شماری از باشنده‌گان مناطق شهرک، «بکاول، جلوگیر و لشمک» ولایت غزنی از فعالیت کارخانه‌های سمنت و گچ در میان خانه‌های رهایشی شکایت دارند. آنان می‌گویند دود و ذرات ناشی از فعالیت این کارخانه‌ها، هوای مناطق رهایشی را آلوده و خانواده‌های ساکن در نزدیکی این کارخانه‌ها را با مشکلات صحی و روزمره روبه‌رو کرده است. آنان می‌افزایند که ذرات ناشی از فعالیت کارخانه‌ها بر بام، حویلی و داخل خانه‌ها می‌نشیند و ادامه این وضعیت، شماری از خانواده‌ها را ناگزیر به ترک خانه‌های‌شان کرده است. به گفته آنان، بیشتر این کارخانه‌ها در دوره جمهوریت از سوی زورمندان محلی وابسته به طالبان ساخته شده و پس از سلطه طالبان، فعالیت و شمار آن‌ها افزایش یافته است.
این باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند بیشتر کارخانه‌های سمنت و گچ از سوخت‌های غیرمعیاری استفاده می‌کنند و بر فعالیت آن‌ها نظارت موثر وجود ندارد. آنان می‌افزایند که نصب دستگاه‌های تصفیه‌کننده دود و نظارت منظم بر فعالیت کارخانه‌ها می‌تواند از میزان آلوده‌گی هوا بکاهد؛ اما به گفته آنان، طالبان تا کنون اقدام موثری برای کاهش آلوده‌گی ناشی از فعالیت این کارخانه‌ها انجام نداده‌اند.
شکرالله، یکی از باشنده‌گان منطقه لشمک ولایت غزنی، افزایش فعالیت کارخانه‌های سمنت و گچ در این منطقه را نگران‌کننده می‌داند. او می‌گوید دود و ذرات سیاه ناشی از فعالیت این کارخانه‌ها، هوای محل را آلوده کرده و هر روز بر بام، حویلی و داخل خانه‌اش می‌نشیند. او می‌افزاید که ادامه فعالیت این کارخانه‌ها زنده‌گی او و خانواده‌اش را با مشکل روبه‌رو کرده است؛ اما فقر و ناتوانی مالی، امکان ترک خانه و جابه‌جایی به محل دیگری را از آنان گرفته است.
این باشنده غزنی می‌گوید: «خانه‌ما در یک‌قدمی کارخانه گچ است و دود و بوی بد آن مستقیم داخل خانه و حویلی ما می‌آید. هر روز گرده‌های سیاه روی بام، حویلی و داخل خانه می‌نشیند و چندین بار خودم و کودک‌هایم به‌دلیل همین وضعیت مریض شدیم و به داکتر رفتیم. نه پول داریم که جای دیگری خانه بخریم و نه این کارخانه دستگاه تصفیه‌کننده دارد. این کارخانه‌ها نباید در مناطق رهایشی باشند و باید دور از محل زنده‌گی مردم ساخته شوند. از مسوولان می‌خواهیم هرچه زودتر در برابر فعالیت این کارخانه‌ها اقدام جدی کنند.»
سیماگل، یکی از باشنده‌گان منطقه بکاول ولایت غزنی، می‌گوید فعالیت کارخانه‌های گچ و سمنت در نزدیکی مناطق رهایشی، آلوده‌گی هوا و مشکلات صحی باشنده‌گان را افزایش داده است. او خواستار جلوگیری از استفاده کارخانه‌ها از مواد سوختی غیرمعیاری و انتقال آنان به بیرون از مناطق رهایشی است. به گفته سیماگل، کودکان و افراد مسن در برابر دود و آلاینده‌های ناشی از فعالیت این کارخانه‌ها آسیب‌پذیرتر اند و باید برای کاهش این آلاینده‌ها اقدام شود.
این باشنده غزنی می‌گوید: «بیشتر دود از حمام‌ها و فابریکه‌های کوچک تولید می‌شود و هوا به‌شدت آلوده شده است. قبلاً منطقه ما هوای پاک داشت و مردم با آرامش نفس می‌کشیدند؛ اما حالا بوی بدی که در منطقه پخش می‌شود، باعث سردرد ما می‌شود. این کارخانه‌ها باید هرچه زودتر متوقف یا از مناطق رهایشی دور شوند؛ در غیر آن، سلامت باشنده‌گان خانه‌های نزدیک بیشتر آسیب خواهد دید.»
شفیق، یکی از باشنده‌گان منطقه جلوگیر ولایت غزنی، می‌گوید نبود نظارت طالبان بر فعالیت کارخانه‌های گچ و سمنت، سبب شده است این کارخانه‌ها بدون رعایت معیارهای محیط‌زیستی فعالیت کنند. او می‌افزاید که دود و گردوغبار ناشی از فعالیت این کارخانه‌ها، هوای منطقه را آلوده کرده و مردم را با مشکلات صحی روبه‌رو ساخته است. به گفته شفیق، با وجود شکایت‌های باشنده‌گان، برای کاهش آلوده‌گی ناشی از فعالیت این کارخانه‌ها اقدام موثری صورت نگرفته است.
شفیق می‌گوید: «بیشتر این کارخانه‌ها از مواد سوختی غیرمعیاری استفاده می‌کنند و فعالیت‌شان زنده‌گی مردم را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. در منطقه ما نیز در دوران جمهوریت کارخانه‌های زیادی از سوی زورمندان ساخته شد، اما کسی به فعالیت آن‌ها توجه نکرد. حالا دود این کارخانه‌ها هوا را به‌شدت آلوده کرده و چندین بار خودم و اعضای خانواده‌ام به‌دلیل آلوده‌گی هوا مریض شده و نزد داکتر رفته‌ایم.»
در همین حال، شماری از کارخانه‌داران می‌گویند که در کارخانه‌های‌شان دستگاه‌های تصفیه‌کننده دود نصب کرده‌اند؛ اما نبود برق، استفاده دوام‌دار از این دستگاه‌ها را با مشکل روبه‌رو کرده است. آنان می‌افزایند که تامین برق پایدار می‌تواند زمینه استفاده منظم از دستگاه‌های تصفیه‌کننده و کاهش دود ناشی از فعالیت کارخانه‌ها را فراهم کند.
قربان‌علی، یکی از کارخانه‌داران در ولایت غزنی، می‌گوید نبود برق، استفاده موثر از دستگاه‌های تصفیه‌کننده دود در کارخانه‌های سمنت و گچ را با مشکل روبه‌رو کرده است. او می‌افزاید که نبود پارک‌های صنعتی رسمی در غزنی نیز از مشکلات عمده صنعت‌کاران این ولایت است. قربان‌علی از طالبان می‌خواهد با ایجاد و توزیع پارک‌های صنعتی، زمینه دسترسی صنعت‌کاران به برق و سایر تسهیلات لازم را فراهم کند.
این کارخانه‌دار می‌گوید: «من فابریکه تولید سمنت و گچ دارم که در بالاتر از لیسه بکاول موقعیت دارد. در فابریکه دستگاه تصفیه‌کننده دود داریم؛ اما مشکل اساسی ما نبود برق است. از زغال‌سنگ استفاده می‌کنیم و به‌دلیل نبود برق، نمی‌توانیم از دستگاه تصفیه‌کننده به‌گونه درست استفاده کنیم. در غزنی پارک‌های صنعتی رسمی وجود ندارد و صنعت‌کاران با مشکلاتی مانند نبود برق و سایر تسهیلات روبه‌رو اند. از حکومت می‌خواهیم برای صنعت‌کاران پارک‌های صنعتی در نظر گرفته و توزیع کند تا این مشکلات حل شود.»
شکایت‌ها از گسترش کارخانه‌های گچ و سمنت در مناطق رهایشی غزنی در حالی مطرح می‌شود که پیش از این، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) هشدار داده بود شهرهای افغانستان با بحران فزاینده آلوده‌گی هوا روبه‌رو هستند. این نهاد گفته بود انتشار آلاینده‌ها از کارخانه‌ها و وسایط نقلیه، در کنار دود ناشی از سوزاندن زغال‌سنگ، چوب، پلاستیک و دیگر سوخت‌های غیراستاندارد، سلامت مردم را تهدید می‌کند.
این نهاد، استفاده از انرژی‌های پاک، کاهش انتشار آلاینده‌های صنعتی، توسعه حمل‌ونقل عمومی و گسترش فضاهای سبز را از راهکارهای کاهش آلوده‌گی هوا و حفاظت از سلامت مردم دانسته است.
براساس اطلاعات ریاست صنعت و تجارت غزنی، در کنار فابریکه‌های صنعتی، حدود ۲۰۰ کوره خشت‌پزی و کارخانه شیرینی‌سازی نیز در مناطق نوآباد، قلعه‌شاده، بکاول، شهرک شهرستان، توحیدآباد و آرزو فعالیت می‌کنند.
