د غزني یو شمېر ښځینه ښوونکې او د لومړي تر شپږم ټولګي زدهکوونکې وايي، طالبانو دوی ته خبرداری ورکړی چې باید «تور حجاب» واغوندي، تور نقاب وتړي، تورې دستکشې او تورې عینکې وکاروي. د دوی په وینا، دا امر ښوونځي ته د ماشومانو د ورتګ له وار له مخه شرطونو دی او که څوک د طالبانو له دې امره سرغړونه وکړي، د دې ډلې د امر بالمعروف او نهې عن المنکر د محتسبانو له خوا به مجازات شي. له بلې خوا، د غزني یو شمېر اوسېدونکي وايي چې د طالبانو د خوښې وړ دغو جامو د پېرلو توان نه لري.
د غزني دغه اوسېدونکي پر ماشومو نجونو د طالبانو لګېدلي نوي محدودیتونه له اسلامي ارزښتونو او د خلکو له کلتور سره په ټکر کې بولي او ټینګار کوي چې دا وضعیت به د دې لامل شي چې ماشومانې هم له دې وروسته ښوونځي ته لاړې نه شي. دوی زیاتوي چې طالبان د ماشومو نجونو پرمخ د ښوونځي د تړلو لپاره د پلمې په لټه کې دي.
رخسار (مستعار نوم) د غزني ښار په یوه ښوونځي کې پر تدریس بوخته ده. هغه د دې محدودیت د لګېدو په اړه وايي: «په دوو پرلهپسې ورځو کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر کسان ښوونځي ته راغلل او ټول ټولګي یې جلا جلا وکتل. هغوی د ښوونځي له مدیر او نورو ښوونکو سره په غونډه کې په ډېر جدي ډول خبرداری ورکړ چې له دې وروسته باید په بشپړ تور حجاب، داسې نقاب چې یوازې سترګې ترې ښکاره وي، او تورو دستکشو سره ښوونځي ته حاضر شو او ښوونځي ته د تګ او راتګ پر مهال هم تورې عینکې وکاروو.»
دغه ښوونکې زیاتوي: «ټولو ښوونکو او زدهکوونکو، ان د لومړي ټولګي زدهکوونکو ته هم همدا امر شوی دی. هغوی وویل، که بل ځل د کنټرول لپاره راشو او چا مو له امره سرغړونه کړې وي، له دندې به ګوښه او له ښوونځي به وایستل شي.»
د غزني ښار په څنډه کې د البیروني نجونو ښوونځي یوه زدهکوونکې زهرا وايي چې د دوی د ټولګي فضا ډېره وېروونکې شوې او ټولګي ته د ننوتو پر مهال له یوه عجیبه حالت سره مخ شوې ده.
دغه زدهکوونکې وايي: «نن چې ټولګي ته ننوتم، ووېرېدم. د څو ټولګیوالو مو یوازې سترګې ښکارېدې او ما هېڅ یوه ونه پېژندله، تر دې چې هرې یوې یو ځل خپل مخونه موږ ته راوښودل.
په همدې حال کې، د دغې زدهکوونکې پلار چې نه یې غوښتل نوم یې په دې راپور کې خپور شي، له ۸صبح ورځپاڼې سره په خبرو کې وايي چې د خپلې لور لپاره د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر ریاست د محتسبانو د خوښې وړ نوي یونیفورم د پېرلو توان نه لري او اړ به شي چې خپله لور ښوونځي ته له تلو منع کړي.
د زهرا پلار وايي: «همدا اوس هم د هغه ښوونځي جامې چې دغه نجونې یې اغوندي، په بشپړ ډول اسلامي او شرعي دي. دا خو ماشومان دي؛ ان د لویانو لپاره هم د مخ پټول واجب نه دي، نو ماشومانې خو پرځای پرېږده. زه خپله بېکاره یم او د خپلو لوڼو لپاره د دومره جامو، دستکشو او نقابونو د پېرلو توان نه لرم. که پر هغوی فشار راوستل شي، زه دوه لوڼې لرم او اړ یم چې ښوونځي ته یې له تلو یې منع کړم.»
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته، دې ډلې پر خلکو، په ځانګړې توګه ښځو او نجونو سخت محدودیتونه لګولي دي. اوس مهال له شپږم ټولګي پورته د نجونو د ښوونځیو، پوهنتونونو او ښوونیزو مرکزونو دروازې د نجونو پر مخ تړل شوې دي او په دولتي دفترونو او ادارو کې د ښځو پر کار هم بندیز لګېدلی دی.
