د کابل یو شمېر اوسېدونکي په افغانستان کې د پستي خدمتونو له لوړو بیو او ټیټ کیفیته شکایت کوي. دوی وايي، سره له دې چې د پارسلونو د لېږد لپاره لوړې بیې ورکوي، خو پارسلونه یې کله ناکله له اوږده ځنډ وروسته مطلوب ځای ته رسېږي او په ځینو مواردو کې د لېږد پر مهال زیانمنېږي. د دوی په وینا، د پارسلونو په رسېدو کې ځنډ د دې لامل کېږي چې مهم اسناد او اړین توکي پر خپل وخت ترلاسه کوونکو ته ونه رسېږي او خپل ارزښت او کارندوالی له لاسه ورکړي. د دغو اوسېدونکو په خبره، پستي شرکتونه د پارسلونو د ورکېدو یا زیانمنېدو په اړه مسوولیت نه مني او د توکو په رسولو کې د ځنډ پر مهال هم په بېلابېلو پلمو مشتریانو ته ځواب نه وايي. دوی ادعا کوي چې د دغو شرکتونو ځینې کارکوونکي د پارسلونو د وضعیت د معلومولو لپاره د مشتریانو د پوښتنو پر مهال ناسم چلند کوي او شکایتونو ته یې رسیدهګي نه کوي.
د کابل دغو اوسېدونکو له ۸صبح ورځپاڼې سره په خبرو کې ټینګار کړی چې د پستي خدمتونو د لوړو لګښتونو او ستونزو له امله نورو هېوادونو ته د خپلو پارسلونو د لېږلو لپاره له کارګو شرکتونو کار اخلي. دوی زیاتوي چې په کور دننه هم خپلو خپلوانو او اشنایانو ته د پارسلونو د لېږد لپاره د ولایتونو ترمنځ د تګ راتګ ټکسي چلوونکو یا د پیک خدمتونو ته مخه کوي.
د کابل اوسېدونکې صدیقه وايي، په افغانستان کې د پستي خدمتونو بیې ډېرې لوړې دي او له وړاندې کېدونکي کیفیت سره هېڅ تناسب نه لري. نوموړې زیاتوي چې دغه لوړ لګښتونه، په ځانګړي ډول بهر ته د پارسلونو د لېږلو پر مهال، پر کورنیو سخت مالي فشار راولي او ډېر کسان اړ کېږي چې د لګښتونو د کمولو لپاره له کارګو شرکتونو کار واخلي؛ خو د نوموړې په وینا، پر دغو شرکتونو هم کله ناکله باور نه شي کېدای.
د کابل دغه اوسېدونکې وايي: «اوسمهال په هېواد کې افغانپُست فعالیت کوي او له دې امله چې دولتي اداره ده اوسنیو شرایطو ته په پام سره یې خدمتونه تر یوه بریده د منلو وړ دي؛ خو د دغو خدمتونو لګښتونه د خلکو لپاره د اندېښنې وړ دي. د افغانپُست ترڅنګ، یو شمېر خصوصي شرکتونه هم د پستي خدمتونو په برخه کې فعالیت کوي چې بیې یې سره توپیر لري.»
د کابل بل اوسېدونکی شافع وايي، د پارسلونو په لېږد کې ځنډ او د پستي شرکتونو له خوا د مشتریانو شکایتونو ته نه پاملرنه د دغو خدمتونو پر وړاندې د خلکو باور کم کړی دی. د هغه په وینا، په ځینو مواردو کې مشتریان د خپلو پارسلونو له په ځنډ ترلاسه کولو یا د لېږد پر مهال د ستونزو له رامنځته کېدو وروسته د پستي شرکتونو له خوا روښانه ځواب نه ترلاسه کوي او د خپلو پارسلونو د وضعیت معلومولو لپاره له ستونزو سره مخ کېږي.
شافع وايي: «په افغانستان کې پستي خدمتونه په لوړو بیو وړاندې کېږي، خو له بده مرغه د خدمتونو کیفیت د هغو لګښتونو پرتله هېڅ تناسب نه لري چې خلک یې ورکوي. د پارسلونو په لېږد کې اوږد ځنډ، د خدمتونو په وړاندې کولو کې کمزوري او د مسوولیت نه منل خلک له جدي ستونزو سره مخ کړي دي.» نوموړی له مسوولانو غواړي چې د خدمتونو د کیفیت د ښه والي، د پارسلونو پر وخت رسولو او د مشتریانو شکایتونو ته د رسېدهګۍ لپاره اقدام وکړي.
د کابل بل اوسېدونکی سمیعالله وايي، د پارسلونو په لېږد کې ځنډ او د پستي خدمتونو لوړې بیې له بهره افغانستان ته د توکو رالېږل هم سخت کړي دي. د هغه په خبره، د هېواد یو شمېر اوسېدونکي چې په بهر کې ژوند کوي، د پستي خدمتونو د کارولو پر ځای افغانستان ته د خپلو توکو د رالېږلو لپاره نورې لارې غوره کوي.
د کابل بل اوسېدونکی شهاب وايي، د کورونو او کوڅو لپاره د کره پتې نشتوالی، د پستي خدمتونو له لوړو لګښتونو سره یوځای، د اسنادو لېږل او ترلاسه کول ستونزمن کړي دي. د شهاب په باور، د کورونو او کوڅو د پتې نه مشخصوالی د پارسلونو د رسولو بهیر له ستونزو سره مخ کوي او د پستي خدمتونو د ښه والي لپاره باید د پتې ورکولو سیستم او اړوندې زېربناوې معیاري شي.
د کابل دغه اوسېدونکی وايي: «د پستي خدمتونو د ځنډ او لوړو لګښتونو له امله، په بهرنیو هېوادونو کې ځینې کسان غوره ګڼي چې خپل توکي افغانستان ته له نورو لارو راولېږي؛ ځکه د پستي خدمتونو له لارې د پارسلونو لېږد هم ډېر وخت نیسي او هم ډېر لګښت لري.»
د کابل بل اوسېدونکی شهاب وايي، د کورونو او کوڅو لپاره د کره پتې نشتوالی، د پستي خدمتونو له لوړو لګښتونو سره یوځای، د اسنادو لېږل او ترلاسه کول ستونزمن کړي دي. د شهاب په باور، د کورونو او کوڅو د پتې نه مشخصوالی د پارسلونو د رسولو بهیر له ستونزو سره مخ کوي او د پستي خدمتونو د ښه والي لپاره باید د پتې ورکولو سیستم او اړوندې زېربناوې معیاري شي.
د کابل دغه اوسېدونکی وايي: «یو یا دوه ځله مو د فراغتلیک د لېږلو لپاره له پستي خدمتونو کار واخیست، خو ډېرې پیسې اخلي. د پاسپورټ لپاره د اړینو اسنادو د لېږلو په برخه کې هم د لګښتونو له امله له دې کاره تېر شوو. په افغانستان کې د کوڅو او کورونو پتې مشخصې نه دي او له همدې امله خلک له ګڼو ستونزو سره مخ کېږي.»
په همدې حال کې، د طالبانو تر واک لاندې د افغانپُست یو شمېر کارکوونکي وايي، د لېږد په مسیر کې د پارسلونو څو ځله تفتیش، په ځانګړي ډول په هوايي ډګرونو کې د توکو د لېږد بهیر له ستونزو سره مخ کولای شي او دا ستونزمنوي چې د ټولو پارسلونو د سالم رسېدو ډاډ ورکړل شي.
د افغانپُست یو کارکوونکی چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې واخیستل شي، وايي، له افغانستانه لېږل کېدونکي پارسلونه په څو پړاوونو کې د افغانستان او دوبۍ په ګډون، تفتیش کېږي. د هغه په وینا، د دغو پلټنو پر مهال کله ناکله د خلکو توکي زیانمنېږي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانپُست دغه کارکوونکی وايي: «موږ هغو کسانو ته چې ماتېدونکي توکي لېږي، خبرداری ورکوو چې د دغو توکو د سالم رسېدو بشپړ ډاډ نه شو ورکولای. له افغانستانه لېږل کېدونکي پارسلونه څو ځله تفتیش کېږي او په دوبۍ کې هم جدي پلټنې ترسره کېږي. په ځینو مواردو کې د تفتیش پر مهال د خلکو توکو ته کافي پاملرنه نه کېږي او زیانمنېږي.»
دغه کارکوونکی زیاتوي چې د امنیتي اندېښنو او د نشهيي توکو او نورو ممنوعه توکو د لېږد د مخنیوي لپاره پارسلونه تفتیش کېږي؛ خو د هغه په باور، د دغو پلټنو پر مهال باید د خلکو د توکو سالم پاتې کېدو ته هم پاملرنه وشي.
نوموړی وايي، له شته ستونزو سره سره، په افغانستان کې د څو لسیزو جګړو او د زېربناوو زیانمنېدو ته په پام سره، د پستي خدمتونو وړاندې کول ارزښت لري. د هغه په وینا، ځینې کارګو شرکتونه هم د توکو د زیانمنېدو په صورت کې مشتریانو ته روښانه ضمانت نه ورکوي.
دا شکایتونه په داسې حال کې مطرح کېږي چې د طالبانو تر واک لاندې افغانپُست اعلان کړی،د نړۍ له ۱۹۲ هېوادونو سره د پستي او کارګو په برخه کې فعالې اړیکې لري. د دې شرکت د سوداګرۍ د پراختیا رییس ویلي چې د افغانپُست خدمتونه په ټول هېواد کې پراخ شوي او اوس د پستي او کارګو په برخو کې ۲۲ ډوله خدمتونه خلکو ته وړاندې کوي.
هغه دغه راز ویلي چې د افغانپُست د خدمتونو لګښتونه د خصوصي سکټور پرتله تر ۳۰ سلنې پورې ټیټ دي او په روان کال کې په کابل او یو شمېر ولایتونو کې نوې پسته خانې جوړ شوي دي.
د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت او افغانپُست پر وېبپاڼو د خپرو شویو معلوماتو له مخې، نورو هېوادونو ته د پارسلونو د لېږلو لګښت د پارسل د وزن او د مطلوب هېواد له مخې توپیر لري. د پارسل د وزن په زیاتېدو سره، د هر کیلوګرام د لېږد لګښت هم کمېږي.
