په کابل پوهنتون کې ایډیولوژیکه تصفیه؛ د طالبانو ملایانو ۹۶ درسي کتابونه لېرې کړل

د کابل پوهنتون د نصاب لپاره د طالبانو د علماوو وروستۍ کمېټې د کابل پوهنتون د بېلابېلو پوهنځیو له ښوونیز پروګرامه ۹۶ عنوانه کتابونه او درسي رسالې لېرې کړي دي. د هغه نوملړ کاپي چې د ۸صبح ورځپاڼې لاسته رسېدلې، ښيي چې دغه پراخ حذف په لومړي سر کې د بشري علومو پوهنځي په تېره بیا د ټولنپوهنې، حقوقو او سیاسي علومو او ښکلو هنرونو پوهنځي په نښه کړي دي. هغه مضامین چې په منځپانګه کې یې فلسفي او لوېدیځې تیورۍ، عصري ټولنپوهنه، سیاسي او رسنیز تحلیلونه، ټولنیز نقد، سینمايي او هنري سرچینې، انګلیسي کتابونه او بهرنۍ اکاډمیکې سرچینې وي، له نصابه اېستل شوي دي. له دې سره هممهاله، طالبانو ۱۹۴عنوان کتابونه د اصلاح او بیا کتنې په شرط تائید کړي او ۹۸۱ نور کتابونو او رسالو ته یې د تدریس اجازه ورکړې ده.

د طالبانو د علماوو کمېټې له خوا د رد شویو مضامینو نوملړ چې د ۸صبح ورځپاڼې لاس ته رسېدلی، ښيي چې تر ټولو زیات کتابونه د ټولنیزو علومو، فلسفې، ټولنپوهنې، تاریخ، سینما، حقوقو او عامه ادارې په پوهنځیو پورې اړه لري. دا کتابونه له  کوم څرګند دلیل پرته له نصابه لرې شوي، خو سرچینې وايي چې طالبان دا کتابونه له شریعیته د خپلې انګېرنې له مخې، له اسلامي ارزښتونو سره په ټکر کې ګڼلي او له همدې امله یې حذف کړي دي.

په کابل پوهنتون سرچینې وايي چې دا شمېر یوازې د کابل پوهنتون پورې اړه لري او په ټول هېواد کې د حذف شویو کتابونو او رسالو شمېر څو برابره دی. یوه باوري سرچینه وايي: «واقعي شمېره د دې څو برابره ده. فکر وکړئ چې په ټول هېواد کې له ۳۴ پوهنتونونو څومره کتابونه د طالبانو د دې کمیته له خوا رد شوي دي. دا یوازې په کابل پوهنتون پورې اړه لري.»

دا کمیته له ۴۰ طالب ملایانو جوړه ده چې د پوهنتونونو ټول مضامین یې د خپلې ډلې د لیدلوري له مخې بیا کتلي او سلګونه درسي رسالې او اثار یې له نصابه لېرې کړي دي.

هغه نوملړ چې د ۸صبح ورځپاڼې لاسته ورغلی، ښيي چې طالبانو د علماوو د کمیټې له خوا د ټولنیزو علومو پوهنځي ۱۲، د ژورنالیزم پوهنځي ۷، د ښکلو هنرونو پوهنځي ۱۰، د حقوقو او سیاسي علومو پوهنځي ۱۵، د اقتصاد پوهنځي ۱۱، د ادارې او عامه پالیسۍ پوهنځي ۹، د ژبې او ادبیاتو پوهنځي ۱۳، د شرعیاتو پوهنځي ۷، د روزنیزو علومو او اروا پوهنې پوهنځي ۴، د ځمکپوهنې او جغرافیې د پوهنځي ۳ او د نورو څانګو څو مضامین لېرې شوي دي.

د ټولنپوهنې له پوهنځي لېرې کړای شوي مضامین

دا نوملړ ښیي د ټولنیزو علومو پوهنځي له درسي نوملړه د عصري فلسفې، د سیاسي ټولنپوهنې، فلسفي مفاهیمو، د منځني ختیځ د تاریخ، د صنعتي ټولنپوهنې او یو شمیر نور کتابونو لېرې شوي دي. استادان وايي دا حذفونه لا هم دوام لري او د دې پوهنځي وجودي فلسفه یې تر پوښتنې لاندې راوستې او پوهنځی یې د بشپړ حذف له خطر سره مخ کړی دی.

د ټولنیزو علومو حذف شوي مضامین

د ارتباطاتو او ژورنالیزم د پوهنځي حذف شوی مضامین

د طالبانو دې کمېټې د کابل پوهنتون د ژورنالېزم له پوهنځي  په مخ پر ودو هېوادونو کې د پراختیایي اړیکو، د فردي او عامه اړیکو مفهوم او ځینې نورې درسي رسالې لېرې کړي دي.

د ښکلو هنرونو له پوهنځي د لېرې کړای شویو کتابونو او رسالو نوملړ

د حقوقو او سیاسي علومو حذف شوي مضامین

داقتصاد او مدیریت څانګې حذف شوي مضامين 

د اداري او عامه پالیسۍ حذف شوي مضامین

ژبه او ادبیات

فولکلور او فولکلوري، عرفاني ادبیات، افغانستان په اوستا کې، د ژبپوهنې تاریخ، الأدب العربي المعاصر، خوشحال پېژندنه، د نړۍ ادبیات، نړیوال اديب شهکارونه، اسطوره، د پښتو ادبیاتو معاصر تاریخ او ژبپوهنه هغه مضامین دي چې په ادبیاتو پوهنځي کې په پښتو، دري او عربي څانګو کې حذف شوي دي.

د شرعیاتو او  اسلامي علومو حذف شوي مضامین

تعلیمي علوم او ارواپوهنه

د ښاروندۍ ښوونه او روزنه، د کورنۍ مشوره او د روزنیزو پروګرامونو تیورۍ هغه مضامین دي چې د طالبانو د علماوو د کمېټې له خوا د روزنیزو او اروا پوهنې له علومو لېرې شوي دي.

ځکمپوهنه او جغرافیه

د طالبانو د علماوو کمېټې د کابل پوهنتون د پوهنځیو د درسي کتابونو او رسالو د لېرې کولو په لړ کې د ځمکپوهنې پوهنځي له درسي نوملړه د حیاتي جغرافیې، د اسلامي هېوادونو تاریخي جغرافیه او Disaster Risk Managementهم لېرې کړي دي.

انګلیسي درسونه او لوېدیځې سرچینې؛ د حذفونو لویه برخه

په حذف شویو مواردو کې څو انګلیسي سرچینې لکه Research Design (جان کرسول)، Financial Markets and Institutions، Corporate Finance او Interpersonal Conflict هم شاملې دي.

دغه راز ۱۹۴عنوانه کتابونه او درسي مواد د طالبانو د علماوو کمېټې له خوا د تعدیل په شرط د تدریس لپاره تایید شوي دي. دا نوملړ په تاریخ، ټولنپوهنه، ادبیات، فلسفه، ارواپوهنه، مدیریت، نړیوالو اړیکو، سیاسي علومو، اقتصاد، جغرافیه، بیولوژي، کرنې، مالدارۍ، طب، درملجوړونې، انجینرۍ او هنر او رسنیو کې پراخ موضوعات رانغاړي. د طالبانو په امر ټول دا کتابونه او رسالې باید د دوی د مقرراتو له مخې وروستۍ شي او بیا په کابل پوهنتون کې د تدریس اجازه ورکول کېږي.

د یوه بل سند له مخې چې د ۸صبح ورځپاڼې لاسته رسېدلی، د طالبانو د علماوو کمېټې په کابل پوهنتون کې د لیسانس، ماسټرۍ او دوکتورا د کچو لپاره په بېلابېلو څانګو کې ۹۸۱ عنوانه کتاب، لیکچرنوټونه او درسي مواد د تایید کړي دي.

د ۸صبح ورځپاڼې د یو بل راپور له مخې، د طالبانو د لوړو زدکړو وزارت د ۳۰ ملايانو او شیخانو، ۲۰ استادانو او د دغه وزارت د ۲۰ استادانو په ګډون یوه شاوخوا ۵۰ کسیزه کمېټه جوړه کړې چې د «اسلامي کولو» په موخه یې د ټول هېواد د لوړو زدکړو د نصاب بیاکتنه پیل کړې ده. دا کمېټه ټول هغه کتابونه چې د طالبانو له عقایدو، حنفي مذهب، سیاستونو او مقرراتو سره په ټکر کې وي یا یې علمي محتوا نامناسبه وګڼي، له نصابه حذف لېرې کوي.