یوه نجلۍ چې له بېوزلۍ سره مخ وه، په یوه وران ویجاړ کور کې یې ژوند کاوه چې په ژمي کې د اوسېدو نه و. هغه کور کوچنی او نمجن و. بده یې لا دا چې په همدغه کور کې یې د اوسېدو کرایه هم ورکوله. هغې په دغه کور کې له خپلې زړې مور او پلار سره ژوند کاوه؛ هغوی چې کلونو ژوند یې بدنونه کمزوري او زوړنه یې ستړي کړي و او نور یې د کار کولو وس نه درلود. بیا یې هم پلار په کور کېناستی نه شوای زغملی. کله کله به له کوره بهر کېده څو یو کار ومومي او دسترخوان ته یو څه ډوډۍ راوړي؛ خو د زړښت له کبله یې کار نه شو موندلی او په ستړې او ناهیلۍ څېرې به خالي لاس کور ته راستنېده.
داسې شپې هم پرې راغلي چې د لوږې له کبله به یې خوب نه کاوه او له یو بل سره به یې خپل غمونه نه شوای شریکولی؛ ځکه یو له بله ټپي ول؛ هغه ټپونه چې ژوند پرې تپلي و. د نړۍ ښکلاوو ورته هېڅ مانا نه لرله؛ ځکه د نړۍ ښکلاوې یوازې د نیمکرغو برخه وې.
سره له دې هم ټول د یوې «غوره نړۍ» ارمان کوي. د دغې نجلۍ مور او پلار هم هیله لرله لور یې ښوونځي ته لاړه شي، درس ووايي او داسې یو څوک شي چې د ویلو لپاره یو څه ولري. یوازینۍ هیله یې د لور روښانه راتلونکې وه. هغه نجلۍ چې زړه یې د سمندر په څېر پراخ و او په مهربانه زړه یې هڅه کوله د خپلې زړې مور او پلار لاسنیوی وکړي، د یوازیتوب شېبو ملګري یې او د بې کسۍ ډاډګیرنه یې اوسي.
هغې غوښتل د پلار د اوږو بار یو څه سپک کړي؛ په غالۍ اوبدلو یې خپلې او د پلار او مور یو څه اړتیاوې پوره کولې. د غالۍ اوبدلو ترڅنګ ښوونځي ته هم تلله، په دې هیله چې یو وخت وتوانېږي د مور او پلار د زړونو مرهم شي. همدې هیلې ځواک ورکاوه چې د ژوند دا بې رنګه او بې خونده ورځې وزغمي او په خیالي نړۍ کې خپل ارمانونه وګوري. هغې د داسې ژوند هیله لرله چې له مانا ډک وي؛ داسې چې د هېڅ چا زړه پکې مات نه شي او له درد او کړاوه پاک وي. نوموړې د داسې بریا تصور کاوه چې په رښتیا یې وړ وه. خو ژوند د انسان پر وجود د ټپونو له لګولو نه ستړی کېږي. څومره چې توانېږي د انسانیت پر وجود تازه ټپونه پرانېزي او په دننه کې شته ټپونه لا ژوروي. ځينې پېښې داسې وي چې د ژوند تیاره چاپېریال نور هم توروي. برخلیک پر خپل لوري روان وي، بې له دې چې د چا هیلو ته پام وکړي، ټولې له خاورو سره خاورې کوي.
هغه نجلۍ چې د ژوند کولو هیله یې لرله، مرګ ودروله؛ خو خالي ځای یې په تاریخ کې دردونکې صحنه پرېښوده. د ۱۴۰۰ کال د ثور پر ۱۸مه د روژې مبارکې میاشتې پر ۲۵مه، په سیدالشهدا ښوونځي کې بوږنونکې پېښه وشوه چې د سلګونو نجونو وینې یې وبهولې. دا نجلۍ هم د تاوتریخوالي او کرکې قرباني شوه. په هغې لویې چاودنې کې مرګ ورته په مورچل کې ناست و؛ بې له دې چې د ژوند خواږه یې څکلي وي. هغې تریخ ژوند وکړ او هماغسې یې ژوند له لاسه ورکړ؛ خپلو هیلو ته ونه رسېده او د مور او پلار له لاسنیوي پاتې شوه.
مرګ داسې بې رحمه پدیده ده چې د انسان کړاو نه ګوري؛ په یوه شېبه کې هر څه ختموي. هغې نجلۍ د تل لپاره له نړۍ سترګې پټې کړې؛ خو په تګ یې مور او پلار یوازې شول او تشه یې ترڅنګ هماغسې پاتې شوه.
څومره سخته ده چې ځانته نږدې انسان خاورې ته سپارې. هغه پلار ته چې د خپلې لور له لاسه ورکول ګران و، د داسې درد زغمل هم ورته سخت دي. د دغه کړاو زغمل اسانه نه دي. که څه هم زړه یې ډک و، له درده یې د زړه له تله چیغه کړه: «نور مې هر څه له لاسه ورکړل او نور د ژوندي پاتېدا وس نه لرم. موږ په دغې بې کسه نړۍ کې یوازې و؛ خو له تا وروسته نور هم یوازې شو.»
او وروستۍ خبره چې لور ته یې وکړه، دا وه: «ماته څه بدل شوي نه دي. زه به هم د تېر په څېر په خیال کې دې بریاوې وینم؛ هغه ژوند چې ونه توانېدم درته جوړ یې کړم، په خیال کې یې درته جوړوم او هغه موسکا چې نړۍ درڅخه تروړلې وه، ننداره یې کوم. خوشحاله یم چې له دغو کړاوونو ازاده شوې، وزرې دې وغوړولې او اوس په اسمانونو کې ګرځې.»
