۱۹۸۷ میلادي کال و او سخته یخني وه؛ داسې یخ چې یوازې د هوا او موسم له امله نه و، بلکې د هغه هېواد له حالته راولاړېده چې د جګړې په اور کې له منځه تللی و. ورور مې پنځه کاله په چکسلواکیا کې تېر کړي و. په ټول وس یې انجنیري ولوسته دا هیله یې روزله چې د خپل هېواد او کورنۍ لپاره به ښه راتلونکې جوړه کړي. خو کله یې چې د کابل پر هوايي ډګر ګام کېښود، هماغه شېبه ترې ټول ارمانونه واخیستل شول. چارواکو یې ډیپلوم همالته ضبط کړ او هغه یې جبري پوځي خدمت ته ولېږه. یوازې اووه ورځې، یعنې یوه اوونې یې وخت ورکړ چې د کور او کورنۍ تودوخه احساس کړي؛ وروسته باید پوځي یونیفورم واغوندي او خدمت ته لاړ شي.
د هغه مهال د خدمت د مقرراتو له مخې، یوازې یې اجازه لرله چې په هرو دوو میاشتو کې یوه اوونۍ کور ته لاړ شي. موږ همدغو لنډو شېبو ته ژوند کاوه او په ټوله موده کې به مو له اندېښنې سره انتظار ایست. هغه مهال افغانستان د نننۍ نړۍ له ډېرو امکاناتو بېبرخې و او ان ټیلیفون مو هم نه درلود، لکه د کابل د ډېرو اوسېدونکو په څېر. ګرځنده ټیلیفون خو لا بیخي نه و چې دا واټن راکم کړي. همدا چې ورور مې د کور له دروازې بهر وواته، بیا به د ناڅرګند برخلیک تیارو ته روان و او تر بل دیدن پورې به مو لاسونه د دعا لپاره پورته و چې روغ رمټ بېرته راستون شي.
یو سهار وختي، د لمر له راختلو مخکې، د مور په ارامه تګ له خوبه راویښه شوم. هغه په کراره له کوره ووته او د کور انګړ ته لاړه. په کمزورې رڼا کې یې په لاس کې د اوبو کوزه وه او د سهار په چوپتیا کې یې روانو اوبو ته څه ورو ورو زمزمه کول. شاوخوا لس دقیقې وروسته بېرته کوټې ته راغله او وېره یې په مخ کې ښکارېده. تر څنګ مې کېناسته او په لړزېدلي غږ یې د هغه خوب کیسه وکړه چې لیدلی یې و. ورور مې یې په خوب او د ښي سترګې لاندې یې یو تور داغ لیدلې و.
کله مې چې ولیدل مورجانه مې څومره اندېښمنه ده، هڅه مې وکړه چې اندېښنه یې کمه کړم او په هغو ساده خبرو چې له یوې ماشومې به راوتلې، ډاډ ورکړ. ورته مې وویل: «تشویش مه کوه مورې، خوب یوازې خوب دی. انشاءالله ورور به مې په خیر کور ته راشي. زه دعا کوم چې په خیر کور ته راشي.»
خو د مور حالت او نظر دروند و. راته یې وویل، کله چې له خوبه راویښه شوه، سملاسي یې کوزه له پاکو اوبو ډکه کړه او له کوره بهر ووته، او خپل خوب یې لومړی روانو اوبو ته ووایه. د افغانانو په باور او دود کې، که بد خوب د انسان روح اندېښمن کړي، باید لومړی روانو اوبو ته وویل شي؛ باید روانې اوبه، مخکې له دې چې د انسان تر غوږو ورسېږي، د خوب بدۍ او شومې نښې له ځان سره یوسي.
په هغه سوړ سهار کې مې مور له کوره بهر وتلې وه، څو خپله وېره له اوبو سره شریکه کړي او له خدایه وغواړي چې اوبه یې د زوی له برخلیکه خطر لرې کړي.
کله چې رخصتي ته کمې ورځې پاتې شوې، زړه به مې له خوښۍ په درزا شو. ورور مې د کور له دروازې رادننه شو. خو یو عجیبه څه مې تر سترګو شو؛ هغه تورې، چوکاټ داره لمریزې عینکې په سترګو کړې وې؛ داسې څه چې ما مخکې هېڅکله د هغه پر سترګو نه وې لیدلې. د ناستې خونې ته راغی او پر هغو دودیزو افغاني توشکو او بالښتونو کېناست چې پر دیوال تکیه و. لا سم نه و ناست چې مور مې په بیړه راننوته او سترګې یې ترې نه اړولې. په وېرېدلي غږ یې وپوښتل: «زویه ولې دې تورې عینکې په سترګو کړې؟»
ورور مې موسکی شو او هڅه یې وکړه عادي ښکاره شي؛ ګواکې غوښتل یې مور له اندېښنې وساتي. ویې ویل: «هېڅ خبره نشته، مورې. نن سبا تورې عینکې موډ دي.» مور مې بیا وپوښتل: «عینکې دې لرې کړه، چې سترګې دې وګورم.»
نوموړي هڅه وکړه مقاومت وکړي او ځان یې هاخوا دیخوا وخوځاوه، خو مور مې ټينګار وکړ. مورنۍ غریزې نه پرېښوده چې خبره یې ومني. په پایله کې مې ورور وویل: «زړه مه خوره مورې، کله چې د عسکري موټر پر سر د درنو وسایلو د بارولو په حال کې وم، پښه مې وښوېده او د موټر له شا څخه پر یوې لویې ډبرې ولوېدم. یوازې یو کوچنی ټپ دی، خو اوس بالکل ښه یم. سترګې ته مې هېڅ زیان نه دی رسېدلی.»
ورو یې تورې عینکې لرې کړې. ساه مې بنده شوه. د ښي سترګې لاندې یې هماغه تور داغ ښکاره شو چې مور مې څو ورځې وړاندې په خوب کې لیدلې او ماته یې ویلی و؛ کټ مټ په هماغه ځای کې، په هماغه بڼه او له داسې جزیاتو چې خوب یې پر عجیب واقعیت بدلاوه.
هک حیرانه ناسته وم او ټکان مې وخوړ. که مور مې هغه سهار له کوره نه وای وتلې چې خپل خوب روانو اوبو ته ووایي او که یې مخکې له دې چې ورور مې کور ته راشي، د خوب ټول جزیات راته نه وای ویلي، ښايي ویل به مې چې دا یوازې یوه پېښه ده. خو هلته په کابل کې په خپل کور کې مې بل څه لیدل چې ماته له معجزې کم نه و.
له هغه سهاره لسیزې تېرې شوې. نن مې مور په جرمني کې ژوند کوي؛ له ما څه باندې اووه زره کیلومتره لرې ده. خو دا واټن د هغې نامريي او نه شلېدونکې اړیکې ترمنځ چې موږ یې له یو بل سره تړلې یو، هېڅ مانا نه لري.
ان نن چې کله یو څه ناروغه اوسم یا مې زړه دروند وي، سهار وختي زنګ راځي. تل هغه وي؛ هماغه مهربانه مور مې. وايي چې په اړه یې اندېښمنونکی خوب لیدلی؛ ګواکې زما خپګان یې زرګونه کیلومتره لرې، ان بې له دې چې څه ووایم، حس کړی دی.
نه پوهېږم چې دا څنګه نامريي اړیکه ده چې یوه مور یې له خپل اولاد سره لري. نه پوهېږم څنګه یې نالیدلې روح له قارو تېروي څو تر خپل اولاد پورې یې ورسېږي. یوازې دومره پوهېږم چې دا اړیکه د اوسنۍ مادي نړۍ له ټولو قوانینو پورته ده. دا هغه احساس دی چې له خبرو ژور دی. او زه پوهېږم چې شته، ځکه خپله مې په خپلو سترګو لیدلی دی.
