح را در کشور بازگرداند.
برخی از رسانههای هندی گزارش دادهاند که رسیدهگی به وضعیت بشردوستانه، تشکیل دولت فراگیر و نماینده و تلاشهای هماهنگ برای مقابله با تروریسم و امنیت منطقهای، در دستور کار هند برای افغانستان قرار دارد. طبق گزارشها، نماینده این کشور در نشست «فارمت مسکو» نیز بر این مسایل تاکید کرده است.
گفتنی است که در این نشست هیچ نمایندهای از چهرههای سیاسی دولت پیشین افغانستان و جبهههای نظامی ضد طالبان دعوت نشده بود.
