د هرات یو شمېر اوسېدونکي په دغه ښار کې د غلاوو له زیاتېدو شکایت کوي. دوی وايي چې د مالونو پر غلا کېدو سربېره، د خلکو د سر خوندیتوب هم له سخت ګواښ سره مخ شوی دی. د دوی په وینا، دغه وضعیت د دغه ولایت په اوسېدونکو کې پراخې اندېښنې رامنځته کړې دي، په ځانګړې توګه کله چې د کور او کارځای ترمنځ تګ راتګ کوي. دا په داسې حال کې ده چې طالبانو په ځلونو ادعا کړې چې په افغانستان کې یې بشپړ امنیت ټینګ کړی او جنايي جرمونه یې د پام وړ کم کړي دي.
په هرات ښار کې د یوه رسټورانټ کارکوونکی احمد (مستعار نوم) چې په دې وروستیو کې یې موټرسایکل غلا شوی، وايي: «ما په ډېرې خوارۍ کار کړی و څو دا موټرسایکل واخلم، خو په څو شېبو کې مې له لاسه ووت. اوس کار ته په تګ راتګ کې له ستونزو سره مخ یم او مجبور یم اضافي لګښت ورکړم. هغه څه چې ما ډېر اندېښمن کوي، دا دي چې سړی نه پوهېږي په دغه ښار کې یې شتمني په کوم ځای کې خوندي ده. کله چې داسې پېښې کېږي، خلک نور نه د امنیت پر ادعاوو باور لري او نه د سر او مال د امنیت احساس کوي.»
د هرات ښار د اوومې ناحیې اوسېدونکی مهراد (مستعار نوم) هم وايي چې څو ورځې وړاندې غلو د هغه موټر د ده د سترګو پر وړاندې یووړ. هغه وايي چې دا پېښه په ډېره لږه موده کې وشوه او ده ونه شوای کړای د هغې مخه ونیسي.
د هرات دغه اوسېدونکی وايي: «کله چې سړی د خپلې شتمنۍ له لاسه وتل په خپلو سترګو ویني او څه یې له دسه نه کېږي، نو د ناامنۍ احساس کوي. اوس ان په هغه سیمه کې چې ژوند کوم، د پخوا په څېر د ارامۍ احساس نه لرم.»
مهراد زیاتوي چې د داسې پېښو دوام د دې لامل شوی چې خلک د پخوا پرتله د امنیت احساس له لاسه ورکړي او په پوره ډاډه زړه په ښار کې تګ راتګ ونه کړای شي.
دا اندېښنې په داسې حال کې مطرح کېږي چې په تر ټولو وروستۍ پېښه کې وسلهوالو کسانو د هرات ښار د درب ملک په سیمه کې پر «بهار مارکېټ» برید کړی، د دغه مارکېټ ساتونکی یې وژلی، زوی یې ټپي کړی او د شپږو دوکانونو مالونه یې له ځان سره وړي دي. د راپورونو له مخې، غلو چې ملکي جامې یې اغوستې وې، په پیل کې ځانونه د طالبانو د استخباراتو ځواکونه معرفي کړي وو.
دغه راز په وروستیو ورځو کې یوه کس چې چاقو یې په لاس کې و، د هرات ښار کې د یوې مېرمنې ځیرک ټلیفون غلا کړی دی. دې پېښې ګڼې اندېښنې راپارولې او په ټولنیزو شبکو کې یې ډېر غبرګونونه راوپارول.
دا په داسې حال کې ده چې طالبانو په ځلونو ادعا کړې چې په افغانستان کې یې امنیت ټینګ کړی او د جنايي جرمونو رامنځته کېدو لارې چارې یې له منځه وړې دي؛ خو هېوادوال د جنايي جرمونو او وسلهوالو غلاوو زیاتېدو ته سخت اندېښمن دي او وايي چې سر او مال یې خوندي نه دي.
یو شمېر هېوادوال د غلاو او جنايي جرمونو پر پراخېدو د اندېښنې په څرګندولو سره ټینګار کوي چې د کاري فرصتونو نشتوالی، سخته بېوزلي، دوامداره بېکاري او د طالبانو تر کنټرول لاندې دولتي ادارو کې د وړتیا نشتوالی د غلاوو د زیاتېدو اصلي لاملونه دي. د دوی په وینا، طالبان په دولتي ادارو کې یوازې هغه کسان پر دندو ګوماري چې په دغې ډلې پورې تړلي وي او په خصوصي سکتور کې هم کاري فرصتونه له ګڼو محدودیتونو سره مخ دي.
بلخوا، د دوی په وینا، د ښځو پراخې بېکارۍ د بېوزلۍ او لوږې ستونزه لا پسې زیاته کړې او په ټولنه کې د اقتصادي ستونزو د ډېرېدو لامل شوې ده. اخوا، دوی ادعا کوي چې په طالبانو پورې ځینې تړلي کسان په دغو غلاوو کې لاس لري، د غلو ملاتړ کوي او یا پخپله په مستقیمه توګه په وسلهوالو غلاوو لاس پورې کوي.
