په هلمند کې ځایي سرچینې وايي چې طالبانو په دغه ولایت کې یوه ښځه له دې امله شکنجه کړې او مېړه یې نیولی دی چې کوچنیو نجونو ته یې په پټه کمپيوټر تدریس کاوه. د سرچینو په وینا، طالبانو د دې ښوونکې د مېړه د نیولو پر مهال هغه نجونې هم وهلې او ټکولې دي چې ټولګي ته د درس لپاره راغلې وې.
کریم (مستعار نوم) وايي دغې ښځې هڅه کوله په سختو شرایطو کې نجونو ته د زدهکړې زمینه برابره کړي؛ خو دا فعالیت د طالبانو له تاوتریخجن غبرګون سره مخ شو. د هغه په وینا، طالبانو دا ښځه شکنجه کړې او په ټولګي کې شته نجونې یې هم وهلې دي.
اسد (مستعار نوم) وايي له زدهکوونکو نجونو سره دغه ډول چلند د هغو کورنیو په منځ کې وېره خپره کړې چې له شته محدودیتونو سره سره هڅه کوي ماشومان یې له زدهکړو بېبرخې نه شي. هغه زیاتوي: «کله چې یوه نجلۍ یوازې د کمپیوټر زدهکړې په خاطر له تاوتریخوالي سره مخ کېږي، نورې کورنۍ هم دغو ټولګیو ته د خپلو لوڼو له لېږلو وېرېږي. په پایله کې هغوی ته د زدهکړې فرصتونه ورځ تر بلې کمېږي.»
عثمان (مستعار نوم) وايي د دې ښځې مېړه هم طالبانو نیولی دی. د هغه په وینا، د دې ښځې کورنۍ د هغې او د هغې د مېړه وضعیت ته اندېښمنه ده او د مېړه د برخلیک په اړه یې روښانه معلومات نشته.
له دې سره هممهاله، د کمپیوټر ساینس پوهنځي محصله مریم (مستعار نوم) وايي: «نننۍ نړۍ په خورا سرعت سره د ټیکنالوژۍ پر لور روانه ده. د کمپیوټر زدهکړه نور اضافي درس نه دی، بلکې یوه اساسي اړتیا ده. نجونې هم باید دا فرصت ولري چې دا مهارت وڅاري او خپل راتلونکي ته چمتو شي.»
دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په پرونۍ غونډه کې، چې د افغانستان د وضعیت په اړه جوړه شوې وه، د زدهکړو، تحصیل او کار له حقونو د افغان ښځو او نجونو د محرومیت د دوام په تړاو سخته اندېښنه ښودل شوې او غوښتنه شوې چې طالبان باید دا بندیزونه لغوه کړي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازي نصیر احمد اندیشه د امنیت شورا په پرونۍ غونډه کې وویل د ښځو حذف یوازې د هغوی د حقونو مسئله نه ده، بلکې په اوږدمهال کې د افغانستان اقتصاد، روغتیا، پوهنې، پراختیا او ثبات ته هم زیان رسوي. د هغه په وینا، د هېواد د راتلونکي په پرېکړو کې د ښځو له حضور پرته هېڅ سیاسي بهیر مشروعیت نه شي موندلای.
د امنیت شورا یو شمېر غړیو او د ملګرو ملتونو د غړو هېوادونو استازو په دې غونډه کې د طالبانو لګول شویو محدودیتونو ته په اشارې سره ټینګار کړی چې د طالبانو له خوا له ټولنې د ښځو او نجونو حذف او د هغوی «سیستماتیک ځورول او ځپل» باید وغندل شي. د هغوی په وینا، له اساسي حقونو د میلیونونو ښځو او نجونو محرومول یوازې د بشري حقونو مسئله نه ده، بلکې د افغانستان پر امنیت، سولې او ازادۍ هم اوږدمهالې اغېزې لري.
په ملګرو ملتونو کې د امریکا سفیر، مایک والتز د چهارشنبې په ورځ د امنیت شورا په غونډه کې د طالبانو له خوا د ښځو پر ځپلو او او د هغوی پر وړاندې پر تبعیض سختې نیوکې وکړې. هغه په کورونو کې د ښځو د ایسارېدو په تړاو د امریکا د مشهورې سینمایي لوبغاړې مریل سټریپ خبرو ته په اشارې وویل: «په کابل کې یوه ښځینه پيشو تر یوې افغان ښځې ډېر حقونه لري»، ځکه کولای شي له کوره بهر ووځي او د لمر رڼا وګوري.
والټز له زدهکړو د ښځو او نجونو پنځه کلن محرومیت دردوونکی وباله او ویې ویل چې د هغوی پر وړاندې د ازادۍ او غوره ژوند لاره تړل شوې ده.
