وروسته له دې چې په افغانستان کې جمهوري نظام ړنګ شو او طالبان پر هېواد واکمن شول، د دې ډلې د امر بالمعروف غړو لخله خوا محدودیتونه ډېر شوي دي. په تېرو درېیو کلونو کې د طالبانو د مشر په ځانګړو فرمانونو او د امر بالمعروف د محتسبینو له خوا په ښارونو کې په شفاهي او رسمي ډول خلک له بېلابېلو پروګرامونو څخه منع شوي دي.
کندهار ولایت کې په دې وروستیو کې د نورو ښارونو په پرتله محدودیتونه ډېر زیات شوي چې له کبله یې د خلکو د ژوند خوشحالي ترې اخیستل شوې ده. د کندهار اوسېدونکي وایي چې په تېرو دوه میاشتو کې د طالبانو له خوا د لډو لوبې، د میوې پر چلم، د تصویر اخیستلو او ټیکټاک کارول بندیزونه لګول شوي دي.
د کندهار یو اوسېدونکي، جاوید احمد په دې هکله وویل چې د لډو پر لوبې بندیز لګول د ځوانانو په تفریحي فعالیتونو کې کموالی راوستی. هغه څرګنده کړې ده: «اوس ځوانان د جمعې په ورځو کې مېله ځایونو ته نه ځي، بلکې خپلې رخصتۍ په کورونو کې تیروي.»
جاوید زیاتوي چې د طالبانو لخوا تازه لګول شوي محدودیتونه له ځورونکو او جدي څارنې سره مل دي. هغه وايي: «یوازي په دې دوه میاشتو کې دومره بندیزونه پر خلکو لګیدلي چې حساب یې نه کېږي. خلک د زندان په شان ژوند کوي او د لډو لوبې بندیدل یې په سختۍ سره پر دوی تاثیر کړی.»
په ورته وخت کې د کندهار یو بل اوسېدونکی، احمدالله هم د طالبانو د تدریجي محدودیتونو څخه سر ټکوي. هغه وایي چې د امر بالمعروف او نهي المنکر ریاست کارکوونکي په مسجدونو کې ګرځي او خلکو ته سپارښتنې کوي چې په کورونو کې د خپلو ښځینه غړو لپاره کمره لرونکي موبایلونه مه پرېږدئ. احمدالله زیاتوي: «د طالبانو له خوا په دې بیانونو کې ویل شوي چې که خلک د دوی سپارښتنو ته پاملرنه ونه کړي، په راتلونکي کې به له زور څخه کار واخیستل شي.»
دی زیاتوي: «ورځ په ورځ محدودیتونه زیاتېږي. هره ورځ نوي خبرتیاوې خلکو ته ورکول کېږي. اوس تازه په مسجدونو کې خلکو ته ویل شوي چې په کورونو کې د خپلو ښځینه غړو لپاره کمره لرونکي موبایلونه مه پریږدئ. هغوی وایي که تاسو زموږ خبرو ته غوږ ونه نیسئ، بیا به یې په زور درباندي عملي کړو.»
د کندهار نور ځوانان هم د ورته شکایتونو په کولو سره وايي چې د طالبانو له خوا د نويو محدودیتونو په لګېدو سره یو شمېر کاروباريان هم زیانمن شوي دي. لال اغا چې د کلونو راهیسې په کندهار کې د لډو او نورو ورته لوبو هټۍ لري، وایي چې د طالبانو د تازه پرېکړې له کبله یې خپل هټۍ تړلې او د ده له خوا راوړل شوي سامانونه ورسره زیانمن شوي دي.
نوموړي وویل: «زما سره دلته په دوکان کې ۳۰۰ د لډو تختي وې، ټول مې کور ته وړي دي، ځکه هېڅوک یې نه غواړي. زما تاوان ترڅنګ، په دې تفریحي ځایونو کې کیدای شي تاسو لیدلي وي چې ډېری ځوانان د لډو تختي ګرځولي او مېلمنو ته یې په کرايه ورکولې، اوس ټول بېکار شوي دي.»
د کندهار ترڅنګ په ټول افغانستان کې د طالبانو له خوا محدودیتونه ورځ تر بلې زیاتېږي. په دې وروستیو کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهي المنکر قانون هم خپور شوی چې په دې کې د عامو خلکو پر مختلفو برخو محدودیتونه لګول شوي دي.
د یادونې ده چې طالبانو په تېرو درېیو کلونو کې پر هېوادوالو په ځانګړې توګه پر ښځو ډېر محدودیتونه لګولي دي. له شپږم ټولګي پر پورته زده کړو بندیز، له تحصیل، کار، سفر، تفریح او نورو حقونو بې برخې کېدو، ښځې په پراخه کچه له ټولنې اېستلې او د سیسټماټیک تاوتریخوالي، جبري ودونو، ځانوژنې او سختې لوږې سره یې مخ کړې دي.
د طالبانو د امر باالمعروف او نهی عنی المنکر وزارت د قانون له مخې چې تازه په رسمي جریده کې خپور شوی، د ښځو غږ «عورت» بلل شوی او که ښځه د اړین حاجت لپاره له کوره ووتله، مکلفه ده چې د خپل غږ، مخ او بدن ستر وکړي. د دغه قانون له مخې، د ښځو غږ، سندرې، نعتونه او په مجمع کې په زوره قرائت ویل، عورت دی او د موټر چلوونکو له خوا له محرم پرته د ښځو لېږد منع شوی دی. په دې قانون کې پر هګۍ جنګولو، توشلهبازۍ، بېډۍ [بجلې] او چهارمغزو ګټلو او نورو ساتیریو باندې بندیز لګېدلی دی. د غربیانو په بڼه د وېښتانو اصلاح کول له کفارو سره مشابهت ګڼل شوی او ویل شوي چې نارینه دې ږېرې پرېږدي او تر یوې قبضې دې نه لنډوي.
په دې قانون کې د نیکټايي پر تړلو بندیز لګېدلی او هغه یې د صلیب نښه بللې او سوداګر، کسبګر او بزګر د مالیاتو د ورکړې سربېره د زکات او عشر په ورکولو هم اړ شوې دي. په اشتهاراتو کې د ذیروح مجسمو کارول منع شوي او د دې ډلې محتسبان له یو ساعته تر درېیو ورځو پورې د بندي کولو واک لري.





