شماری از خانواده‌ها در ولایت زابل می‌گویند که طالبان به‌طور گسترده در روند توزیع کمک‌های بشردوستانه مداخله می‌کنند و این کمک‌ها را به اعضای خانواده و وابسته‌گان خود می‌رسانند. به گفته باشنده‌گان قلات، مرکز ولایت زابل، افرادی که مسوول توزیع کمک‌ها هستند، به‌دلیل ترس از طالبان مجبور می‌شوند با این گروه هماهنگ شوند و به‌جای افراد نیازمند، کمک‌ها را به افراد غیرمستحق برسانند.
شیرمحمد زابلی، یکی از باشنده‌گان شهر قلات، می‌گوید کمک‌هایی که به نام افراد نیازمند به این ولایت می‌رسد، به‌درستی توزیع نمی‌شود. او می‌گوید در روند توزیع این کمک‌ها، از اعضای ارشد طالبان گرفته تا افراد در سطوح پایین‌تر، به‌گونه‌ای دخالت دارند و برای خود و وابسته‌گان‌شان زمینه دریافت کمک‌های بشردوستانه را فراهم می‌کنند.
آقای زابلی می‌گوید خودش دیده است که هنگام توزیع کمک‌ها، کارکنان نهادهای بشردوستانه و اعضای کمیته‌های مربوط، افرادی را برای دریافت کمک ثبت می‌کنند که با طالبان روابط نزدیک دارند.
این باشنده زابل می‌افزاید: «هرچقدر کمک به نام نیازمندان می‌آید، فقط نیمی از آن به نیازمندان توزیع می‌شود و بقیه به کسانی داده می‌شود که واسطه دارند.»
کمیته توزیع کمک‌ها
در همین حال، یک منبع در ریاست اقتصاد ولایت زابل که نخواست هویتش فاش شود، به ۸صبح می‌گوید که تمام کمک‌های بشردوستانه از طریق یک کمیته مشخص متشکل از اعضای طالبان توزیع می‌شود و این کمیته خانواده‌های نیازمند را شناسایی می‌کند. به گفته او، هر نهادی که در ولایت زابل به مردم کمک‌رسانی می‌کند، از مرحله سروی و شناسایی نیازمندان تا رساندن کمک‌ها، تمام این روند زیر نظارت کمیته تعیین‌شده انجام می‌شود.
این منبع می‌افزاید که در کمیته‌ای که افراد را برای دریافت کمک انتخاب می‌کند، یک تن از ریاست اقتصاد طالبان، یک تن از ریاست استخبارات طالبان، یک نماینده از دفتر والی طالبان، یک نماینده از ریاست سکتوری این گروه و دو نماینده از نهاد کمک‌کننده عضویت دارند.
به گفته این منبع، کمیته‌ای که از سوی طالبان برای نظارت و پیشبرد روند توزیع کمک‌ها ایجاد شده است، ۹۰ درصد اعضایش را افراد وابسته به طالبان تشکیل می‌دهند و به همین دلیل، تمام کمک‌ها به افرادی داده می‌شود که طرف‌دار طالبان هستند.
این منبع می‌گوید: «روند تمام انواع کمک‌های موسسات تحت کنترل طالبان است. هنگام توزیع، طالبان تمام اختیار را در دست می‌گیرند و افراد را مطابق میل خود ثبت می‌کنند.»
یکی از اعضای کمیته‌ای که در ولایت زابل برای مردم کمک توزیع می‌کند، می‌گوید تمام افرادی که در این کمیته عضویت دارند، تلاش می‌کنند هیچ فردی که در نظام جمهوری پیشین وظیفه داشته است، کمک دریافت نکند. او می‌گوید بارها در داخل کمیته بر سر این موضوع جنجال و مشاجره لفظی صورت گرفته است؛ زیرا نهاد کمک‌کننده بدون تبعیض سروی انجام می‌دهد، اما اعضای طرف‌دار طالبان در کمیته، افرادی را برای دریافت کمک ثبت می‌کنند که یا از اعضای خانواده طالبان هستند یا به این گروه وابسته‌گی دارند.
این عضو کمیته توزیع کمک‌ها در زابل می‌گوید: «کمیته‌ای که ایجاد شده، اکثریت طالبان هستند. ما در ساحه بارها بر سر این موضوع با یکدیگر بحث و مشاجره داشته‌ایم که افراد طرف‌دار طالبان این کمک‌ها را به کسانی می‌دهند که یا کاملاً طالب هستند یا افرادی‌اند که ظاهر فزیکی‌شان شبیه طالبان است. افرادی که در کمیته‌های ما عضویت دارند، همه از سوی رؤسای ریاست‌ها انتخاب شده‌اند. به همین دلیل، کمک‌هایی را که ما در ساحه توزیع می‌کنیم نیز همین افراد کنترل می‌کنند و دستورهای رؤسا نیز در آن پذیرفته می‌شود.»
در همین حال، خانواده‌هایی که در حال حاضر در ولایت زابل زنده‌گی می‌کنند و در وضعیت بسیار دشوار اقتصادی قرار دارند نیز از مداخله طالبان در روند توزیع کمک‌های بشردوستانه انتقاد می‌کنند و می‌گویند دیده‌اند که طالبان کمک‌های افراد نیازمند را میان خویشاوندان خود و افرادی توزیع می‌کنند که مستحق کمک نیستند.
بی‌بی زهرا، یکی از باشنده‌گان شهر قلات که مسوولیت نگهداری و تامین هزینه زنده‌گی چهار فرزندش را بر عهده دارد، می‌گوید در فقر شدید به سر می‌برد و برای سیر کردن شکم فرزندانش، روستاییان به او نان خشک می‌دهند. او می‌گوید کمک‌هایی که به نام نیازمندان به این ولایت می‌رسد، به‌جای فقیرانی مانند او، میان خویشاوندان و نزدیکان طالبان توزیع می‌شود.
این زن از نهادهای بین‌المللی امدادرسان در افغانستان به‌شدت انتقاد می‌کند و می‌گوید این نهادها کنترلی بر روند رساندن کمک‌ها به مردم ندارند و تمام این روند در اختیار طالبان است.
او می‌افزاید: «به فقیر چیزی نمی‌رسد. سه ماه است که زنده‌گی من با نان خشک همسایه‌ها می‌گذرد. روستاییان هر شب برایم نان می‌آورند، اما مدتی پیش صلیب سرخ در اینجا کمک توزیع می‌کرد؛ نام هیچ‌کدام از ما را ثبت نکردند. در روستای ما افرادی را ثبت کردند که هیچ‌کدام مستحق کمک نبودند.»
گل اختر، یکی از باشنده‌گان ولسوالی شاه‌جوی ولایت زابل، می‌گوید در این ولسوالی نیز گاه‌گاهی از سوی طالبان و نهادهای بشردوستانه کمک‌هایی توزیع می‌شود، اما به گفته او، کمیته‌های مشخص‌شده این کمک‌ها را به افرادی می‌دهند که مورد پسند طالبان باشند. او می‌گوید در ولسوالی‌ها نسبت به مراکز ولایت‌ها فساد بیشتر است؛ زیرا ولسوال‌های طالبان مستقیماً در توزیع این کمک‌ها مداخله می‌کنند و سهم خود را از آن برمی‌دارند.
این باشنده شاه‌جوی می‌گوید: «هر جا که کمک توزیع می‌شود، چه فرد ثروتمند باشد و چه فقیر، اول سهم خودشان را در نظر می‌گیرند. در ولسوالی‌ها هر چیزی را ولسوال‌های طالبان می‌گیرند. افرادی که برای شناسایی و ثبت فقرا می‌آیند، هیچ اختیاری ندارند؛ زیرا تمام مسوولیت از آنان گرفته می‌شود.»
یکی از کارکنان یک نهاد امدادرسان در ولایت زابل نیز به ۸صبح تایید می‌کند که در بسیاری موارد، کمک‌ها به افرادی داده می‌شود که در مقایسه با آنان، خانواده‌های فقیر و نیازمند بیشتری در جامعه وجود دارند.
این کارمند می‌گوید کارکنان موسسات داخلی و خارجی که در حال حاضر در افغانستان، به‌ویژه در ولایت زابل، فعالیت می‌کنند، برای پیشبرد امور خود ناگزیرند بسیاری از دستورهای طالبان را بپذیرند و روند کمک‌رسانی را در اختیار این گروه قرار دهند. او می‌گوید هرچه میزان دخالت طالبان در روند توزیع کمک‌ها بیشتر باشد، احتمال فساد نیز افزایش می‌یابد.
او می‌افزاید: «هر موسسه تلاش می‌کند پروژه‌ای را که به دست آورده، در ساحه به‌صورت موفقانه اجرا کند. برای رسیدن به این هدف، هر موسسه تمام اختیارات خود را در اختیار اداره محلی طالبان قرار می‌دهد. اگر چنین نکند، روز بعد فعالیت‌های موسسه با مانع و تأخیر روبه‌رو می‌شود. هرچه نهادهای بیشتری که وابسته به طالبان هستند با ما در این روند شریک شوند، فساد نیز بیشتر می‌شود.»
دفتر سازمان ملل متحد برای هماهنگی امور بشردوستانه (اوچا) پیش از این اعلام کرده بود که ۳۰ مورد مداخله در روند توزیع کمک‌های بشردوستانه را ثبت کرده است. این سازمان گفته که از ماه جولای تا سپتامبر سال جاری، ۳۰ مورد مداخله در روند ارایه کمک‌های بشردوستانه ثبت شده که ۱۶ مورد آن مربوط به مداخله در اجرای برنامه‌ها، ۱۲ مورد مربوط به خشونت علیه کارکنان و تاسیسات و دو مورد نیز مربوط به جلوگیری از رفت‌وآمد کارکنان و انتقال کالاها بوده است.
