د پکتیا څه د پاسه ۱۷۰ زره هکتاره ځنګلونه جدي پاملرنې ته اړتیا لري

د پکتیا ولایت ۱۱ ولسوالۍ غرنیزه جغرافیه لري او غرونه یې په مېوه لروونکو او غیر مثمیرو ځنګلونو پوښلي دي چې ۱۷۰ زره او ۲۲۰ هکتاره اټکل شوي دي. د تېرو درېیو لسیزو جګړو پر مهال دغه ځنګلونه په غیرمسلکي ډول پرې شوي او اوس مهال بیارغونې ته جدي اړتیا لري. خو دا چې دولت یا سیمه ییزه اداره ولې په وروستۍ لسیزه کې چې د بیارغونې لسیزه نومول شوې، د دې ولایت په ګڼو سیمو کې د ځنګلونو د بیارغونې او ساتنې په برخه کې پاتې راغلی، په اړه یي د پکتیا ولایت په څمکنیو، جانیخېلو او لجې منګلو ولسوالیو کې د منګلو قوم یو قومي مشر لایق خان منګل وایي: «د دولت له خوا په دې برخه کې کوم ځانګړی پروګرام نشته، سیمې د حکومت د پوښښ تر لاندې نه دي امنیت یې هم نه خوندي کوي نو له دې امله په خپله قومونو تړون کړی چې نور به دا ونې نه پرې کوي.»
د پکتیا په غرنیو سیمو کې مېشت خلک وایي چې د ځنګلونو رغولو او نه پرې کولو ته ژمن دي او د دغې ژمنتیا د پوره کولو لپاره یې قومي تړونونه کړي او د ځنګلونو د ساتلو لپاره یې ولسي ساتونکي (قومي اربکي) ګمارلي چې ټول لګښت یې د قومونو لخوا ورکول کېږي.
د پکتیا ولایت د ځاځي آریوب ولسوالۍ یو قومي مشر محمد انور صدیقي وايي: «موږ اربکي ورته وایووو دوی د قوم اعتباري خلک دي، د ځنګلونو ساتنه کوي، هغه خلک چې بې موجبه د ونې پرې کوي مخه یې نیول شوې، کلک تړون شوی، هرڅوک چې یوه ونه پرې کړي او آن یو شاخ یې زیانمن کړي جریمه ټاکل شوې چې د پرېکړې له مخې ترې ناغه اخیستل کېږي.»
د پکتیا ولایت د دغو سیمو اوسېدونکي کرنیزې ځمکې او یا هم مېوه لروونکي بڼونه نه لري چې د ورځنیو اړتیا په پوره کولو ترې ګټه واخلي، د دوی د عوایدو يوازېنۍ سرچینه دغه ځنګلونه دي چې لرګي یې په بازارونو کې د سون لپاره پلورل کېږي.
خلک او قومي مشران له مسوولو چارواکو غواړي چې د بدیل معیشت لپاره داسې پروژې ورکړي چې له یوې خوا د ځنګلونو ونې په مسلکي ډول پرې او ترې کار واخیستل شي او له بله پلوه په پلي کېدو سره یې د سیمې اوسیدونکو ته د کار زمینه برابره شي.
د پکتیا ولایت د وزې ځدراڼ او جانیخېلو ولسوالیو اوسېدونکي لعل مرجان او نور ولي وایي: «له دولت څخه مو غوښتنه دا ده، داسې پروژې عملي کړي چې د ځنګلونو په ساتنې او د نیالګیو په روزلو کې ونډه واخلو قوریې جوړې کړو، نوي نیالګي چې ډېر ګڼ شوي کم او په هغو ځایونو کې یې کېنوو چې ونې په کې نشته.»
له بلې خوا، د پکتیا ولایت د کرنې اوبو لګولو او مالدارۍ رییس محمد الدین مهمند، مني چې ولسي وګړو ورسره د ځنګلونو په ساتنه کې پوره ونډه اخیستې او لا هم د قومي تړنونو له مخې د ځنګلونو ساتنه کېږي.
مهمند وایي، هڅې یې پیل کړې چې د دوی قومي تړونونو ته په دولتي چوکاټ کې رسمي بڼه ورکړي او له مخې یې د دوه اړخیزې هوکړې پربنسټ دوی ته وړې او مناسبې پروژې وکړل شي.
د پکتیا د کرنې رییس زیاتوي: «له نېکه مرغه په پکتیا ولایت کې دغه قومي تړونونه مهم رول لري، د پکتیا په ډېری ولسوالیو کې دغه تړونونه عملي کېږي او د ځنګلونو د پرې کولو مخنیوی یې کړی دی، په لومړي ګام کې زموږ پلان دا دی، تړونونو ته رسمي بڼه ورکړو، چې وکولای شو د دوی لپاره بدیلې پروژې عملي کړو.»
مهمند وايي، تر دې دمه یې په ۷ ولسوالیو کې له قومي مشرانو سره له وزراته د ورغلي پلاوي په ګډون لیدلي او د قومي تړونونو د رسمي کېدو پرسر یې ورسره خبرې کړې دي. هغه جوته کړې چې په نږدې راتلونکي کې به د پاتې ولسوالیو له قومي مشرانو سره خبرې وشي او د یوه ځانګړي میکانیزم له لارې به داسې پروژې عملي کړي چې نه یوازې ځنګلونه وده وکړي، بلکې د سیمې خلکو ته د کار زمینه هم برابره شي. چارواکي وایي پکتیا اوس مهال ۱۷۰۲۲۰ هکتاره ځنګلونه لري او هوډ لري چې د سیمې د اوسېدونکو په ملاتړ دا شمېره په راتلونکو کلونو کې نوره هم لوړه کړي.
له هغې وروسته خلک د ځنګلونو د ساتنې لپاره هوډمن شول چې دوه کاله مخکې یوازې د پکتیا له غرونو لس زره او ۶۰۰ متریک ټنه جلغوزي له هېواده بهر او په ځانګړي ډول چین ته صادر شول.